Бауырдың созылмалы ауруларын зерттеді

Егемен Қазақстан
28.08.2018 612
2

Жуырда Алматыда Дү­ние­жүзілік гепа­титпен күрес кү­нінің аясында бауырдың алко­гольді емес майлануы ауруын (БАЕМА), метаболизмдік син­дромды (көмірсутек-май алмасуы­ның бұзылуын) диагностикалау және аурудың даму қаупінің факторларын анықтау мақсатында Алматы қала­сы тұр­ғындарының арасында өткен зерт­теудің нәтижелері жария­ланды. Зерттеу жұмыстары «Санофи Қазақ­стан» компа­ниясының демеуімен, Кар­дио­логия және ішкі аурулар ғы­лыми-зерттеу институты және Қазақ бауырды зерттеу бойын­ша қауым­дастығының бас­та­масымен жүргізіл­ген. Зерттеу екі кезеңнен тұрды. Алғаш­­қы кезеңде БАЕМА және мета­болизм­дік синдром қаупінің фактор­ларын анықтау мақсатында сауалнама ұйымдастырылды. Екінші кезеңде тәуекел айма­ғындағы пациенттер қосымша зертханалық-құрал-саймандық тексеруге жіберілді.

Зерттеу нәтижелерін жоғары дәре­желі дәрігер, «Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ» гастроэнтерология және гепатология кафедрасының меңгерушісі Александр Нерсесов ұсынды. «Зерттеуге 450-ге жуық адам қатысты. Нәтижелерге сәйкес тексеруден өткен адамдардың 25,3%-де артық салмақ, семіздік, күре­тамырлы қысымның көте­рілуі және осы секілді 2 немесе одан көп қауіп факторы анық­талды. Олардың ішінде көбінесе ер адамдарда кездесетін (55%) артық салмақ немесе семіздік (43%-ке дейін) анағұрлым ма­ңыздырақ болды. Оған қоса, зертханалық зерттеулер барысында май алмасудың бұзылуы (дислипидемия 84%-ке дейін), бауыр жасушаларында май қыртыстарының пайда болуы (81%-де стеатоз) және бауыр тіндерінің қалыңдап қатаюы (64%-де фиброз) жиі кездесті», дейді ол.

Сондай-ақ профессор Нерсе­сов тәуе­кел тобында енжар тынығатын адам­дар (30%) көп болғанын, ал қауіп фак­­торлары анықталмаған топта орта­ша жүк­­темесі бар адамдар (жүру – 46%) бол­ғанын атап өтті. Осы нәти­­желер Алматы қаласы тұрғын­­да­рының арасында бауырдың созыл­малы ауру­ларының таралуы бойынша ағым­дағы жағдайды бағалауға мүмкіндік беріп, скринингтің оңтайлы алгоритмін құруға және ауруды азайту бойынша тиімді шаралар қолдануға ықпал етті.

БАЕМА бауыр ауруларының ішін­дегі ең кең таралғаны болып есептеледі. Себебі бұл әлем халқының – 20%-інен бастап 46%-іне дейін, ал Қазақстандағы халықтың 40%-тен артығын қамтиды. БАЕМА ауруының негізінде дұрыс та­мақ­танбау және дене қозғалысының аз­дығы нәтижесіндегі зат алмасудың бұзылуы жатыр. Осыған байланысты саламатты өмір салты регрессияға ықпал етіп, аурудың бастапқы кезеңдерінде сауы­ғып кетуге әкелетін емделудің негізі болмақ.

«Метаболизмдік синдром мен бауыр қайғылы жағдайға душар етеді. Себебі артық салмақ пен семіздік – БАЕМА дамуының ең негізгі факторларының бірі. 1975 жылдан бастап 2016 жылға дейін әлем бойынша семіздіктен зардап шегетін адамдардың саны үш еседен артық өсті. 2016 жылы жасы 18-ден асқан 1,9 миллиард ересекте артық салмақ болды, ал олардың 650 миллион­нан астамы семіздіктен зардап шеккен. Дене салмағын төмендету үшін өмір салтын өзгерту қажет. Физикалық бел­сенділікті көбейтіп, тамақта­нуды түзету  және психо­логиялық демеу жасау қажет», дейді жоғары дәрежелі дәрігер, «Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ» Терапия бөлімінің меңгерушісі Айгүл Раисова.

Ал Қазақстан артерия­лық гипер­тония және кардио­васкулярлық профилактика бойынша қауымдасты­­ғының вице-президенті Мейрамгүл Тұн­ды­баева бауыр мен жүрек саулығы арасын­да­ғы байла­нысқа баса назар аударды. «Жү­рек пен бауыр арасын­дағы байла­ныс БАЕМА кезінде тамырдың ерте тозуы­на әкеледі: бұл артериялық қысым­ның жоғарылауы, жүрек күрета­­­мырла­рындағы қысымның төмен­деуі миокард ишемиясына (жүрек бұлшықетін қанмен қамтамасыз ету­дің төмендеуіне), сонымен бірге гемо­динамиканың (қанның тамырлар бойымен қозғалысының) өзгеруіне әкеледі. Бұдан басқа, жүрек пен бауыр арасындағы байланыс атеросклероздың және тромбоздың дамуынан білінуі мүмкін. Сондықтан саламатты өмір салтын ұстанып, салмақты қадағалап, дәрігерге уақытында бару өте маңыз­ды», дейді М.Тұндыбаева.

Сондай-ақ шараға белгілі қазақ­стандық спортшы, пауэрлифтинг бо­йынша Әлем, Азия және Еуропаның екі дүркін чемпионы, бодибилдинг бойынша ел чемпионы Валихан Тен де қатысты. Спорт және тамақтану туралы «Другой ты!» кітабының авторы дұрыс тамақтанудың маңыздылығы мен ережелері туралы әңгімелеп, өзінің спорттағы жетістіктерімен бөлісті.

Шара аясында барлық қатысу­шы­ларға InBody 770 соңғы буындағы кәсіби медициналық дене талдағышының көмегімен өз ағзасының жай-күйін тегін тексеруден өткізу ұсынылды. Бір процедурадан өткенде-ақ аспап ағзадағы май мен сұйықтық мөлшері, бұлшықет және сүйек салмағы, жасушаішілік және жасушадан тыс судың мөлшері тура­лы дәл көрсеткіштер және одан бас­қа көптеген маңызды ақпарат береді.

 

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Федерация кубогында ел намысын кімдер қорғайды?

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

22.01.2019

Бақытжан Сағынтаев «Президенттің бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру бойынша нақты тапсырма берді

22.01.2019

Петропавлда алабай тұқымдас ит иелерін талап тастады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда шетелдік мигранттар легі тыйылар емес

22.01.2019

Қ. Бозымбаев «Сарыарқа» магистральді газ құбырын салу жобасын іске асыру барысы туралы баяндады

22.01.2019

Шағын несие алушылар қосымша 12,6 мыңнан астам жұмыс орнын ашты

22.01.2019

Дәстүрлі өнер академиясы ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу