Сегіз серінің шидем шекпені

Егемен Қазақстан
03.09.2018 4518
2

«Серілердің серісі» атан­ған әнші, ақын, сазгер, бал­уан Мұха­медқанапия (Сегіз сері) Шақ­шақов киген шек­пен жер­гілікті тарихи-өлкетану музейіне салтанатты жағдайда тапсырылды.

Атақты тұлғаның туған жері­­не Қарағанды облы­сы, Бұқар жырау ауданы, Үш­төбе ауылынан арнайы келген Есімбек ақсақал мен Ба­қыт­­жамал әжей отбасын­да 52 жыл бойы көздің қара­шы­ғын­дай сақтап келген аса қымбат жәдігерді дүйім жұрт­тың көзінше тарту етті. Көп жыл бойы партия, кеңес орган­дарында абыройлы қыз­мет атқарған Есекеңнің тарих­тың түбін тереңнен түп­тей ақтарған ескірмейтін естеліктерін тыңдай отырып, баба өмірінің тылсым сырларына бірге бойлағандай боласың. Көненің көзіндей көрінетін қарияның айтуынша, шидем шекпеннің 172 жылдық тарихы бар көрінеді. 1846 жылы Ұлытауды қоныс еткен Сандыбайдың Ердені Сегіз сері Баhрамұлының бір топ серіктерімен Сыр бо­йы­нан Арқа жаққа бет алға­нын ес­ті­геннен кейін арнайы кісі жіберіп, қонақ болып кетуін өтінеді. Атағы жер жарған ба­тыр­­ды үлкен ілтипатпен қар­сы алып, кетерінде қазақ­тың салтымен астына ат мін­гі­зіп, иығына түйенің жүні­нен тоқылған шекпен жаба­ды. Осы сапарында Сегіз сері Омбы­дағы орыс-түзем мекте­бін­де бірге оқыған досы, әскери бекі­­ністе кеңесші, тілмаш қыз­­­­метін атқаратын Жиенәлі Дос­­қо­­жаұлына соғып, аунап-қунап қайтады. Қимастықпен қош­­­тасар сәтте аға сұлтан сый­ға тарт­қан шекпенді кигізеді.

– Содан, – деді, сөзін сабақ­таған Есімбек ақсақал бір жөткірініп қойып. Жиенәлі патшаның әскери қызметінен босаған соң Қорған болысында халық арасынан сайланған би болады. 1901 жылы 82 жасында немері інісі Өсіп екеуі қажылыққа барады. Бұл әулет шекпенді қасиетті дүниеге балап, ерекше қастерлеген. 1902 жылы Жиенәлі дүниеден өтіп, Өсіпке мұралыққа қалады. Ақ­тық демі таусыларда іні­сі Омар­ға аманаттап кетеді. Ол ұлы, менің әкем Мұқан­жарға қал­дырады. Одан біз ие болдық.

Бақытжамал апайдың айтуынша шидем шекпен таза түйе жүнінен тоқылып, шыт, кеңірдек барқытпен көм­керіліп, қапталғандықтан өте мық­ты, төзімді. Су тиген са­йын ширығып, қалыңдай түседі. Бесаспап сыртқы киімнің басқа да артықшылығы көп. Арада екі ғасырға жуық уақыт өтсе де қаз-қалпында сақталған деу­ге болады. Бойы екі метр­дей адамға шақталғанына қара­ғанда, бабамыз ірі, батыр тұл­ғалы болған тәрізді. Сол жақ жағасында оң жақтағы ілгекке кигізіліп, алқымды қымтайтын сопақ жаңғақ тәрізді зергер­лік бұйым «бұлбұл түйме» тағылған.

Жиында сөйлегендер бұл жә­ді­гердің орны бөлек, құны ерекше, бабамыздың иы­­­ғында болған, иісі сіңген дей келіп, биыл атап өтілген 200 жыл­дық мерейтойына а­р­нал­ған баға жетпес сыйлық ретінде қабыл­дады. Құнды дүниені мен­шігіндей сақтап, туған жеріне әдейі аманаттап әкел­ген Омаровтар әулетіне деген шы­найы ризашылықтарын жеткізді.

Тағылымы мол әдемі кеште Сегіз серінің әндері шыр­қалып, Есімбек аға бастап кел­ген делегация мүшелеріне үл­кен құрмет көрсетілді.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу