Санитарлық авиация сырқаттарға жедел әрі сапалы қызмет көрсетеді

Әлемде құстай ұшып жететін «әуе жедел жәр­демін» санаулы да­мы­ған мем­лекеттер ғана жү­зеге асы­рып отыр. Оның өзін­де санитарлық авиа­ция қыз­меті барлық елде бір­дей тегін емес. Ал біздің елде даму әлеуеті зор еркін са­ни­тарлық авиация қыз­меті 2011 жылдан бері жұмыс істейді. Сондай-ақ әлем­нің қай жерінде болға­нына қарамастан еліміздің аза­маттарына санитарлық авиа­ция нысанында көмек көрсету мемлекет кепіл­ді­гімен қамтамасыз етілген.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 2992
2

Арқыраған аяз бен аптап ыстыққа қарамай, қар мен дауылда бастарын қатерге тігіп науқастарға жедел көмек бе­ру­ді, оларды тасымалдауды, кеңес беріп, операциялар жасау­ды және донорлық органдар мен биоматериалдарды жеткі­зуді қамтамасыз ететін Респуб­ликалық санитарлық авиация орталығының қызметкерлері бүгінге дейін 15 мыңнан ас­там қазақстандыққа жедел меди­ци­налық қызмет көрсеткен. Оның ішінде акушерлік қауіп-қатері және патологиясы бар 2537 жүкті әйел, 2460 жаңа ту­ған нәресте мен патологиясы бар 3249 бала әуе жолымен жыл­дам жететін білікті брига­да көмегіне жүгінген. Бұған қоса қан айналымы жүйесі ауруы бар 2365 пациентке, жаза­тайым оқиғалардан, улану мен жарақаттанудан зардап шек­кен 3177 адамға және өзге де 1458 сырқатқа көмек көр­се­тілген. Қазірге дейін са­ни­тар­лық авиация орталығы тарапы­нан көрсетілген 15395 медици­налық қызметтің 11464-і нау­қас­тарды тасымалдау түрінде жүзеге асса, 3027-сі кеңес беру ар­қылы орындалған. Ал әуе же­дел жәрдемі жасаған операция­ның саны 904-ке жеткен. Сон­д­ай-ақ соңғы үш жылда 60-қа жуық донорлық орган мен биологиялық материал та­сы­малданған. «Бүгінгі таңда сани­тарлық авиацияда донорлық органдарды тасымалдау бағыты белсенді дамуда. Өйткені елі­мізде ағза ауыстыру операция­сы жыл сайын артып келеді. До­норлық органдарды ауыстыру жоғары технологиялық үдеріс болғандықтан ең алдымен, тасымалдау жеделдігін ерекше та­лап етеді. 2015 жылдан бас­тап санитарлық авиациямен 60-қа жуық донорлық орган мен биологиялық материал тасымалданды», дейді «Республикалық  санитарлық авиация орталығы»  РМК директоры Нұржан Отар­баев.

Орталықтың мәліметінше, қазіргі уақытта санитарлық авиа­ция қызметіне 33 әуе кемесі пай­даланылады. Оның 22-сі ұшақ, 11-і тікұшақ. Барлы­ғы па­циент­терді қауіпсіз тасы­мал­дауға мүм­кіндік беретін қажетті меди­ци­на­лық техникамен жарақ­тал­ған, лицензияланған әуеком­па­ния­лары арқылы қызмет көр­сетеді.

Барлық өңір қамтылған

Мемлекет басшысы  Нұрсұл­­тан Назарбаев «Ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің қол­жетімділігін кеңейтуге айрықша назар аудару қажет» деп атап өт­кен болатын. Орталық басшысы осы мақсатқа жету үшін еліміздің барлық өңірінде санитариялық авиа­ция ұтқыр бригадаларын жедел басқаруға және тұрақты дайындығын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін санитарлық авиация қызметі ұсынылғанын жеткізді.

«Санитариялық авиация қыз­метінің айма­ғын кеңейту бо­йынша, әсіресе ауылдық жер­­лерде белсенді жұмыс жүргі­зілуде. Оған жаңа ұшу бағытын, қону алаңдарын және ұшу-қону жолақтарын игеру жұмыстары кіреді. Алғашқы уақытта әр об­лыс­тың тек үш-төрт аудан орталық­тарында ғана ұшулар жүзеге асы­­рылған болса, бүгінде жағдай күрт өзгерді. Сани­та­рия­лық авиация нысанында меди­ци­налық көмекпен Астана, Алматы қа­ла­­лары мен еліміздің 14 өңірі, аудан орта­лық­­та­­рының халқы то­лықтай қамтылды. Сөйтіп шал­­­ғайдағы және жетуі қиын аудан­дардың тұр­­ғындарын уақтылы және сапалы ма­ман­дан­дырылған медициналық көмекпен қам­­тама­сыз етуге мүмкіндік туды», дейді Н.Отарбаев.

20-ға жуық елден 47 қазақстандық тасымалданды

Еліміздегі санитарлық авиация шетелде ауыр халде жатқан Қазақстан азаматтарын және қандастарды халықаралық тасымалдау­ды да жүзеге асырады. Жыл сайын ел территориясынан шетте жүрген 10-нан астам қазақстандық медициналық көмектің бұл түрін қажет етеді екен. Биыл жыл басынан бері шетелден 8 науқас елге жеткізілген. Сонымен бірге шетелдік медициналық мекемелерге емделуге пациенттерді тасымалдау да «әуедегі жедел жәрдем» арқылы орындалып келеді. Орталық қызметін бастаған 2011 жылдан бүгінге дейін санитариялық авиация­мен Тайланд, Түркия, Швейцария, АҚШ, Оңтүстік Корея, Египет, Қырғызстан, Қытай Халық Республикасы, Ресей Федерациясы сияқты 20-ға жуық елден 47 қазақстандық елге жеткізіліпті.

Өлім-жітім деңгейі 20-30 процентке төмендеді

2011-2015 жылдары табысты жүзеге асырыл­ған «Саламатты Қазақстан» денсау­лық сақтау саласын дамыту мемлекеттік бағдар­ламасы бойынша алғашқы медициналық кө­мекті дамытуға, озық медициналық технологиялар әзірлеп, енгізуге, мобильдік медицинаны және телемедицинаны, сани­­­тарлық авиацияны әрі қарай дамытуға баса ден қойылды. Соның нәтижесінде жалпы өлім-жітім деңгейі – 14%-ке, ана өлімі – 1,4 есе (аман-есен туған 100 мың сәбиге шаққанда – 12,7), сәбилердің шетінеуі 1,5 еседен артық төмендеді (дү­ниеге келген мың сәбиге шаққанда – 8,59). Ал 2016-2019 жылдарға арналған «Ден­сау­лық» мем­ле­кет­тік бағдарламасы негізінде жұ­мы­сын одан ары жандандырып жатқан Рес­пуб­ликалық  санитарлық авиация орталы­ғы жыл сайын жедел жәрдемге мұқтаж екі жарым мың­нан астам азаматқа қызмет көр­сетуде. Соны­­мен қатар санитариялық авиа­ция қызметі меди­циналық мекемелер ара­сын­дағы жол жақын болған кезде және ауа ра­йы­на байланысты әуе кемесімен жету мүмкін болмаған жағдайда жер үсті жедел меди­ци­налық қызметін де көрсетеді. Са­ни­­та­рия­лық авиа­цияның жасаған жер үсті жедел жәрдемінің өзі бір жылда бес мыңнан асатын көрінеді.

«Территориямыздың кеңдігі мен басқа да географиялық ерекшеліктерге байланыс­ты санитариялық авиация қызметі ерекше маңызға ие. Жедел және  сапалы көмек көр­сетудің арқасында ана мен бала өлімі, жара­қаттану, инфаркт,  инсульттен болатын өлім-жітімнің деңгейі бұрынғыға қарағанда 20-30%-ке төмендеді», дейді орталық басшысы.

Жаңа технологиялар қолданылады

Елбасы биылғы Жолдауында «Халықтың өмір сүру ұзақтығының өсуіне және меди­­циналық технологиялардың дамуына байланысты медициналық қызмет көрсетуге деген сұраныс көлемі арта түсетін болады» деген болатын. Орталықтың жұмысымен танысу барысында санитарлық авиация қызметін дамытудың басым бағыттарының бірі де осы жаңа технологияларды – шұғыл телемедицинаны дамытып, кеңінен қолдануда және диспетчерлік қызметке арналған бірыңғай ақпараттық жүйе құруда заманауи техноло­гияларды пайдалану жоспар­ланып отырғанын, сондай-ақ көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу жұмыс­­тары жүріп жатқанына көз жеткіздік. Бұған қоса жақында Республикалық сани­тариялық авиация орталығының базасында Ұлттық шұғыл медициналық көмек көрсету орта­лығын құру да жоспарланған екен.

Нұржан Құрманғалиұлының айтуынша, санитарлық авиация қызметінің әр бағытын іске асыру әлемдік озық тәжірибені пайдалану қағидаларына (Good practice) және көрсетілетін көмек сапасын тұрақты түрде арттыруға (Total Quality Management) негізделуі тиіс. «Республикалық санитариялық авиация орталығымен ТМД аумағында алғаш рет көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу процесі басталды. Көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу көрсетілетін қызметтердің қауіпсіздігін және сапасын арттыруға ықпал етеді. Осылайша біз аккредиттелген осы стандарттар жүйесі бойынша әлемнің 10 көлік медициналық ұйымдарының қатарына кіруге мүмкіндік аламыз», дейді ол.

Ал маман дайындау және оқыту бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетудің тәжірибелік дағдыларын иелену маңызды рөл атқарады. «Бүгінгі таңда базалық реанимация (BLS) және кеңейтілген реанимация (ACLS) стандарты бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетудің тәжірибелік дағдыларымен санитариялық авиация қызметкерлерінің 100%-і оқытылды», дейді Н.Отарбаев.

Біз көрсеткен әрбір санда ажал аузынан құт­қарылған адамның өмірі мен жылдың төрт маусымында ауа райының қолайсыз­ды­ғына қарамастан қатерге басын тігіп көкке көте­рілетін құтқарушы топтың еңбегі жат­қаны анық. Кез келген оқыс оқиғаға сақа­дай сай тұратын кәсіби біліктілік пен жауап­кершілікті қатар ұстанған бригада біз барған сәтте майға күйіп, ауыр халде жатқан 2 жастағы баланы құтқару үшін Мойынқұмға асығыс аттанды...

Майгүл СҰЛТАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

20.09.2018

Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

20.09.2018

Қостанай университетінде ғалым Тобыл Дәулетбаев аудиториясы ашылды

20.09.2018

Қуатты қорғаныс көліктеріне сұраныс бар

20.09.2018

Жолақыны SMS немесе QR-кодтар арқылы төлеудің нәтижелері

20.09.2018

Интернеттегі шабуылдар үдеп барады

20.09.2018

Қостанайда математикалық білім беруге арналған «дөңгелек үстел» өтті

20.09.2018

Интеграция мәселелері талқыланды

20.09.2018

Головкинге келесі кездесуде кім қарсылас болуы мүмкін?

20.09.2018

Қалам ұшындағы аманат

20.09.2018

Мағжан поэзиясындағы Ұлы Дала рухы

20.09.2018

Каспий жағалауындағы достық думаны

20.09.2018

Ынтымақтастық нығая түседі

20.09.2018

«Үйеңкінің түбінен үйіріп алған, қобызым»

20.09.2018

Текті төріміз Түркістанды түлетейік!

20.09.2018

Ортақ мүддеге ұмтылыс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу