Оралда қоғам қайраткері Құжырғали Төлеуішевпен кездесу кеші өтті

Орал қаласында Қадыр Мырза Әлі атындағы мәдениет және өнер орталығында «Елеулі есімдер» жобасы аясында қоғам қайраткері, «Шапағат» медалінің иегері Құжырғали Төлеуішевпен кездесу кеші өтті.

Егемен Қазақстан
25.08.2018 3836
2

Бүгінде жасы 70-тен асқан ардагер Құжырғали Төлеуішев Атырау және Маңғыстау облыстарының мәдениет басқармасын біраз жыл басқарған. Ал Батыс Қазақстан облысындағы еңбегі облыстық қазақ драма театрымен тікелей байланысты. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары, 1993 жылы 16 желтоқсанда ашылған өнер шаңырағын 1996 жылдан 2014 жылы зейнет демалысына шыққанға дейін басқарған Құжырғали Төлеуішев театрдың қалыптасып, өркендеуіне көп еңбек сіңірген еді. Осы жылдары театр ұжымы республикалық, халықаралық фестивальдерде топ жарып, бірнеше мәрте бас бәйгені иемденді. Талай дарынның жұлдызы жанып, ел ықыласына бөленді, мәртебелі атақтарға ие болды. Орал қазақ театры өнер сыншыларының жоғары бағасын алды.

- Құжырғали аға – өнерге жанын берген, барын берген тұлға. Оралда қазақ театрының басшылық тізгінін қолына алып, қиын-қыстау кезеңінде аяғынан тік тұрғызып, басқарушылық қабілетімен төрт аяғын тең басқан ұйымшыл ұжымға айналдырды. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары қазақ театр өнерін дамытуға қосқан үлесіңіз көп, еңбегіңіз өлшеусіз, - деді Батыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасының басшысы Қадырболат Мұсағалиев.

Кеш иесі Құжырғали Төлеуішев өз сөзінде қазақ мәдениеті мен әдебиетінің ірі өкілдері Ілияс Есенберлин, Әбіш Кекілбаев, Мұхтар Мағауин, Мұқағали Мақатаев, Қадыр Мырза Әлі туралы жылы естеліктерімен бөлісті. Альбер Камюдің «Калигуласын», Жан-Поль Сартрдің «Геростратын» т.б. әлемдік деңгейдегі 15-20 пьесаны қазақшаға аударып, қазақ сахнасына шығуына мұрындық болған қаламгер енді Әбіш Кекілбаевтың «Бір шоқ жиде», Шыңғыс Айтматовтың «Теңіз жағалай жүгірген тарғыл төбет» шығармаларын сахнаға бейімдеп, инсценировка жасауға кірісіпті. «Көп жыл театрда қызмет ете жүріп, қазақ тіліндегі драматургияға мұқтаждық барын анық көрдім, біздегі бар шығармалардың тақырып аясының тарлығына көңілім толмайтын. Сондықтан осы аударма саласына ден қойдым. Бұл менің қазақ тілді сахна шығармаларын дамытуға, байытуға қосқан үлесім, - дейді Құжырғали Төлеуішев.

- 1998 жылы Таразда өткен республикалық фестивалде біздің Орал театры А.Асылбековтің «Бір түнгі оқиға» қойылымымен гран-приге ие болды. Осы үлкен жүлдені Әбіш Кекілбаевтың «Абылай» қойылымымен бөлісті. Құрылғанына бес-ақ жыл болған ұжым үшін бұл үлкен жеңіс еді. Жалпы, театр артисі үшін фестивальға қатысу – әрбір артистің арманы ғой. Соның ішінде фестивалге басынан аяқ қатысу, барлық қойылымды көру дегеніңіз – үлкен арман. Құжырғали ағамыз театр ұжымына осындай мүмкіндік жасады. Қаншама адамның бөтен қалада он күн бойы тұруы үшін қаншама қаржы керек?! Ағай соның бәрін реттеп жүретін. Құжырғали Төлеуішевтің тағы бір жақсы қасиеті – театр фестивальдерінде гран при алған қойылым режиссерін міндетті түрде Оралға алдырып, бізде де қойдыратын. Осының арқасында Қазақстандағы ең мықты режиссерлардың бәрі Оралға келді, қойылым қойды. Бұл дегеніңіз – театр ұжымы үшін үлкен мектеп қой, - дейді Хадиша Бөкеева атындағы Батыс Қазақстан облыстық театрының байырғы қызметкері, мәдениет саласының үздігі Мұсағали Бектенов.

Осы кеште театрдың бүгінгі директоры Қуаныш Амандықов, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Гүлжиян Шынтемір, еңбек ардагері, Батыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасын ұзақ жыл басқарған Айдар Батырханов және басқалары кеш иесі туралы естеліктерін ортаға салды. Өлкеге белгілі өнер тарландары ән салып, көрермен көңілін көтеріп отырды. Қадыр Мырза Әлі атындағы мәдениет және өнер орталығында өткен осынау кеш қазақ сахна өнерінің өрісін кеңіткен, шынайы өнер адамының мәртебесін биіктеткен оқиға болды.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген Ержан ШӘКІРОВ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

21.09.2018

Жер үстінде жұмақ бары рас па?

21.09.2018

Зейнетақы қоры жалған қауесетті жоққа шығарды

21.09.2018

Димаш Акимов: Көрерменім «Адам» атандырып жіберді

21.09.2018

Қостанайда 11500 адам бірыңғай жиынтық төлем төлейтін болады

21.09.2018

Вьетнам президенті Чан Дай Куанг көз жұмды

21.09.2018

Роналду алғаш рет ойыннан қуылды

21.09.2018

Qasiet pen qasiret

21.09.2018

Жабайы бәсекелестік немесе жолаушыларды заңсыз тасымалдау белең алып барады

21.09.2018

Ректор Мәлік Ғабдуллин

21.09.2018

Парасаттылық пен азаматтықтың өнегесі

21.09.2018

Танзанияда паром суға батып, 44 адам қаза тапты

21.09.2018

Антон қарттың айтқандары

21.09.2018

Көшенің сәнін келтіріп...

21.09.2018

Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу