Санитарлық авиация сырқаттарға жедел әрі сапалы қызмет көрсетеді

Әлемде құстай ұшып жететін «әуе жедел жәр­демін» санаулы да­мы­ған мем­лекеттер ғана жү­зеге асы­рып отыр. Оның өзін­де санитарлық авиа­ция қыз­меті барлық елде бір­дей тегін емес. Ал біздің елде даму әлеуеті зор еркін са­ни­тарлық авиация қыз­меті 2011 жылдан бері жұмыс істейді. Сондай-ақ әлем­нің қай жерінде болға­нына қарамастан еліміздің аза­маттарына санитарлық авиа­ция нысанында көмек көрсету мемлекет кепіл­ді­гімен қамтамасыз етілген.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 3233
2

Арқыраған аяз бен аптап ыстыққа қарамай, қар мен дауылда бастарын қатерге тігіп науқастарға жедел көмек бе­ру­ді, оларды тасымалдауды, кеңес беріп, операциялар жасау­ды және донорлық органдар мен биоматериалдарды жеткі­зуді қамтамасыз ететін Респуб­ликалық санитарлық авиация орталығының қызметкерлері бүгінге дейін 15 мыңнан ас­там қазақстандыққа жедел меди­ци­налық қызмет көрсеткен. Оның ішінде акушерлік қауіп-қатері және патологиясы бар 2537 жүкті әйел, 2460 жаңа ту­ған нәресте мен патологиясы бар 3249 бала әуе жолымен жыл­дам жететін білікті брига­да көмегіне жүгінген. Бұған қоса қан айналымы жүйесі ауруы бар 2365 пациентке, жаза­тайым оқиғалардан, улану мен жарақаттанудан зардап шек­кен 3177 адамға және өзге де 1458 сырқатқа көмек көр­се­тілген. Қазірге дейін са­ни­тар­лық авиация орталығы тарапы­нан көрсетілген 15395 медици­налық қызметтің 11464-і нау­қас­тарды тасымалдау түрінде жүзеге асса, 3027-сі кеңес беру ар­қылы орындалған. Ал әуе же­дел жәрдемі жасаған операция­ның саны 904-ке жеткен. Сон­д­ай-ақ соңғы үш жылда 60-қа жуық донорлық орган мен биологиялық материал та­сы­малданған. «Бүгінгі таңда сани­тарлық авиацияда донорлық органдарды тасымалдау бағыты белсенді дамуда. Өйткені елі­мізде ағза ауыстыру операция­сы жыл сайын артып келеді. До­норлық органдарды ауыстыру жоғары технологиялық үдеріс болғандықтан ең алдымен, тасымалдау жеделдігін ерекше та­лап етеді. 2015 жылдан бас­тап санитарлық авиациямен 60-қа жуық донорлық орган мен биологиялық материал тасымалданды», дейді «Республикалық  санитарлық авиация орталығы»  РМК директоры Нұржан Отар­баев.

Орталықтың мәліметінше, қазіргі уақытта санитарлық авиа­ция қызметіне 33 әуе кемесі пай­даланылады. Оның 22-сі ұшақ, 11-і тікұшақ. Барлы­ғы па­циент­терді қауіпсіз тасы­мал­дауға мүм­кіндік беретін қажетті меди­ци­на­лық техникамен жарақ­тал­ған, лицензияланған әуеком­па­ния­лары арқылы қызмет көр­сетеді.

Барлық өңір қамтылған

Мемлекет басшысы  Нұрсұл­­тан Назарбаев «Ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің қол­жетімділігін кеңейтуге айрықша назар аудару қажет» деп атап өт­кен болатын. Орталық басшысы осы мақсатқа жету үшін еліміздің барлық өңірінде санитариялық авиа­ция ұтқыр бригадаларын жедел басқаруға және тұрақты дайындығын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін санитарлық авиация қызметі ұсынылғанын жеткізді.

«Санитариялық авиация қыз­метінің айма­ғын кеңейту бо­йынша, әсіресе ауылдық жер­­лерде белсенді жұмыс жүргі­зілуде. Оған жаңа ұшу бағытын, қону алаңдарын және ұшу-қону жолақтарын игеру жұмыстары кіреді. Алғашқы уақытта әр об­лыс­тың тек үш-төрт аудан орталық­тарында ғана ұшулар жүзеге асы­­рылған болса, бүгінде жағдай күрт өзгерді. Сани­та­рия­лық авиация нысанында меди­ци­налық көмекпен Астана, Алматы қа­ла­­лары мен еліміздің 14 өңірі, аудан орта­лық­­та­­рының халқы то­лықтай қамтылды. Сөйтіп шал­­­ғайдағы және жетуі қиын аудан­дардың тұр­­ғындарын уақтылы және сапалы ма­ман­дан­дырылған медициналық көмекпен қам­­тама­сыз етуге мүмкіндік туды», дейді Н.Отарбаев.

20-ға жуық елден 47 қазақстандық тасымалданды

Еліміздегі санитарлық авиация шетелде ауыр халде жатқан Қазақстан азаматтарын және қандастарды халықаралық тасымалдау­ды да жүзеге асырады. Жыл сайын ел территориясынан шетте жүрген 10-нан астам қазақстандық медициналық көмектің бұл түрін қажет етеді екен. Биыл жыл басынан бері шетелден 8 науқас елге жеткізілген. Сонымен бірге шетелдік медициналық мекемелерге емделуге пациенттерді тасымалдау да «әуедегі жедел жәрдем» арқылы орындалып келеді. Орталық қызметін бастаған 2011 жылдан бүгінге дейін санитариялық авиация­мен Тайланд, Түркия, Швейцария, АҚШ, Оңтүстік Корея, Египет, Қырғызстан, Қытай Халық Республикасы, Ресей Федерациясы сияқты 20-ға жуық елден 47 қазақстандық елге жеткізіліпті.

Өлім-жітім деңгейі 20-30 процентке төмендеді

2011-2015 жылдары табысты жүзеге асырыл­ған «Саламатты Қазақстан» денсау­лық сақтау саласын дамыту мемлекеттік бағдар­ламасы бойынша алғашқы медициналық кө­мекті дамытуға, озық медициналық технологиялар әзірлеп, енгізуге, мобильдік медицинаны және телемедицинаны, сани­­­тарлық авиацияны әрі қарай дамытуға баса ден қойылды. Соның нәтижесінде жалпы өлім-жітім деңгейі – 14%-ке, ана өлімі – 1,4 есе (аман-есен туған 100 мың сәбиге шаққанда – 12,7), сәбилердің шетінеуі 1,5 еседен артық төмендеді (дү­ниеге келген мың сәбиге шаққанда – 8,59). Ал 2016-2019 жылдарға арналған «Ден­сау­лық» мем­ле­кет­тік бағдарламасы негізінде жұ­мы­сын одан ары жандандырып жатқан Рес­пуб­ликалық  санитарлық авиация орталы­ғы жыл сайын жедел жәрдемге мұқтаж екі жарым мың­нан астам азаматқа қызмет көр­сетуде. Соны­­мен қатар санитариялық авиа­ция қызметі меди­циналық мекемелер ара­сын­дағы жол жақын болған кезде және ауа ра­йы­на байланысты әуе кемесімен жету мүмкін болмаған жағдайда жер үсті жедел меди­ци­налық қызметін де көрсетеді. Са­ни­­та­рия­лық авиа­цияның жасаған жер үсті жедел жәрдемінің өзі бір жылда бес мыңнан асатын көрінеді.

«Территориямыздың кеңдігі мен басқа да географиялық ерекшеліктерге байланыс­ты санитариялық авиация қызметі ерекше маңызға ие. Жедел және  сапалы көмек көр­сетудің арқасында ана мен бала өлімі, жара­қаттану, инфаркт,  инсульттен болатын өлім-жітімнің деңгейі бұрынғыға қарағанда 20-30%-ке төмендеді», дейді орталық басшысы.

Жаңа технологиялар қолданылады

Елбасы биылғы Жолдауында «Халықтың өмір сүру ұзақтығының өсуіне және меди­­циналық технологиялардың дамуына байланысты медициналық қызмет көрсетуге деген сұраныс көлемі арта түсетін болады» деген болатын. Орталықтың жұмысымен танысу барысында санитарлық авиация қызметін дамытудың басым бағыттарының бірі де осы жаңа технологияларды – шұғыл телемедицинаны дамытып, кеңінен қолдануда және диспетчерлік қызметке арналған бірыңғай ақпараттық жүйе құруда заманауи техноло­гияларды пайдалану жоспар­ланып отырғанын, сондай-ақ көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу жұмыс­­тары жүріп жатқанына көз жеткіздік. Бұған қоса жақында Республикалық сани­тариялық авиация орталығының базасында Ұлттық шұғыл медициналық көмек көрсету орта­лығын құру да жоспарланған екен.

Нұржан Құрманғалиұлының айтуынша, санитарлық авиация қызметінің әр бағытын іске асыру әлемдік озық тәжірибені пайдалану қағидаларына (Good practice) және көрсетілетін көмек сапасын тұрақты түрде арттыруға (Total Quality Management) негізделуі тиіс. «Республикалық санитариялық авиация орталығымен ТМД аумағында алғаш рет көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу процесі басталды. Көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу көрсетілетін қызметтердің қауіпсіздігін және сапасын арттыруға ықпал етеді. Осылайша біз аккредиттелген осы стандарттар жүйесі бойынша әлемнің 10 көлік медициналық ұйымдарының қатарына кіруге мүмкіндік аламыз», дейді ол.

Ал маман дайындау және оқыту бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетудің тәжірибелік дағдыларын иелену маңызды рөл атқарады. «Бүгінгі таңда базалық реанимация (BLS) және кеңейтілген реанимация (ACLS) стандарты бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетудің тәжірибелік дағдыларымен санитариялық авиация қызметкерлерінің 100%-і оқытылды», дейді Н.Отарбаев.

Біз көрсеткен әрбір санда ажал аузынан құт­қарылған адамның өмірі мен жылдың төрт маусымында ауа райының қолайсыз­ды­ғына қарамастан қатерге басын тігіп көкке көте­рілетін құтқарушы топтың еңбегі жат­қаны анық. Кез келген оқыс оқиғаға сақа­дай сай тұратын кәсіби біліктілік пен жауап­кершілікті қатар ұстанған бригада біз барған сәтте майға күйіп, ауыр халде жатқан 2 жастағы баланы құтқару үшін Мойынқұмға асығыс аттанды...

Майгүл СҰЛТАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.01.2019

ҰБТ-дан жоғары балл жинаған түлек «Болашақ» арқылы шетелдерде оқи алады

18.01.2019

Батыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болып Ғали Исқалиев тағайындалды

18.01.2019

Ақтөбе облысының шаруалары былтыр 228 млрд теңгенің өнімін өндірді

18.01.2019

Полиция департаменті айыппұлды уақытылы төлеуге шақырды

18.01.2019

Елордалық аурухана тұңғыш рет неврологиялық асқынуды азайтатын құрылғыны қолданды 

18.01.2019

Елордалық құтқарушылар жанып жатқан үйден 6 адамды шығарды

18.01.2019

Колумбиядағы жарылыс салдарынан 21 адам қайтыс болған

18.01.2019

Тимур Қожаоғлы: «Егемен Қазақстан» – Еуропа құрлығындағы маңдайалды басылым

18.01.2019

Алматыдағы тікұшақ апатынан кейін «Sky Service» рейстері тоқтатылды

18.01.2019

Геннадий Головкин ұлды болды

18.01.2019

Солтүстік Қазақстанда «Қайырымдылық керуені» акциясы жалғасты

18.01.2019

Головкиннің қарсыластары бір-бірімен жұдырықтасады

18.01.2019

Петропавлда ресейлік бас киімдер көрмесі ашылды

18.01.2019

Ақтөбеде жұмысшылардың еңбек құқықтарын қамтамасыз ету меморандумына қол қойылды

18.01.2019

Алматыда газбен жүретін жаңа автобустар іске қосылады

18.01.2019

СДУ-да IT технологиялары саласында білім беру жобасы басталды

18.01.2019

Мемлекет басшысы «Smart Aqkol» ахуалдық орталығына барды

18.01.2019

Елбасы кітапханасының Ақтөбеде өткен көшпелі көрмесін 120 мыңнан аса адам тамашалады

18.01.2019

Атырауда қазақтың үш биіне ескерткіш орнатылды

18.01.2019

Әліпби де, еміле-ереже де сараптаудан өте түсуі керек - Әлімхан Жүнісбек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу