Түркістан облысында 184 оқу ошағын салу қажеттілігі туындап отыр

Егемен Қазақстан
30.08.2018 1016
2

Түркістан облысы бойынша жаңа оқу жылында 55385 оқушы бірінші сынып табалдырығын аттайды. Яғни мектепке келетін оқушы саны 19 мыңға артқан. Демографиялық өсімге байла­нысты 2018-2025 жылдар аралығында облыста 184 мектеп салу қажеттілігі туындап отыр. Биыл 83 нысанның құры­­лысы жүргізіліп жатса, оның 40-ы жыл соңына дейін пайда­лануға беріледі. Осылайша 9 апатты, 5 үш ауысымды, 13 ыңға­й­лас­тырылған және орын тапшылығы байқалған 10 мектептің мәселесі шешілмек. Сондай-ақ 3 колледж­дің ғимараты жаңарады. 

Оқушысы көп өңірдің білім саласында ұстаздардың әлеуметтік жағдайын жақсарту да алдыңғы қатарға қойылып отыр. Мәселен, қыркүйек айынан бастап ұлттық біліктілік тестілеуден өткен 4200 педагогтың айлық жалақысы санаттарына қарай 30-50 процентке артады. Оған облыстық бюджеттен 1 млрд 67 млн теңге қаралған. Жаңартылған білім беру мазмұнымен сабақ беріп жатқан 32 мыңнан астам ұстазға 30 процент жалақы қосылып, оған бюджеттен 10 млрд 290 млн теңге бөлінген. Түркістан қаласында өткен облыстық Тамыз кеңесінде өңір басшысы Жансейіт Түймебаев осындай деректерді келтіре келе, ұстаздар қауымына мемлекет тарапынан әлеуметтік қолдау күшейтілетінін атап өтті. «Егер, сіздер Түркістан қаласына келген жағдайда айлық жалақыларыңызға 20 процент қосымша ақы, еңбек демалыстарыңызға 7 қосымша күн және 1 айлық қосымша сауықтыру ақысы қосылады. Әлеуметтік сала қызметкерлері мен ұстаздар қауымы үшін Түркістан облысының 13 ауданында инвесторлар есебінен 14 мың шаршы метрлі 31 тұрғын үй салынып жатыр», деді облыс әкімі. Мұғалімдердің білімін жетілдіру де маңызды. Бұл орайда биыл бірінші рет өңір ұстаздарына М.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің магистратурасына 20 грант бөлініпті. Олар үш мамандық бойынша әлемдегі ең атақты оқу орындарының бірінде білімін жетілдіреді. Игі іске облыс бюджетінен қаржы қарастырылған. Сондай-ақ Қазығұрт ауданында орналасқан Ж.Қаппаров атындағы физика-математика бағытында оқытатын мамандандырылған мектеп-интернатына шеттен келген мұ­ғалімдер үшін 15 жеке үй са­лын­бақ. Бүгінгі таңда қажетті құ­жат­тары дайындалып жатыр. 

Кеңесте өңір басшысы қо­ғамда жиі көтеріліп жүрген мәселеге қатысты көзқарасын білдірді. «Бұдан былай мұ­ға­лімдерді өз міндеттеріне кір­мейтін шаруаларға жөнсіз жұмсау тоқтатылуы керек», деп мәлімдеді Ж.Түймебаев. Сон­дай-ақ ол барлық аудан және қала әкімдеріне мұғалімдердің жағдайына мұқият қарауды, олардың әлеуметтік мәселелерін барынша шешу жөнінде тапсырма беретінін жеткізді. «Биылғы тамыз кеңесі ерекше тарихи кезеңде өтіп жатыр. Елбасы Жарлығымен Түркістан облысы құрылып, оның орталығы болып Түркістан қаласы бекітілді. Ясауидей бабамыз, Абылай хан бастаған қазақтың 21 ханы жатқан, қазақтың қаймақтары мәңгі қоныс тапқан Түркістан­ның тарихын ұстаздар қауымы оқушыларға сіңіруі керек», деді облыс әкімі. 

Кәсіптік білім сапасын көтеру мәселесі де назардан тыс қалмайды. Жасыратыны жоқ, кәсіптік білім мекемелерін бітіруші түлектердің 25-30 про­центі жұмыспен қамтамасыз етілмей келеді. Яғни қоғамға нақты қандай мамандар қажет екені жіті зерттелмегендіктен жастар алған дипломына сай жұмыс таппай жүр. Өңірде осы олқылықты болдырмау мақсатында биыл кәсіптік маман даярлау бағытында мем­лекеттік тапсырысты жүйелеу үшін 7 жұмысшы топ құрылған. Жұмысшы топ қоғамға аса қажетті мамандықтарды сара­лаған. Енді осы жаңа формат бойынша өңірге қажетті маман­дар даярланатын болады. Облыс әкімінің мәлімдеуінше, биыл мемлекеттік тапсырысқа рес­публикадан 3 млрд 900 млн теңге, ал облыстан 17 млрд теңге қаралған. Осылайша нақты іс арқылы кәсіптік білімнің сапасын көтеріп, облыс экономикасына қажетті мамандар тапшылығы мәселесін шешу көзделіп отыр. Айта кетелік, техникалық және кәсіптік білім беруде облыс­та 94 колледж 109 мамандық бо­йынша кадрлар даярлап келеді. Кеңесте 2017-2018 оқу жылында атқарылған жұмыстары мен алдағы міндеттер туралы баяндама жасаған облыстық білім басқармасының басшысы Исатай Сағындықовтың айтуынша, биыл өңірдің білім беру саласына 262 млрд 24 млн теңге қаралып, қаржы көлемі 2017 жылмен салыстырғанда 6 млрд 15 млн теңгеге ұлғайған. Өңірде 909 орта білім беру мекемелері бар. Мектептерді жаңа оқу жылына дайындау мақсатында жергілікті бюджет есебінен 863 мектепке ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілсе, 83 білім беру нысанының құрылысы басталған. Басқарма басшысының айтуынша, орта білім беру мекемелерінде оқулықтармен қамтамасыз ету көрсеткіші толық орындалып отыр, сондай-ақ «Мектепке жол» акциясы бойынша 9604 оқушыға материалдық көмек көрсетілген. Ал өңірдегі 1381 мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының 590-ы мемлекеттік, 791-і жекеменшік. Биыл жергілікті бюджет есебінен 188 балабақшаға ағымдағы, ал 280 балабақшаға күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Айта кетелік, тамыз кеңесінде облыс әкімі 5 ұстазға «Облысқа сіңірген еңбегі үшін» медалін, 10 педагогқа облыс әкімінің Құрмет грамотасы мен Алғыс хатын табыс етті. Сонымен қатар 20 адам Білім және ғылым министрлігінің марапаттарына ие болса, 5 ұстаз облыстық мәслихаттың грамотасымен марапатталды.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

Түркістан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

14.11.2018

Азамат Батырқожа «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК басқарма төрағасы болып тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының бизнесмендерімен кездесу өткізді

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысында тұрғын үй бағдарламаларының іске асырылуымен танысты

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысында Президент тапсырмаларының орындалу барысымен танысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу