Сегіз серінің шидем шекпені

Егемен Қазақстан
03.09.2018 4916
2

«Серілердің серісі» атан­ған әнші, ақын, сазгер, бал­уан Мұха­медқанапия (Сегіз сері) Шақ­шақов киген шек­пен жер­гілікті тарихи-өлкетану музейіне салтанатты жағдайда тапсырылды.

Атақты тұлғаның туған жері­­не Қарағанды облы­сы, Бұқар жырау ауданы, Үш­төбе ауылынан арнайы келген Есімбек ақсақал мен Ба­қыт­­жамал әжей отбасын­да 52 жыл бойы көздің қара­шы­ғын­дай сақтап келген аса қымбат жәдігерді дүйім жұрт­тың көзінше тарту етті. Көп жыл бойы партия, кеңес орган­дарында абыройлы қыз­мет атқарған Есекеңнің тарих­тың түбін тереңнен түп­тей ақтарған ескірмейтін естеліктерін тыңдай отырып, баба өмірінің тылсым сырларына бірге бойлағандай боласың. Көненің көзіндей көрінетін қарияның айтуынша, шидем шекпеннің 172 жылдық тарихы бар көрінеді. 1846 жылы Ұлытауды қоныс еткен Сандыбайдың Ердені Сегіз сері Баhрамұлының бір топ серіктерімен Сыр бо­йы­нан Арқа жаққа бет алға­нын ес­ті­геннен кейін арнайы кісі жіберіп, қонақ болып кетуін өтінеді. Атағы жер жарған ба­тыр­­ды үлкен ілтипатпен қар­сы алып, кетерінде қазақ­тың салтымен астына ат мін­гі­зіп, иығына түйенің жүні­нен тоқылған шекпен жаба­ды. Осы сапарында Сегіз сері Омбы­дағы орыс-түзем мекте­бін­де бірге оқыған досы, әскери бекі­­ністе кеңесші, тілмаш қыз­­­­метін атқаратын Жиенәлі Дос­­қо­­жаұлына соғып, аунап-қунап қайтады. Қимастықпен қош­­­тасар сәтте аға сұлтан сый­ға тарт­қан шекпенді кигізеді.

– Содан, – деді, сөзін сабақ­таған Есімбек ақсақал бір жөткірініп қойып. Жиенәлі патшаның әскери қызметінен босаған соң Қорған болысында халық арасынан сайланған би болады. 1901 жылы 82 жасында немері інісі Өсіп екеуі қажылыққа барады. Бұл әулет шекпенді қасиетті дүниеге балап, ерекше қастерлеген. 1902 жылы Жиенәлі дүниеден өтіп, Өсіпке мұралыққа қалады. Ақ­тық демі таусыларда іні­сі Омар­ға аманаттап кетеді. Ол ұлы, менің әкем Мұқан­жарға қал­дырады. Одан біз ие болдық.

Бақытжамал апайдың айтуынша шидем шекпен таза түйе жүнінен тоқылып, шыт, кеңірдек барқытпен көм­керіліп, қапталғандықтан өте мық­ты, төзімді. Су тиген са­йын ширығып, қалыңдай түседі. Бесаспап сыртқы киімнің басқа да артықшылығы көп. Арада екі ғасырға жуық уақыт өтсе де қаз-қалпында сақталған деу­ге болады. Бойы екі метр­дей адамға шақталғанына қара­ғанда, бабамыз ірі, батыр тұл­ғалы болған тәрізді. Сол жақ жағасында оң жақтағы ілгекке кигізіліп, алқымды қымтайтын сопақ жаңғақ тәрізді зергер­лік бұйым «бұлбұл түйме» тағылған.

Жиында сөйлегендер бұл жә­ді­гердің орны бөлек, құны ерекше, бабамыздың иы­­­ғында болған, иісі сіңген дей келіп, биыл атап өтілген 200 жыл­дық мерейтойына а­р­нал­ған баға жетпес сыйлық ретінде қабыл­дады. Құнды дүниені мен­шігіндей сақтап, туған жеріне әдейі аманаттап әкел­ген Омаровтар әулетіне деген шы­найы ризашылықтарын жеткізді.

Тағылымы мол әдемі кеште Сегіз серінің әндері шыр­қалып, Есімбек аға бастап кел­ген делегация мүшелеріне үл­кен құрмет көрсетілді.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.11.2018

«Қасиетті Қазақстан: Туған жерге тағзым» атты тарихи-танымдық экскурсиялар сериясы басталды

21.11.2018

ҰБТ-ға өзгерістер енгізіліп жатыр

21.11.2018

Мемлекет басшысы бірқатар заңдарға қол қойды

21.11.2018

Елбасы білім беру жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесі жөнінде кеңес өткізді

21.11.2018

Түркістанның ежелгі беделін қайта көтеру – бүкіл түркі әлемі үшін үлкен жетістік болады

21.11.2018

Мархабат Байғұт: Әлемдік әдемі әңгіме

21.11.2018

Түркі киносын әлемге танымал етудің жайы талқыланды

21.11.2018

Бердібек Сапарбаев Ақтөбе қаласындағы өндіріс нысандарын аралады

21.11.2018

«Егемен Қазақстан» газетінің журналистері болашақ тілшілермен кездесті

21.11.2018

Голландиялық бизнесмен Ақтөбе облысының инвесторларға тартымды екенін айтты

21.11.2018

Нұрболат Ахметжанов: Көне тарих көмескі тартпасын

21.11.2018

Әбдіманап Бектұрғанов: Тарихқа тағзым

21.11.2018

Қ.Әбдірахманов: «Ұлы даланың жеті қыры» әлем мәдениетін жақындастырады

21.11.2018

Павлодарда археологтар б.з.д. 5-ші мыңжылдықта жерленген жылқылар сүйектерін тапқан

21.11.2018

«Ақтөбе» футбол клубы сенімді басқармаға берілді

21.11.2018

Ұлттар Лигасының қорытындысы шығарылды

21.11.2018

Такир Балықбаев: Жаңа еңбек жаңаша ой салды

21.11.2018

Ақтөбеде кәсіп бастағысы келетін жандарға кеңес берілді

21.11.2018

Мәулен Әшімбаев: Ұлт тарихын танудың жаңа кезеңі

21.11.2018

Chartbeat жобасы аясындағы байқау жеңімпаздары ашық деректер панелін құрады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу