Түйе асуы

Егемен Қазақстан
03.09.2018 3677
2

Таң елең-алаңда Түйе асуын бетке алып, тау бөктерлеп келеміз. Кенет алдағы жолды жауып тұрған шлагбаумға кез болдық. Түйеқұстың үйшігі тәрізді сопақ, ұзынша дүңгіршектің ішінен шыққан бақылаушыға қарап қырғыз ақыны Қарбалас Бакиров:

– Оу, Тоқтағұлдың тойына, – деді айғайлап, қазақ делегациясы келе жатыр!

Шлагбаум ашылды. Автобус алға қарай қозғалды.

– Бұл өзі, асуға шығатын көліктер­ді тексеретін жер, – деді содан соң Қар­балас ағамыз әлгі шлагбаумның мәнісін түсіндіріп. – Себебі асу өте биік. Жол бұралаң.

Ұшар басын ақ қырау шалған қайсы­бір қоңырқай шыңдар күн шуағына малынып, бусанып, жүзінен мейірім төгілген жомарт қарияға ұқсап қалыпты.

Түу, сонау төменде, терең шатқал­дың қойнау-қойнауын қуалап аққан Қарабалта өзені сол қарияның байқау­сызда түсіп қалған белбеуі секілді.

Япыр-ай, мынау сұп-сұр жартас­тарды кезінде адамдар қалай кесіп, қалай қашап жол салған десеңізші... Әнебір тұстағы биік діңгектер не үшін қойылды екен?!

– Е-е, бәсе, жазғытұрым қар көшкен уақта мына жолды басып қалмасын деп әдейі орнатқан бастырмалар болар, сірә.

Таудағы жолға таңдана қарап отыр­ға­нымызды байқаған қырғыз ағайын­дардың бірі:

– Алдыңғы жақта туннель бар. Оның ұзындығы тұп-тура үш шақырымға созылады, – деді.

– Керемет!..

– Иә-ә, – деп ол енді бір қызық әңгіме айтуға оқталғандай бізге қарап, сәл ұмсына түсті. – Ілгеріде Жаратушы иеміз мына дүниядағы барлық ұлттарға жер үлестіріп беріп жатқан кезде, біздің Қырғыз атамыз ұйықтап қап, кешігіп барыпты. «Оу, мұныңыз не? – дейді Жаратушы иеміз. – Мен жердің бәрін үлестіріп беріп қойдым ғой». Алайда біздің атамыз анша-мұншаға қыңбайтын кісі болса керек. Сол жерден кетпей, біраз жүріп алыпты... Содан «Апыр-ай, енді қайттім?.. – дейді Жаратушы иеміз қиналып. – Жә, жарайды. Өзіме бір саяжай салып алсам ба деп аз ғана жер алып қалып ем. Енді амал жоқ, соны саған берейін...»

Әне, сөйтіп біздің пешенемізге жа­зыл­ған аз ғана, бірақ көрікті, сұлу жер еншімізге осылай тиген екен.

Бұған бәріміз күліп, бір серпіліп қалдық.

Мұндай әзіл, әрине, бізде де бар. Ілгеріде бір альбом кітаптан оқыған едім.

Онда жер бөлісіне біздің Қазақ атамыз кешігіп барады. Сірә, мал жай­ғап жүріп естімей қалса керек. Сол кезде Жаратушы иеміз: «Әттеген-ай, бұл әлемдегі мұхит, теңіз, тау, орман атаулының бәрін үлестіріп қойып ем. Енді не істесем екен? Өз обалың өзіңе, мына қоржынның түбінде не қалса, соны аласың да», деп қолындағы қор­жын­ды қағып-қағып қалыпты.

Сөйтіп мынау кең-байтақ қазақ даласы пайда болыпты. Пешенемізге жазылған биік тау, шалқар көл, қара орман, асау өзен – бәрі-бәрі бар. Бірақ ұшы-қиырына көз жетпейтін шөліміз бен сортаң аймақтарымыз да көп...

Нұрғали ОРАЗ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.11.2018

Қамқорлық қанат бітіріп...

19.11.2018

Алматы – олимпиадашылар ордасы

19.11.2018

Ирина Смирнова: Мүгедек жандардың мәселелерін ескерген жөн

19.11.2018

Кондитерлік кәсіпке машықтануда

19.11.2018

Ұрлық тыйылмай тұр

19.11.2018

Газдандыру ісін жалғастырудың маңызы зор

19.11.2018

Киноиндустрияға айрықша назар қажет

19.11.2018

Румынияда қазақ киносының фестивалі өтті

19.11.2018

Maǵjan murasy zerttele beredi

19.11.2018

Комедияға көрермен көп келеді

19.11.2018

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

19.11.2018

Zaman talabynan týǵan qadam

19.11.2018

Аза Шәден. Кесілген бұрым

19.11.2018

Бөдене шаруашылығының бәсі жоғары

19.11.2018

Алаңсыз өмір сүрудің жаңа кезеңін бастаймыз

19.11.2018

Kúmis latyn – altyn latyn

19.11.2018

Зайнидин ҚҰРМАНОВ: Назарбаев батыл реформалар жасады

19.11.2018

Барымташылар неге басынады?

19.11.2018

Елбасы Татарстан Республикасының Тұңғыш Президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу