Оралда қоғам қайраткері Құжырғали Төлеуішевпен кездесу кеші өтті

Орал қаласында Қадыр Мырза Әлі атындағы мәдениет және өнер орталығында «Елеулі есімдер» жобасы аясында қоғам қайраткері, «Шапағат» медалінің иегері Құжырғали Төлеуішевпен кездесу кеші өтті.

Егемен Қазақстан
25.08.2018 4497
2

Бүгінде жасы 70-тен асқан ардагер Құжырғали Төлеуішев Атырау және Маңғыстау облыстарының мәдениет басқармасын біраз жыл басқарған. Ал Батыс Қазақстан облысындағы еңбегі облыстық қазақ драма театрымен тікелей байланысты. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары, 1993 жылы 16 желтоқсанда ашылған өнер шаңырағын 1996 жылдан 2014 жылы зейнет демалысына шыққанға дейін басқарған Құжырғали Төлеуішев театрдың қалыптасып, өркендеуіне көп еңбек сіңірген еді. Осы жылдары театр ұжымы республикалық, халықаралық фестивальдерде топ жарып, бірнеше мәрте бас бәйгені иемденді. Талай дарынның жұлдызы жанып, ел ықыласына бөленді, мәртебелі атақтарға ие болды. Орал қазақ театры өнер сыншыларының жоғары бағасын алды.

- Құжырғали аға – өнерге жанын берген, барын берген тұлға. Оралда қазақ театрының басшылық тізгінін қолына алып, қиын-қыстау кезеңінде аяғынан тік тұрғызып, басқарушылық қабілетімен төрт аяғын тең басқан ұйымшыл ұжымға айналдырды. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары қазақ театр өнерін дамытуға қосқан үлесіңіз көп, еңбегіңіз өлшеусіз, - деді Батыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасының басшысы Қадырболат Мұсағалиев.

Кеш иесі Құжырғали Төлеуішев өз сөзінде қазақ мәдениеті мен әдебиетінің ірі өкілдері Ілияс Есенберлин, Әбіш Кекілбаев, Мұхтар Мағауин, Мұқағали Мақатаев, Қадыр Мырза Әлі туралы жылы естеліктерімен бөлісті. Альбер Камюдің «Калигуласын», Жан-Поль Сартрдің «Геростратын» т.б. әлемдік деңгейдегі 15-20 пьесаны қазақшаға аударып, қазақ сахнасына шығуына мұрындық болған қаламгер енді Әбіш Кекілбаевтың «Бір шоқ жиде», Шыңғыс Айтматовтың «Теңіз жағалай жүгірген тарғыл төбет» шығармаларын сахнаға бейімдеп, инсценировка жасауға кірісіпті. «Көп жыл театрда қызмет ете жүріп, қазақ тіліндегі драматургияға мұқтаждық барын анық көрдім, біздегі бар шығармалардың тақырып аясының тарлығына көңілім толмайтын. Сондықтан осы аударма саласына ден қойдым. Бұл менің қазақ тілді сахна шығармаларын дамытуға, байытуға қосқан үлесім, - дейді Құжырғали Төлеуішев.

- 1998 жылы Таразда өткен республикалық фестивалде біздің Орал театры А.Асылбековтің «Бір түнгі оқиға» қойылымымен гран-приге ие болды. Осы үлкен жүлдені Әбіш Кекілбаевтың «Абылай» қойылымымен бөлісті. Құрылғанына бес-ақ жыл болған ұжым үшін бұл үлкен жеңіс еді. Жалпы, театр артисі үшін фестивальға қатысу – әрбір артистің арманы ғой. Соның ішінде фестивалге басынан аяқ қатысу, барлық қойылымды көру дегеніңіз – үлкен арман. Құжырғали ағамыз театр ұжымына осындай мүмкіндік жасады. Қаншама адамның бөтен қалада он күн бойы тұруы үшін қаншама қаржы керек?! Ағай соның бәрін реттеп жүретін. Құжырғали Төлеуішевтің тағы бір жақсы қасиеті – театр фестивальдерінде гран при алған қойылым режиссерін міндетті түрде Оралға алдырып, бізде де қойдыратын. Осының арқасында Қазақстандағы ең мықты режиссерлардың бәрі Оралға келді, қойылым қойды. Бұл дегеніңіз – театр ұжымы үшін үлкен мектеп қой, - дейді Хадиша Бөкеева атындағы Батыс Қазақстан облыстық театрының байырғы қызметкері, мәдениет саласының үздігі Мұсағали Бектенов.

Осы кеште театрдың бүгінгі директоры Қуаныш Амандықов, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Гүлжиян Шынтемір, еңбек ардагері, Батыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасын ұзақ жыл басқарған Айдар Батырханов және басқалары кеш иесі туралы естеліктерін ортаға салды. Өлкеге белгілі өнер тарландары ән салып, көрермен көңілін көтеріп отырды. Қадыр Мырза Әлі атындағы мәдениет және өнер орталығында өткен осынау кеш қазақ сахна өнерінің өрісін кеңіткен, шынайы өнер адамының мәртебесін биіктеткен оқиға болды.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген Ержан ШӘКІРОВ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу