Азиада: үміт ақталмады

Екі апта бойы Индонезия астанасы Джакарта мен Суматра аралының ең ірі қаласы Палембангта жалауы желбіреген XVIII жазғы Азия ойындары өз мәресіне жетті. Байрақты бәсекеге «Сарықұрлықтың» 45 елінен ең үздік деген 9700-ден астам спортшысы қатысып, жарыс көрігін қыздырды. Биылғы Азиадаға 440 спортшы апарған Қазақстан құрамасы 76 медаль топтап, жалпыкомандалық есеп бо­йынша 9-орын алып, Азия ойындары тарихында бұрын-соңды болмаған антирекорд тіркеді. 

Егемен Қазақстан
03.09.2018 2771
2

Әуелі XVIII жазғы Азия ойындарында Қазақстанды өрге сүйреген саңлақтар жөнінде арнайы сөз етелік. Ел қоржынына алғашқы алтынды семсерлесуші Дмитрий Алексанин салды. Бұл аталған спорт түрінен ара­ға 16 жыл салып алған алтын. Велошабандоз Алексей Луцен­ко жекелей жарыста да, топ­тық жарыста да әнұранды шыр­қады. Алина Әділханова да көр­кем гимнастикадан қазақ қыз­дарының шеберлігі өте жоғары екенін көрсетті. Алдымен коман­далық құрамда алтын тұғырдан көрінсе, жекелей сында да дара шықты. Нәтижесі – қос алтын.

Олимпиада чемпионы, же­ңіл атлет Ольга Рыпакованы қалай мақтасақ та жарасады. Үш қарғып секіруден төрт рет қатарынан Азия ойындарының чемпионы атанды!

Каратэші Гузалия Ғафурова, джитсерлер Руслан Исраилов пен Дархан Нортаев, самбо күресінен Ділдәш Күрішбаева мен Бағлан Ибрагим, дзюдо­дан Дидар Хамза, ескекші Инна Клинова Қазақстанның әнұранын шырқатып, ел құ­рамасының «тоғыздықтан» көрінуіне зор үлес қосты.

Командалық құрамда да қазақ­стандық спортшылар кей­бір спорт түрлерінен алтын медальға ие болды. Жоғарыда айтқан велошабандоз жігіттер мен гимнасшы қыздар, ватерполшы жігіттер, сондай-ақ каноэ есуден қазақстандық саңлақтар алтын тұғырдан қол бұлғады.

Индонезиядағы ойындарға Қазақстан 440 спортшы апарды. Бұған дейін ең көп спортшы (220) 2014 жылы Инчхонда өткен Азия ойындарына барған-ды. Сол жылы отандастарымыз жалпы саны 84 медаль жиынтығын жинап, жалпыкомандалық есепте 4-орын иеленген-ді. Ал биыл спортшыларымыз үздік ондыққа әрең ілінді. Спортшыларды Азия ойындарына шығарып салу рәсімінде Ұлттық Олимпиада комитетінің (ҰОК) бас хатшысы Елдос Рамазанов спортшылардың дайындығына барлық жағдай жасалғанын, жарыс барысында еңбек ақталып, өз жемісін береді деп мәлімдеген-ді. Тіпті ҰОК Спорт дирекциясының директоры Елсияр Қанағатов: «Биылғы меже – үздік төрттіктің қатарына ену. Қарсыластарымыз өте қарымды, бірақ біз бұрынғы биігімізден төмендемеуіміз керек», деген болатын.

Сонымен биылғы Азиадада қай спортшылар үмітті ақтады, қай спорт түрі берілген тапсырманы орындай алмады?

Ең бірінші, Олимпиадалық спорт түріне енетін спорт­шы­лардың бәсекесіне тоқталып өтсек. Азия ойындары тарихында, қала берді Қазақстан тарихында 24 жылдың ішінде алғаш рет балуандарымыз бен боксшыларымыз елге алтын медальсіз оралды. Бұған дейінгі Азия ойындарында балуандарымыз кемі бір алтыннан алған болатын. Салыстырмалы түрде айтар болсақ, өзбекстандық балуандар 2 алтын, 1 күміс, 3 қола жүлде еншіледі. Қырғызстан құрамасы 4 күміс және 4 қола медаль алды. Қазақстан құрамасы 4 күміс және 6 қоланы қанағат тұтты. Жалпы командалық есепте 9-орын иеленді. Ал бұған дейін отандастарымыз 2010 жылы Гуанчжоуда 2 алтын, 2 күміс және 7 қоламен жалпы есепте 3-орын алған-ды.

Сондай-ақ төрт жыл бұрын­ғы Азиадада жеті боксшымыз финалға шығып, оның алтауы алтын жүлде алған еді. Алайда биыл былғары қолғап шеберлеріміз де балуандар секілді 24 жылда тұңғыш рет Азиадада алтынсыз қалды. Финалға шыққан екі бокс­шымыз да алтын жүлде үшін өткен жек­пе-жекте өзбек боксшылары­нан жеңілді. Екі алтын аламыз деген бас бапкер Мыр­зағали Айтжанов бұл жолы уәде үдесінен шыға алмады. Азия құрлығында екі күміс жүлде алу – қазақ боксының мықты­лығын білдірмесе керек. Өзбек­стан құрамасы биылғы Азиа­дада 5 алтын медаль еншілеп, ко­ман­далық есепте бірінші орын­нан көрінді. Өзбекстан құ­ра­масы 2014 жылғы Азия ойын­дарында небәрі 2 күміс, 2 қола алып, 8-орын иелен­ген-ді.

Биылғы Азиадада жүзу спорты мен жеңілатлеттеріміз төрт жыл бұрынғы биігінен көріне алмады. Инчхон Азиадасында жүзу спортынан Дмитрий Баландиннің бір өзі 3 алтын медаль еншілесе, биыл барлығы жабылып 4 қола жүлде алды. Бұл спорт түріне ешқандай кінә таға алмаймыз. Өйткені бұл жерде Баландиннен басқа сенім артатын ешқандай спортшы жоқ және Дмитрийдің өзі жарақаты бар екеніне қарамастан, Азиада­ға қатысуға тәуекел етті. Деген­мен, Әділбек Мусин және Әділ Қасқабай секілді Баландиннің лайықты ізбасарлары шығып келе жатқаны қуантады.

Биылғы Азиаданы 1 алтын, 1 күміс, 5 қоламен қорытын­дылаған жеңіл атлетика құра­масы жалпыкомандалық есепте үздік ондықтың қатарынан көрінді. Бұған дейін үш рет Азиада чемпионы атан­ған Ольга Рыпакованың Джа­кар­­тадағы жалғыз алтыны бүкіл коман­­даны алтынсыз қай­туд­ан сақтап ­қал­ды. Төрт жыл бұрынғы бәсе­кеде атлет­­тері­міз 6 медальмен
(3 алтын, 1 күміс, 2 қола) жал­­пы­ко­­ман­­далық есепте 5-орын иеленген-ді.

Сондай-ақ Инчхонда каратэ спортынан 2 алтын алсақ, бұл жолы 1 алтынмен шектелдік. 26 жастағы қазақстандық каратэ­ші Гузалия Гафурова екі жыл­дық декреттік үзілістен кейін спортқа қайта оралып, Азия ойындарында чемпион атанды. Ал теннисшілеріміз Азиа­даны 1 күміс, 2 қоламен қоры­тындылады. Инчхонда 1 алтын, 1 қола жүлде иеленген. Зарина Диас, Юлия Путинцева және Михаил Кукушкин сияқты еліміздің үздік теннисшілері коммерциялық жарысқа қаты­сатындықтан, Азия ойындарына барудан бас тартты. Каноэ мен байдарка спортшылары да Инчхондағы жетістігін қайталай алмады. 2014 жылы 5 алтын, 3 күміс, 2 қола иеленген олар, биыл тек 2 алтын, 4 күміс және 1 қола медальмен шектелді. Ал 1 алтын, 1 күміс, 3 қола иеленген дзюдошыларымыз төрт жыл бұрынғы жетістігін қайталады. Азияда алдында бас жаттықтырушы Айдын Смағұлов 3 жүлде алуды жос­парлап отырмыз деген болатын. Сонымен қатар жарыстың соңғы күнінде су добынан сынға түскен Қазақстан ерлер командасы Азия ойындарының қатарынан үш мәрте чемпионы атанып, ел қоржынына 15-ші алтынды салды.

Қалған Олимпиадалық спорт түрлерінен жағдай біршама жақсарған. Мысалы, велошабандоздар биылғы Азиадада 2 алтын (Инчхонда 1 алтын), Азияда үздік саналатын көркем гимнасшы қыздар биыл 2 алтын еншілеп, Азия құрлығында теңдессіз екенін дәлелдеді. Осыдан төрт жыл бұрын гимнасшы қыздар 1 қоламен командалық есепте ең соңғы орынға түсіп қалған еді. Сонымен қатар 1994 жылғы Азиададан кейін тұңғыш рет семсерлесу спортынан алтын жүлде иелендік.

Ал Олимпиадалық спортқа жатпайтын, бірақ биылғы Азия ойындарының бағдарламасына қосылған спорт түрлерінен де алтын медаль еншіледік. Азиада бағдарламасына биыл тұңғыш рет енген джиу-джитсу спортынан 2 алтын, 5 қола медаль жеңіп алдық. Сондай-ақ самбо спорт түрінен де Қазақстан құрамасына Джакартада алғашқы алтын бұйырды. Қалған спорт түр­лері­нен күміс және қола жүлдеден кенде қалмадық.

Осылайша XVIII жазғы Азия ойындарын аяқтап, 76 (15, 17, 44) медальмен жалпыкомандалық көр­сеткіш бойынша 45 елдің ішінен 9-орын алдық. Бұл Қазақстанның Азия ойындары тарихындағы ең нашар көрсеткіші. 206 мемлекет қатысқан 2016 жылғы Рио Олимпиадасында Қазақстан құрамасы 22-орыннан көрінген еді. Азия ойындарындағы бұған дейінгі ең төменгі көрсеткіш – 5-орын болатын (1998 және 2010 жылы).

Қазір әлеуметтік желілерде қазақстандық спортшыларға айтылып жатқан сын өте көп. Демек, қоғамдық пікірге құлақ түріп, қателіктен сабақ алу керек шығар. Қыр астында Токио Олимпиадасы тұр. Егер Күн­­шығыс еліне дәл осындай спорттық деңгеймен барар болсақ, медаль жағын бағам­дай беруге болады. «Спорт­тық державамыз» деп құр мақ­тан­ған­нан, кеуде кергеннен ештеңе өнбейтіні белгілі. «Уәде бер­гіш», бірақ спорттағы нақты жағ­­дайдан бейхабар спорт ­функ­­цио­нерлерімен қоштасатын уақыт әлдеқашан жеткен сияқ­ты. Қайта елдің әлемдегі абыройын асқақтата түсетін спорт саласына заманауи креативті бапкерлерді көбірек тарту қажет.

Осындайда Олимпиада чемпионы, балуан Жақсылық Үшкемпіровтің мынадай сөзі еске түседі: «Мақтағаннан мықты боп кеткен спортшыны көрген жоқпын, бірақ күшті болу үшін де күш керек қой». Ендеше отандық спорттың басты ұраны – бос мақтан емес, басқалармен бәсекелестікте бәсі жоғары болу. Сонда ғана халықаралық спорт ареналарында Қазақстанның байрағы асқақтап, Әнұраны жиі шырқалады.

Әли БИТӨРЕ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Ресей 2020 жылғы Олимпиада ойындарына қатыспауы мүмкін

23.01.2019

Қытайдың ІЖӨ-нің өсу қарқыны ең төменгі деңгейге жетті

23.01.2019

Жас мамандарға пайдалы ақпарат (видео)

23.01.2019

Бокстан әйелдер арасындағы әлем чемпионатының қожайыны анықталды

23.01.2019

Футбол күнтізбесі жарияланды

23.01.2019

«Иван Ярыгин» турниріне қатысады

23.01.2019

Данияр Елеусінов шаршы алаңға наурызда шығады

23.01.2019

Маңғыстауда арнайы мониторинг тобының алғашқы отырысы өтті

23.01.2019

«Ойыншық» сабындар

23.01.2019

Мұстафа рухын іздеген қазақтар

23.01.2019

Тұранның тұғырлы тұлғасы

23.01.2019

Инновациялық идеяларды тиімді пайдаланса...

23.01.2019

Ғылым деңгейі неге төмен?

23.01.2019

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

23.01.2019

Қайырымдылық байқауына іріктеу жалғасып жатыр

23.01.2019

Г.Әбдіқалықова Армения елшісімен кездесті

23.01.2019

Бес әлеуметтік бастама: Атқарар іс аз емес

23.01.2019

Ауылда отырып, аукционда жеңген фермер

23.01.2019

Өзгенің қаңсыған су көліктері неліктен біздің жағалауда қалуы тиіс?

23.01.2019

Нәрестелердің шетінеуі екі есеге жуық азайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу