Сегіз серінің шидем шекпені

Егемен Қазақстан
03.09.2018 5466
2

«Серілердің серісі» атан­ған әнші, ақын, сазгер, бал­уан Мұха­медқанапия (Сегіз сері) Шақ­шақов киген шек­пен жер­гілікті тарихи-өлкетану музейіне салтанатты жағдайда тапсырылды.

Атақты тұлғаның туған жері­­не Қарағанды облы­сы, Бұқар жырау ауданы, Үш­төбе ауылынан арнайы келген Есімбек ақсақал мен Ба­қыт­­жамал әжей отбасын­да 52 жыл бойы көздің қара­шы­ғын­дай сақтап келген аса қымбат жәдігерді дүйім жұрт­тың көзінше тарту етті. Көп жыл бойы партия, кеңес орган­дарында абыройлы қыз­мет атқарған Есекеңнің тарих­тың түбін тереңнен түп­тей ақтарған ескірмейтін естеліктерін тыңдай отырып, баба өмірінің тылсым сырларына бірге бойлағандай боласың. Көненің көзіндей көрінетін қарияның айтуынша, шидем шекпеннің 172 жылдық тарихы бар көрінеді. 1846 жылы Ұлытауды қоныс еткен Сандыбайдың Ердені Сегіз сері Баhрамұлының бір топ серіктерімен Сыр бо­йы­нан Арқа жаққа бет алға­нын ес­ті­геннен кейін арнайы кісі жіберіп, қонақ болып кетуін өтінеді. Атағы жер жарған ба­тыр­­ды үлкен ілтипатпен қар­сы алып, кетерінде қазақ­тың салтымен астына ат мін­гі­зіп, иығына түйенің жүні­нен тоқылған шекпен жаба­ды. Осы сапарында Сегіз сері Омбы­дағы орыс-түзем мекте­бін­де бірге оқыған досы, әскери бекі­­ністе кеңесші, тілмаш қыз­­­­метін атқаратын Жиенәлі Дос­­қо­­жаұлына соғып, аунап-қунап қайтады. Қимастықпен қош­­­тасар сәтте аға сұлтан сый­ға тарт­қан шекпенді кигізеді.

– Содан, – деді, сөзін сабақ­таған Есімбек ақсақал бір жөткірініп қойып. Жиенәлі патшаның әскери қызметінен босаған соң Қорған болысында халық арасынан сайланған би болады. 1901 жылы 82 жасында немері інісі Өсіп екеуі қажылыққа барады. Бұл әулет шекпенді қасиетті дүниеге балап, ерекше қастерлеген. 1902 жылы Жиенәлі дүниеден өтіп, Өсіпке мұралыққа қалады. Ақ­тық демі таусыларда іні­сі Омар­ға аманаттап кетеді. Ол ұлы, менің әкем Мұқан­жарға қал­дырады. Одан біз ие болдық.

Бақытжамал апайдың айтуынша шидем шекпен таза түйе жүнінен тоқылып, шыт, кеңірдек барқытпен көм­керіліп, қапталғандықтан өте мық­ты, төзімді. Су тиген са­йын ширығып, қалыңдай түседі. Бесаспап сыртқы киімнің басқа да артықшылығы көп. Арада екі ғасырға жуық уақыт өтсе де қаз-қалпында сақталған деу­ге болады. Бойы екі метр­дей адамға шақталғанына қара­ғанда, бабамыз ірі, батыр тұл­ғалы болған тәрізді. Сол жақ жағасында оң жақтағы ілгекке кигізіліп, алқымды қымтайтын сопақ жаңғақ тәрізді зергер­лік бұйым «бұлбұл түйме» тағылған.

Жиында сөйлегендер бұл жә­ді­гердің орны бөлек, құны ерекше, бабамыздың иы­­­ғында болған, иісі сіңген дей келіп, биыл атап өтілген 200 жыл­дық мерейтойына а­р­нал­ған баға жетпес сыйлық ретінде қабыл­дады. Құнды дүниені мен­шігіндей сақтап, туған жеріне әдейі аманаттап әкел­ген Омаровтар әулетіне деген шы­найы ризашылықтарын жеткізді.

Тағылымы мол әдемі кеште Сегіз серінің әндері шыр­қалып, Есімбек аға бастап кел­ген делегация мүшелеріне үл­кен құрмет көрсетілді.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

17.02.2019

Дәрігерлер балаларды көңілді бимен оятты

17.02.2019

Алакөл ауданында көпбалалы отбасыларға пәтер берілді

17.02.2019

Қазақстан дзюдошылары Еуропа кубогінен екі медаль жеңіп алды

17.02.2019

Жансель Дениз Turkish Open турнирінде жеңімпаз атанды

17.02.2019

Елена Круглыхина могулшылар алдындағы басты міндетті атады

17.02.2019

17 ақпанға арналған ауа райы болжамы

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу