Балалар құқығын қорғау – маңызды

Елімізде жыл басынан бергі 8 айдың ішінде балаларға қатысты 78 зорлық-зомбылық оқиғасы тіркелген. Бұл туралы Үкіметтің баспасөз орталығында өткен жиында Парламент Сенатының депутаты, Қазақстанның Бала құқықтары жөніндегі уәкілі Сәуле Айтпаева мәлім етті. 

Егемен Қазақстан
04.09.2018 3118
2

«Балаларға қатысты оқи­ға­лар­дың көпшілігі сексуалды сипатта болған. Баланы өлтіру де, балалардың өз-өзіне қол жұм­сауы да бар. 124 бала биыл өмір­мен қош айтысты. 2008 жыл­ғы екі бала өздері қылмыс істеді», деді Бала құқықтары жөнін­дегі уәкіл. Айтуынша, мұндай жағдайдың алдын алу мақ­сатында жауапты органдар тың жоспар әзірлеуде. «Бұл жағ­дай­лар неден болып жатыр? Осы­ның бәріне бір жауап іздеуі­міз керек. Осы ретте еліміз­дің Ішкі істер министрлігі, Бас про­куратурасы, Білім және ғылым министрлігі бірлесіп, жос­пар жасады. Жоспарда жас бала­лар қалай жүріп, қалай тұруы керектігі толығымен жазыл­ған. Бала мен ата-ана зорлық-зом­былыққа тап болмас үшін қан­дай жұмыс жүргізу керек? Құ­қық қорғау органдары қандай шара­ларды қолға алуы тиіс? Осы мәселелерге қатысты жұмыс­тарды қайтадан жаңартып жатырмыз», деді С.Айтпаева

Елдегі балалардың құқық­тарын қорғау жүйесін жетілдіру және дамыту мақ­сатында Қазақ­стан Рес­пуб­ликасы Президентінің Жарлығымен 2016 жылдың 10 ақпанында Бала құ­қықтары жөніндегі уәкіл инс­титуты құрылған болатын. Атал­ған институт өз қызметін қоғамдық негізде іске асырады.

Жиында С.Айтпаева Қазақ­стан Республикасының Бала құ­қық­тары жөніндегі уәкілі болып та­ғай­ын­далғаннан бері қандай жұ­мыстар атқарылғанын айтып берді.

«Біз Алматы қаласында бірін­ші рет үкіметтік емес ұйым­дармен бірге бірлескен диалог өткіздік. Оған Білім және ғылым министрі, Денсаулық сақтау министрі, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі қатысты. Сонымен бірге Орал қаласында балабақшалардың жұмысына қатысты мәселе болатын. Бұл мәселені арнайы сол жерге барып шештік. Оған Батыс Қазақстан облысының әкімі қатысты. Балалар жедел түрде балабақшаларына қайтарылды», деді С.Айтпаева. Оның айтуын­ша, Бала құқықтары жөнін­дегі уәкілдің айналысатын не­гізгі жұмыстарының бірі – аза­маттардың өтініштері мен ша­ғымдарын қарау. «Екі айдың ішінде 80-ге тарта өтінім келіп түсті. Өтінімдерді парақтап отырып, қандай ойға келуге болады? Біріншіден, отбасылық қарым-қатынас пен алименттік міндеттемелердің, әлеуметтік және тұрғын-үй бойынша құ­қықтық, балаларды тәрбиелеу мәселелері өткір тұрғанын байқауға болады. Шағымдарды қарай отырып, Қазақстанның Бала құқықтары жөніндегі уәкілі ретінде мен қазіргі қолданыстағы заңнаманың талаптарын өтінім берушілерге түсіндіре отырып, мемлекеттік органдарды, ми­нис­трліктерді мәселені шешуге ара­ластырудың немесе билік өкіл­дерінің әрекет етуі мен етпеуінің себебін түсіндіріп беремін. Жер­гілікті атқарушы органдар күн­делікті өмір көрсетіп отырған­дай, азаматтардың заңнамалық құқықтары мен мүдделерін түсін­діріп бермейді», деді С.Айт­паева.

Статистикалық мәліметке сү­йенсек, бүгінде республикада 5 623 387 бала бар. Оның ішінде мектепке дейінгі жастағы бала­лар саны – 2 254 538. Ал 3 050 770-і – мектеп жасындағы бала­лар, 545 298-і (18 жасқа дейінгі) – білім алушы жастар. Сондай-ақ 26 672 жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар бар.

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу