Даму үрдісіндегі тың серпін

2018 жылдың жеті айының қорытындысы бойынша елордамыздың экономикасына 519,9 миллиард теңге инвестиция тартылыпты. Елорданың негізгі капиталына құйылған осы инвестиция көлеміне қарап,  бас қаламыздың бүгінгі даму қарқынының қаншалықты күшейгенін болжау қиын емес.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 839
2

Астанада жүзеге асырылып жатқан жетістіктер әлемдік қауымдастық назарынан да тыс қалмады. Оған күні кеше елорданың 20 жылдық мерейтойын халықаралық дәрежеде атап өткен мереке барысында көзіміз анық жетті. Айтулы мерекеден кейінгі қала әкімдігінің алдында тұрған бүгінгі бас­ты міндет – шаһарды осынау жоғары қарқынды даму үрдісінен жаңылдырмай, әлемнің көшбасшы мегаполистерінің қатарына қосу. Қаланың қарқынды даму үрдісінде инвес­тиция тартуға бірінші кезекте басымдық беріліп отырғандығы да сондықтан.

Сөйтіп биылғы жылдың 7 айында бас қаламызға тартылған шетелдік инвестиция көлемі 2017 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 27,1 процентке өскен. Яғни 2017 жылдың қаңтар-шілде айындағы 342,4 миллиард теңгеден, 2018 жылдың қаңтар-шілде айында 461,3 миллиард теңгеге дейін артқан. Астанаға тартылған бұл мол инвестициялық игілік қала индустриясының базалық салаларының қарқынды дамуына игі ықпал етті. Мәселен, қала өнеркәсібінің өсімі 3,1 процентті (331,6 миллиард теңге) құраса, қайта өңдеу өнеркәсібі 3,5 процент өсімді көрсетті.

Инвестиция игілігінен бас қаланың орта және шағын бизнес (ШОБ) субъектілері де сырт қалмады. Биыл жеті айда елордада жұмыс істейтін ШОБ  субъектілерінің саны 10,5 процентке (107,9 мың бірлік) дейін көбейді. Тек бірінші тоқсанда ғана астаналық ШОБ субъектілері 908,8 миллиард теңгенің өнімін өндірді. Осы мерзімде олардың елорда бюджетіне аударған салығының көлемі 214 миллиард теңге немесе сол уақытқа дейін түскен барлық бюджет түсімдерінің 46 процентін құрады. Есепті мерзім ішінде нақты экономикалық секторларда 12656  жаңа жұмыс орны ашылған болса, оның ішінде 10887 жаңа жұмыс орны (үлесі 86 процент)  елордалық шағын және орта бизнес құрылымдарына тиесілі.

Елордаға тартылған ауқымды инвестиция көлемі қаладағы құрылыс индустриясының дамуына да серпін берді. Өткен жеті айда Астанада 1 513 000 шаршы метр тұрғын үй салыныпты. Тұрғын үй құрылысын салу көлемі бойынша биылғы белгіленген меже – 2 362 000 шаршы метр болатын.  Соңғы уақытта тұрғын үй құрылысының қарқыны ай сайын артып отыр. Мәселен, маусым айында қаламызда 205 мың шаршы метр үй тұрғызылса, шілде айында ол 14,8 процентке артып, 235 мың шаршы метр үй пайдалануға берілген.

Бас қаланың даму динамикасын қамтамасыз ету үшін 2001 жылы «Астананың өркендеуі – Қазақстанның өркендеуі» атты мемлекеттік бағдарлама аясында Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасы бойынша «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағы құрылған болатын. Мұнда жеңілдетілген құқықтық режім жұмыс істейді. Инвесторлар корпоративтік табыс салығынан, мүлік салығынан, жер телімдерінің меншік иелері жер салығынан және 10 жылға дейін жерді пайдаланғаны жалға алу төлемін төлеуден босатылған. Арнайы экономикалық аймақтың аумағында еркін кеден аймағы режімі қолданылады, яғни инвестор тауарларды, материалдар мен жабдықтарды импорттаған кезде кедендік баж төлеуден босатылған. Міне, осындай елеулі салық жеңілдіктері инвесторлар үшін «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағына инвестиция салу тиімділігін еселеп арттырады.

Мамандардың айтуынша, Астана қаласының даму драйверіне айналып отырған инвестиция тасқыны екінші жартыжылдықта да жоғары болады. Оған үстіміздегі жылдың екінші жартыжылдығында жүзеге асырылуға тиіс ірі инфрақұрылымдық инвестициялық жобалардың ықпалы мол болмақ. Бұл ірі жобалар қатарында LRT көлік құрылымының жүйесі, ағынды су кәріздерінің құрылысы, ЖЭО-2, ЖЭО-3 және жаңа жолдар құрылысы және басқа ірі инвестициялық кешендерді атауға болады. Осы ретте жыл соңына дейін бас қаламызда жалпы көлемі 470,5 мил­лиард теңгені құрайтын ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жос­парланып отыр.

Қаламызда соңғы кезде іс жүзіне асырылып жатқан озық технологияларға негізделген инновациялық жобалар шетел инвесторларының ерекше қызығушылығын туғызуда. Алдағы уақытта отандық және шетелдік инвесторлар бұл заманауи жобаларға қомақты қаржы салатындығына сенім зор.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу