Бауырдың созылмалы ауруларын зерттеді

Егемен Қазақстан
28.08.2018 530
2

Жуырда Алматыда Дү­ние­жүзілік гепа­титпен күрес кү­нінің аясында бауырдың алко­гольді емес майлануы ауруын (БАЕМА), метаболизмдік син­дромды (көмірсутек-май алмасуы­ның бұзылуын) диагностикалау және аурудың даму қаупінің факторларын анықтау мақсатында Алматы қала­сы тұр­ғындарының арасында өткен зерт­теудің нәтижелері жария­ланды. Зерттеу жұмыстары «Санофи Қазақ­стан» компа­ниясының демеуімен, Кар­дио­логия және ішкі аурулар ғы­лыми-зерттеу институты және Қазақ бауырды зерттеу бойын­ша қауым­дастығының бас­та­масымен жүргізіл­ген. Зерттеу екі кезеңнен тұрды. Алғаш­­қы кезеңде БАЕМА және мета­болизм­дік синдром қаупінің фактор­ларын анықтау мақсатында сауалнама ұйымдастырылды. Екінші кезеңде тәуекел айма­ғындағы пациенттер қосымша зертханалық-құрал-саймандық тексеруге жіберілді.

Зерттеу нәтижелерін жоғары дәре­желі дәрігер, «Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ» гастроэнтерология және гепатология кафедрасының меңгерушісі Александр Нерсесов ұсынды. «Зерттеуге 450-ге жуық адам қатысты. Нәтижелерге сәйкес тексеруден өткен адамдардың 25,3%-де артық салмақ, семіздік, күре­тамырлы қысымның көте­рілуі және осы секілді 2 немесе одан көп қауіп факторы анық­талды. Олардың ішінде көбінесе ер адамдарда кездесетін (55%) артық салмақ немесе семіздік (43%-ке дейін) анағұрлым ма­ңыздырақ болды. Оған қоса, зертханалық зерттеулер барысында май алмасудың бұзылуы (дислипидемия 84%-ке дейін), бауыр жасушаларында май қыртыстарының пайда болуы (81%-де стеатоз) және бауыр тіндерінің қалыңдап қатаюы (64%-де фиброз) жиі кездесті», дейді ол.

Сондай-ақ профессор Нерсе­сов тәуе­кел тобында енжар тынығатын адам­дар (30%) көп болғанын, ал қауіп фак­­торлары анықталмаған топта орта­ша жүк­­темесі бар адамдар (жүру – 46%) бол­ғанын атап өтті. Осы нәти­­желер Алматы қаласы тұрғын­­да­рының арасында бауырдың созыл­малы ауру­ларының таралуы бойынша ағым­дағы жағдайды бағалауға мүмкіндік беріп, скринингтің оңтайлы алгоритмін құруға және ауруды азайту бойынша тиімді шаралар қолдануға ықпал етті.

БАЕМА бауыр ауруларының ішін­дегі ең кең таралғаны болып есептеледі. Себебі бұл әлем халқының – 20%-інен бастап 46%-іне дейін, ал Қазақстандағы халықтың 40%-тен артығын қамтиды. БАЕМА ауруының негізінде дұрыс та­мақ­танбау және дене қозғалысының аз­дығы нәтижесіндегі зат алмасудың бұзылуы жатыр. Осыған байланысты саламатты өмір салты регрессияға ықпал етіп, аурудың бастапқы кезеңдерінде сауы­ғып кетуге әкелетін емделудің негізі болмақ.

«Метаболизмдік синдром мен бауыр қайғылы жағдайға душар етеді. Себебі артық салмақ пен семіздік – БАЕМА дамуының ең негізгі факторларының бірі. 1975 жылдан бастап 2016 жылға дейін әлем бойынша семіздіктен зардап шегетін адамдардың саны үш еседен артық өсті. 2016 жылы жасы 18-ден асқан 1,9 миллиард ересекте артық салмақ болды, ал олардың 650 миллион­нан астамы семіздіктен зардап шеккен. Дене салмағын төмендету үшін өмір салтын өзгерту қажет. Физикалық бел­сенділікті көбейтіп, тамақта­нуды түзету  және психо­логиялық демеу жасау қажет», дейді жоғары дәрежелі дәрігер, «Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ» Терапия бөлімінің меңгерушісі Айгүл Раисова.

Ал Қазақстан артерия­лық гипер­тония және кардио­васкулярлық профилактика бойынша қауымдасты­­ғының вице-президенті Мейрамгүл Тұн­ды­баева бауыр мен жүрек саулығы арасын­да­ғы байла­нысқа баса назар аударды. «Жү­рек пен бауыр арасын­дағы байла­ныс БАЕМА кезінде тамырдың ерте тозуы­на әкеледі: бұл артериялық қысым­ның жоғарылауы, жүрек күрета­­­мырла­рындағы қысымның төмен­деуі миокард ишемиясына (жүрек бұлшықетін қанмен қамтамасыз ету­дің төмендеуіне), сонымен бірге гемо­динамиканың (қанның тамырлар бойымен қозғалысының) өзгеруіне әкеледі. Бұдан басқа, жүрек пен бауыр арасындағы байланыс атеросклероздың және тромбоздың дамуынан білінуі мүмкін. Сондықтан саламатты өмір салтын ұстанып, салмақты қадағалап, дәрігерге уақытында бару өте маңыз­ды», дейді М.Тұндыбаева.

Сондай-ақ шараға белгілі қазақ­стандық спортшы, пауэрлифтинг бо­йынша Әлем, Азия және Еуропаның екі дүркін чемпионы, бодибилдинг бойынша ел чемпионы Валихан Тен де қатысты. Спорт және тамақтану туралы «Другой ты!» кітабының авторы дұрыс тамақтанудың маңыздылығы мен ережелері туралы әңгімелеп, өзінің спорттағы жетістіктерімен бөлісті.

Шара аясында барлық қатысу­шы­ларға InBody 770 соңғы буындағы кәсіби медициналық дене талдағышының көмегімен өз ағзасының жай-күйін тегін тексеруден өткізу ұсынылды. Бір процедурадан өткенде-ақ аспап ағзадағы май мен сұйықтық мөлшері, бұлшықет және сүйек салмағы, жасушаішілік және жасушадан тыс судың мөлшері тура­лы дәл көрсеткіштер және одан бас­қа көптеген маңызды ақпарат береді.

 

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу