Түйе асуы

Егемен Қазақстан
03.09.2018 3537
2

Таң елең-алаңда Түйе асуын бетке алып, тау бөктерлеп келеміз. Кенет алдағы жолды жауып тұрған шлагбаумға кез болдық. Түйеқұстың үйшігі тәрізді сопақ, ұзынша дүңгіршектің ішінен шыққан бақылаушыға қарап қырғыз ақыны Қарбалас Бакиров:

– Оу, Тоқтағұлдың тойына, – деді айғайлап, қазақ делегациясы келе жатыр!

Шлагбаум ашылды. Автобус алға қарай қозғалды.

– Бұл өзі, асуға шығатын көліктер­ді тексеретін жер, – деді содан соң Қар­балас ағамыз әлгі шлагбаумның мәнісін түсіндіріп. – Себебі асу өте биік. Жол бұралаң.

Ұшар басын ақ қырау шалған қайсы­бір қоңырқай шыңдар күн шуағына малынып, бусанып, жүзінен мейірім төгілген жомарт қарияға ұқсап қалыпты.

Түу, сонау төменде, терең шатқал­дың қойнау-қойнауын қуалап аққан Қарабалта өзені сол қарияның байқау­сызда түсіп қалған белбеуі секілді.

Япыр-ай, мынау сұп-сұр жартас­тарды кезінде адамдар қалай кесіп, қалай қашап жол салған десеңізші... Әнебір тұстағы биік діңгектер не үшін қойылды екен?!

– Е-е, бәсе, жазғытұрым қар көшкен уақта мына жолды басып қалмасын деп әдейі орнатқан бастырмалар болар, сірә.

Таудағы жолға таңдана қарап отыр­ға­нымызды байқаған қырғыз ағайын­дардың бірі:

– Алдыңғы жақта туннель бар. Оның ұзындығы тұп-тура үш шақырымға созылады, – деді.

– Керемет!..

– Иә-ә, – деп ол енді бір қызық әңгіме айтуға оқталғандай бізге қарап, сәл ұмсына түсті. – Ілгеріде Жаратушы иеміз мына дүниядағы барлық ұлттарға жер үлестіріп беріп жатқан кезде, біздің Қырғыз атамыз ұйықтап қап, кешігіп барыпты. «Оу, мұныңыз не? – дейді Жаратушы иеміз. – Мен жердің бәрін үлестіріп беріп қойдым ғой». Алайда біздің атамыз анша-мұншаға қыңбайтын кісі болса керек. Сол жерден кетпей, біраз жүріп алыпты... Содан «Апыр-ай, енді қайттім?.. – дейді Жаратушы иеміз қиналып. – Жә, жарайды. Өзіме бір саяжай салып алсам ба деп аз ғана жер алып қалып ем. Енді амал жоқ, соны саған берейін...»

Әне, сөйтіп біздің пешенемізге жа­зыл­ған аз ғана, бірақ көрікті, сұлу жер еншімізге осылай тиген екен.

Бұған бәріміз күліп, бір серпіліп қалдық.

Мұндай әзіл, әрине, бізде де бар. Ілгеріде бір альбом кітаптан оқыған едім.

Онда жер бөлісіне біздің Қазақ атамыз кешігіп барады. Сірә, мал жай­ғап жүріп естімей қалса керек. Сол кезде Жаратушы иеміз: «Әттеген-ай, бұл әлемдегі мұхит, теңіз, тау, орман атаулының бәрін үлестіріп қойып ем. Енді не істесем екен? Өз обалың өзіңе, мына қоржынның түбінде не қалса, соны аласың да», деп қолындағы қор­жын­ды қағып-қағып қалыпты.

Сөйтіп мынау кең-байтақ қазақ даласы пайда болыпты. Пешенемізге жазылған биік тау, шалқар көл, қара орман, асау өзен – бәрі-бәрі бар. Бірақ ұшы-қиырына көз жетпейтін шөліміз бен сортаң аймақтарымыз да көп...

Нұрғали ОРАЗ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Димаш АКИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі: Көрерменім «Адам» атандырып жіберді

21.09.2018

Қостанайда 11500 адам бірыңғай жиынтық төлем төлейтін болады

21.09.2018

Вьетнам президенті Чан Дай Куанг көз жұмды

21.09.2018

Роналду алғаш рет ойыннан қуылды

21.09.2018

Qasiet pen qasiret

21.09.2018

Жабайы бәсекелестік немесе жолаушыларды заңсыз тасымалдау белең алып барады

21.09.2018

Ректор Мәлік Ғабдуллин

21.09.2018

Парасаттылық пен азаматтықтың өнегесі

21.09.2018

Танзанияда паром суға батып, 44 адам қаза тапты

21.09.2018

Антон қарттың айтқандары

21.09.2018

Көшенің сәнін келтіріп...

21.09.2018

Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

21.09.2018

Алда елді елге қосу мұраты тұр

21.09.2018

Мүгедектерді әлеуметтік қорғау мәселелері қаралды

21.09.2018

«English for Jastar» – жаңа жоба

21.09.2018

Нақты істердің партиясы

21.09.2018

300 мың адам диктант жазды

21.09.2018

2017 жылы машина жасау өнімінің көлемі 1 трлн теңгеге жуық болды - Елбасы

21.09.2018

Әліпби ауыстыру – үлкен өзгеріс

21.09.2018

Елбасы. Елорда. ЭКСПО

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу