Бауырдың созылмалы ауруларын зерттеді

Егемен Қазақстан
28.08.2018 651
2

Жуырда Алматыда Дү­ние­жүзілік гепа­титпен күрес кү­нінің аясында бауырдың алко­гольді емес майлануы ауруын (БАЕМА), метаболизмдік син­дромды (көмірсутек-май алмасуы­ның бұзылуын) диагностикалау және аурудың даму қаупінің факторларын анықтау мақсатында Алматы қала­сы тұр­ғындарының арасында өткен зерт­теудің нәтижелері жария­ланды. Зерттеу жұмыстары «Санофи Қазақ­стан» компа­ниясының демеуімен, Кар­дио­логия және ішкі аурулар ғы­лыми-зерттеу институты және Қазақ бауырды зерттеу бойын­ша қауым­дастығының бас­та­масымен жүргізіл­ген. Зерттеу екі кезеңнен тұрды. Алғаш­­қы кезеңде БАЕМА және мета­болизм­дік синдром қаупінің фактор­ларын анықтау мақсатында сауалнама ұйымдастырылды. Екінші кезеңде тәуекел айма­ғындағы пациенттер қосымша зертханалық-құрал-саймандық тексеруге жіберілді.

Зерттеу нәтижелерін жоғары дәре­желі дәрігер, «Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ» гастроэнтерология және гепатология кафедрасының меңгерушісі Александр Нерсесов ұсынды. «Зерттеуге 450-ге жуық адам қатысты. Нәтижелерге сәйкес тексеруден өткен адамдардың 25,3%-де артық салмақ, семіздік, күре­тамырлы қысымның көте­рілуі және осы секілді 2 немесе одан көп қауіп факторы анық­талды. Олардың ішінде көбінесе ер адамдарда кездесетін (55%) артық салмақ немесе семіздік (43%-ке дейін) анағұрлым ма­ңыздырақ болды. Оған қоса, зертханалық зерттеулер барысында май алмасудың бұзылуы (дислипидемия 84%-ке дейін), бауыр жасушаларында май қыртыстарының пайда болуы (81%-де стеатоз) және бауыр тіндерінің қалыңдап қатаюы (64%-де фиброз) жиі кездесті», дейді ол.

Сондай-ақ профессор Нерсе­сов тәуе­кел тобында енжар тынығатын адам­дар (30%) көп болғанын, ал қауіп фак­­торлары анықталмаған топта орта­ша жүк­­темесі бар адамдар (жүру – 46%) бол­ғанын атап өтті. Осы нәти­­желер Алматы қаласы тұрғын­­да­рының арасында бауырдың созыл­малы ауру­ларының таралуы бойынша ағым­дағы жағдайды бағалауға мүмкіндік беріп, скринингтің оңтайлы алгоритмін құруға және ауруды азайту бойынша тиімді шаралар қолдануға ықпал етті.

БАЕМА бауыр ауруларының ішін­дегі ең кең таралғаны болып есептеледі. Себебі бұл әлем халқының – 20%-інен бастап 46%-іне дейін, ал Қазақстандағы халықтың 40%-тен артығын қамтиды. БАЕМА ауруының негізінде дұрыс та­мақ­танбау және дене қозғалысының аз­дығы нәтижесіндегі зат алмасудың бұзылуы жатыр. Осыған байланысты саламатты өмір салты регрессияға ықпал етіп, аурудың бастапқы кезеңдерінде сауы­ғып кетуге әкелетін емделудің негізі болмақ.

«Метаболизмдік синдром мен бауыр қайғылы жағдайға душар етеді. Себебі артық салмақ пен семіздік – БАЕМА дамуының ең негізгі факторларының бірі. 1975 жылдан бастап 2016 жылға дейін әлем бойынша семіздіктен зардап шегетін адамдардың саны үш еседен артық өсті. 2016 жылы жасы 18-ден асқан 1,9 миллиард ересекте артық салмақ болды, ал олардың 650 миллион­нан астамы семіздіктен зардап шеккен. Дене салмағын төмендету үшін өмір салтын өзгерту қажет. Физикалық бел­сенділікті көбейтіп, тамақта­нуды түзету  және психо­логиялық демеу жасау қажет», дейді жоғары дәрежелі дәрігер, «Кардиология және ішкі аурулар ҒЗИ» Терапия бөлімінің меңгерушісі Айгүл Раисова.

Ал Қазақстан артерия­лық гипер­тония және кардио­васкулярлық профилактика бойынша қауымдасты­­ғының вице-президенті Мейрамгүл Тұн­ды­баева бауыр мен жүрек саулығы арасын­да­ғы байла­нысқа баса назар аударды. «Жү­рек пен бауыр арасын­дағы байла­ныс БАЕМА кезінде тамырдың ерте тозуы­на әкеледі: бұл артериялық қысым­ның жоғарылауы, жүрек күрета­­­мырла­рындағы қысымның төмен­деуі миокард ишемиясына (жүрек бұлшықетін қанмен қамтамасыз ету­дің төмендеуіне), сонымен бірге гемо­динамиканың (қанның тамырлар бойымен қозғалысының) өзгеруіне әкеледі. Бұдан басқа, жүрек пен бауыр арасындағы байланыс атеросклероздың және тромбоздың дамуынан білінуі мүмкін. Сондықтан саламатты өмір салтын ұстанып, салмақты қадағалап, дәрігерге уақытында бару өте маңыз­ды», дейді М.Тұндыбаева.

Сондай-ақ шараға белгілі қазақ­стандық спортшы, пауэрлифтинг бо­йынша Әлем, Азия және Еуропаның екі дүркін чемпионы, бодибилдинг бойынша ел чемпионы Валихан Тен де қатысты. Спорт және тамақтану туралы «Другой ты!» кітабының авторы дұрыс тамақтанудың маңыздылығы мен ережелері туралы әңгімелеп, өзінің спорттағы жетістіктерімен бөлісті.

Шара аясында барлық қатысу­шы­ларға InBody 770 соңғы буындағы кәсіби медициналық дене талдағышының көмегімен өз ағзасының жай-күйін тегін тексеруден өткізу ұсынылды. Бір процедурадан өткенде-ақ аспап ағзадағы май мен сұйықтық мөлшері, бұлшықет және сүйек салмағы, жасушаішілік және жасушадан тыс судың мөлшері тура­лы дәл көрсеткіштер және одан бас­қа көптеген маңызды ақпарат береді.

 

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.03.2019

Ж. Қасымбек су тасқыны кезеңіне дайындық туралы кеңес өткізді

18.03.2019

5 баланы құтқарған азамат Ішкі істер министрінің бұйрығымен марапатталды

18.03.2019

Елбасының азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы тапсырмаларын орындау мәселелері талқыланды

18.03.2019

Индонезияда су тасқыны салдарынан 63 адам қаза тапты

18.03.2019

Мемлекет басшысы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасына барды

18.03.2019

«Жетісу» телеарнасы 20 жылдығын атап өтеді

18.03.2019

Жетісу кәсіпкерлері жақсылық жасаудан жарысып жатыр

18.03.2019

Түркі Академиясының 2019 жылғы жұмыс жоспары бекітілді

18.03.2019

Е. Алпысов Ұлттық экономика вице-министрі қызметіне тағайындалды

18.03.2019

Ауыл шаруашылығы бірінші вице-министрі тағайындалды

18.03.2019

Астана әкімдігі халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдаудың жаңа 13 шарасын ұсынды

18.03.2019

Елбасы Астана қаласында салынатын жаңа мешіттің іргетасын қалау рәсіміне қатысты

18.03.2019

Көпбалалы және аз қамтылған отбасыларды әлеуметтік қолдаудың қосымша шаралары жарияланды

18.03.2019

Оңдасын Оразалин жол-көлік апатынан қаза болғандардың туыстарына көмек көрсетуді тапсырды

18.03.2019

Бокстан Марина Вольнованың жүлдесі үшін турнир өтті

18.03.2019

Калгариде конькишілердің қанжығасы майланды

18.03.2019

Көпбалалы аналар үшін баспана кезегі бөлек болады - Бердібек Сапарбаев

18.03.2019

2025 жылға қарай өнеркәсіптік тауарлардың өндірісі 2 есеге артады

18.03.2019

Түркістан: Сайрам ауданында кәсіпкер тәулігіне 10 тонна сүт өңдейді

18.03.2019

Астанада алдағы екі айда экологиялық науқандар өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Suranys kо́p, qoldaý kem

О́z elimizde óz tilimizdiń kenje qalǵanyn jasyra almaımyz. Eń basty másele – onyń qoldaný aıasy tarylyp ketti. Bul kemshilikti eńserý úshin qazaq tilin jańǵyrtý qajet. Qalaı? Mine, bul kimdi bolsa da tyǵyryqqa tirep, oılandyratyn úlken suraq. Biraq onyń sheshimin búgingi tańda memlekettiń ózi usynyp otyr. Bar másele, osyny arqaý etip, zańdy qoldaýǵa qajettilik týǵyzý. Ol úshin ne istegen jón?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу