Денсаулық сақтау жүйесіне арналған кодекс дайындалуда

Ұлт саулығы – елдің гүлденіп, көркеюінің негізі. Осы қағиданы бетке ұстаған еліміз халық денсаулығына барынша көңіл бөлуді басты міндет санайды. Бұл ретте байыпты бағдарлама қабылдап, жүйелі жұмысқа негіз болып жүрген құқықтық нормаларды да реттеп, түзеп отыру маңызды.  

Егемен Қазақстан
04.09.2018 2300
2

Денсаулық сақтау саласы – ауқы­­мы өте кең әрі әлеуметпен тіке­­лей жұмыс істейтін бірден-бір ірі сала. Ондағы түрлі реформалар, қол­ға алынған бастамалар ха­лықтың тұр­мыс-тіршілігіне тіке­лей әсер етеді. Ен­деше қазіргі таңда әзір­леніп жатқан «Ха­лық денсау­лы­ғы және денсаулық сақ­тау жүйесі тура­лы» жаңа Кодекс­тің жобасы да па­циенттердің қажет­тілігіне бағыт­талғаны құба-құп.

Президенттің биылғы Жолдауын іске асыру шеңберінде Денсаулық сақтау министрлігі жылдың басынан бері аталған Кодекс жобасының жаңа редакциясын әзірлеуді бастаған болатын. Заң жобасын қабылдау меншікті және халықаралық тәжірибенің үздік үлгілеріне негізделген денсаулық сақтаудың ұзақ мерзімді, тиімді және тұрақты моделін әзірлеумен енгізуге бағытталған. Бұл медициналық қыз­мет­тердің қолжетімділігі мен сапасын қамтамасыз етпек.

Денсаулық сақтау вице-министрі Алексей Цойдың айтуынша, заң жобасының мақсаты – денсаулық сақтау жүйесіндегі қолданыстағы заңна­маны жетілдіру және дамыту, қо­ғамдық денсаулық сақтау жүйесін дамыту, еліміздегі медициналық білім беру мен ғылымды, электронды ден­саулық сақтауды жетілдіру, меди­циналық көмек көрсетудің сапасы мен тиімділігін қамтамасыз ету, сондай-ақ денсаулық сақтау жүйесіндегі қолданыстағы заңнаманы жетілдіру.

Жаңа кодексті əзірлеу барысында басты бағыттар ретінде Қазақстанның 2025 жылға дейінгі Стра­тегиялық жоспары, Қазақ­стан­ның əлемнің 30 дамыған елінің қа­та­­рына қосылу жəне «Қазақ­­стан-2050» Стратегиялық даму жос­па­­ры басшылыққа алынған.

«Заң жобасын денсаулық сақтау жүйесінің стратегиялық бағыттарын жетілдіру мен дамытуға бағытталған бірнеше негізгі блоктарға шартты түрде бөлуге болады. Біріншісі – қоғамдық денсаулық сақтауды дамыту, екіншісі – медициналық көмек көрсету жүйесін жетілдіру, үшіншісі – денсаулық сақтау саласындағы білім беру мен ғылым қызметін жетілдіру, төртіншісі – фармацевтикалық қыз­мет және дәрі-дәрмек айналымы саласында жасушалық биотехноло­гиялар саласындағы қызметтің құқық­тық негіздемелері берілетін бола­ды. Бесін­шіден, ағымдағы жылы интеро­пе­рабильділік платформасын іске қосу жоспарланып отыр, бұл барлық медициналық ақпараттық жүйені кезең-кезеңімен интеграциялауға және халықтың электронды денсаулық сақтау паспорттарының бірыңғай банкісін іске қосуға мүмкіндік береді. Алтыншы – жергілікті атқарушы орган­дардың бірінші кезекте халыққа амбулаторлық-емханалық көмек көрсетудің тиімді ұйымдастырылуын қамтамасыз ету үшін жауапкершілігін күшейту жоспарлануда. Жетіншісі – медициналық кадрлардың тап­шы­лығын төмендету мақсатында жер­гілікті жерлерде 2019 жылдан бастап мемлекеттік грант бойынша оқыған бітірушілердің өңірлердегі міндетті үш жылдық жұмыспен өтеуі енгізіледі. Денсаулық сақтау саласындағы адами ресурстарды басқарудың осы және басқа да мәселелері Кодекстің жобасында ескерілетін болады», дейді вице-министр А.Цой.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, адам денсау­лығының бар болғаны 10 проценті ғана денсаулық сақтау жүйесімен байланысты, ал одан басқа бөлігі адамның өз жеке басының жағдайына қатысты екен. Яғни денсаулық жағдайы адамның өмір салты, оның ішінде ақпараттық ортасы, таңдау құқығы, әлеуметтік мәрте­бесі және қолжетімділік мүмкін­­­діктері, тағы басқа да адамның өмір сүру ортасымен, болмысымен қалып­тасады. Демек қоғамдық денсаулық сақтау саламатты өмір салтын, дұрыс тамақ­тануды, созылмалы инфекциялық емес аурулардың алдын алу шараларын насихаттауға бағытталады.

Қазірдің өзінде ел Үкіметі қоғам­дық денсаулық сақтау қызметінің үлгі­сін мақұлдады, бұл оның инсти­туцио­налдық дамуына және меди­ци­налық-санитарлық алғашқы кө­мекпен бірігуіне мүмкіндік береді. Қа­былданған үлгі шеңберінде мемлекет ДДСҰ белгілеген барлық он негізгі оперативтік функцияларды жүзеге асыруға міндеттеледі. Қоғамдық ден­сау­лық сақтаудың негізгі функ­ция­ларының бірі – адамдардың ден­сау­лығына жауапкершілігін артты­руға және адамдарға сау болуына көмек­тесуге бағытталған ақпараттандыру жұмыстары.

Бүгінгі таңда адамдар интернеттің арқасында өз денсаулығы туралы ха­бардар бола алады. Адамдардың денсаулығы мықты болуы үшін бар­лық заманауи және инновациялық ақпа­раттық-коммуникациялық технологияларды пайдалануға барынша әрекет жасалуда. Қазақстанда сондай-ақ қоғамдық денсаулық сақтау аясында жаңа нарықтарды қалыптастыру мақсатында мемлекеттік және жеке сектор арасындағы серіктестік дамуда. Елі­мізде іске асырылып жатқан ден­саулық сақтауды дамыту бағдар­ламалары ауруларды емдеу және алдын алуда кешенді тәсілді қамтамасыз етеді және денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін арт­тыруға бағытталған. Осыған орай халық денсаулығының, мысалы, ана, нәресте, баланың өмір сүру ұзақ­тығы және жалпы өлім-жітімнің ста­тистикалық көрсеткіш­терінің дәйекті жақсаруы байқалады.

Мәліметке сүйенсек, бүгінде қа­зақ­стандықтардың жалпы өмір сүру ұзақ­тығы 1,85%-ке (1,3 жыл) артып, 72,95 жасқа жетті. Ал өткен жылы алғашқы медициналық-санитарлық көмек нысандарының саны 6%-ке артқан. Медициналық ұйымдардың 96%-не медициналық ақпараттық жүйелер енгізілген. Сондай-ақ халық­тың қалыптасқан электронды паспорт­тарының саны 11 миллионнан астам бірлікті құрады. Ал 2020 жылы халық 100 процент электронды денсаулық паспортымен қамтамасыз етіледі деп жоспарланған. Сонымен қатар биыл 3,5 млн адам тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілді.

«Халық денсаулығы және денсау­лық сақтау жүйесі туралы» заң жобасы осы қол жеткізілген жетістік­тер­ді сақтауға және дамытуға, денсау­лықты сақтау мәселелерін шешуге бағытталады, сондай-ақ саланың жос­парлы және пәрменді дамуының негізі болады деп күтіледі. Тағы бір айта кетерлігі, қазірдің өзінде министрлік Кодекстің жобасын барлық алаңда мүдделі тараптармен талқылауға да­йын. Кодекс жобасымен Денсаулық сақтау министрлігінің mz.gov.kz сайтында танысуға және ұсыныстарды кері байланыста болу үшін Kodeks_zdorovya_RK@mail.kz электрондық мекенжайына жіберуге болады екен. Сондай-ақ қазіргі кезде Кодекс тұжырымдамасының жобасы тәуелсіз сарапшыларды, ҮЕҰ мен БАҚ-ты тар­та отырып, жұмыс топтарында қаралуда.

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Павлодарда архив құжаттары цифрлық  жүйеге көшетін болды

16.11.2018

Шығын азайып, табыс арта түсті

16.11.2018

Партияның әлеуетін арттыру ісі жалғаса береді

16.11.2018

Әміре Қашаубаевқа көше аты беріледі

16.11.2018

«Қара археологтер» қаптап жүр

16.11.2018

Жәрмеңкеден кәрзеңке толып қайтты

16.11.2018

Ауылдың ажары − азаматынан

16.11.2018

Семейде аулалар жөнделуде

16.11.2018

Тарихи жәдігерлерді тонаушылар да, көне көмбелерді қазушылар да тыйылмай тұр

16.11.2018

Атаулы көмектің мүмкіндіктері артып келеді

16.11.2018

Бауырлас қазағыма ризамын

16.11.2018

«Хат қоржын»

16.11.2018

Архив ісін дамытудың жаңа кезеңі

16.11.2018

Өмірге құштарлықтың ерен үлгісі

16.11.2018

Алғашқы жарна 10 пайызға төмендетілді

16.11.2018

Өңірлер ынтымағы нарықты кеңейтеді

16.11.2018

Esi ketken eskini alady

16.11.2018

Ұлттық терминология жайы толғандырады

16.11.2018

Бас редактор шырқаған «Үкілім-ай»

16.11.2018

Ақиқаттың алдаспаны

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу