Алматы облысында Жарты бабаға арналған мемориалдық кешен ашылды

Көне заманнан жеткен аңыздар бойынша, шамамен ХVI ғасырда өмірге келген Албан руынан тарайтын Жарты Сүйерқұлұлы бабаның тарихына қатысты аңыз-деректер аз емес. Ел арасында кеңінен тараған «Жарты аман болса, жалпы аман болады» деген тәмсіл әлі де сыры ашылмаған тарихи деректердің бар екендігіне меңзеп тұрса керек-ті. Өз заманында көріпкел әулие, жұлдызшы, емші-тәуіп болғандығына қазіргі қолда бар ғылыми деректер дәлел болса, бірге туған Қожбанбет би мен әйгілі Шоған абыздың жүріп өткен өмір тарихы да Мұсылманбай – Жарты баба өмір кешкен кезеңнің айғағындай.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 9955
2

Бүгінде іргелі елге айналып, қанатын кеңге жайған ұрпақтың ұйымдасуымен Алматы облысы Ұйғыр ауданының Шонжы ауылында «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Жарты бабаға арналған мемориалдық кешеннің ашылу салтанаты өтті. Ескерткіштің ашылу салтанатында Ұйғыр ауданының әкімі Шухрат Нурахунов қалың көпшілікке жылы лебізін білдіріп, Алматы облысының әкімі Амандық Баталовтың осы шараға арналған құттықтау сөзін оқыды. «Жер жаннаты Жетісу өңірінде, Қарадала жерінде баба рухына тағзым етер тарихтан сыр шертетін орындардың ашылуы – үлкен қуаныш. Ел арасында Жарты аталып кеткен бабаның әулиелігі, емші-тәуіпшілігі, елін аман алып қалған көрегендігі, тұтас бір елге тиген шапағаты өз заманында бабаны асқақ абыройға кенелткен. Тұтастай елдің амандығын аңсаған бабаның атын ұлықтау, есімін елге танытып, ұрпақ жадында қалдыру – біздің міндетіміз. Мемориалды кешеннің батыр бабалар рухын асқақтатып, болашақ ұрпақты отансүйгіштікке тәрбиелеп ой салары сөзсіз» делінген құттықтауда.

«Рухани жаңғыру бағдарламасы» аясында тарихи ескерткіштер мен мәдени нысандарды қалпына келтіру, ел тарихында өткен азаматтардың есімдерін жаңғырту арқылы ұрпаққа ұлттық тарихымызды таныта алатынымыз кәміл екендігін атап өткен аудан әкімі осы шараға ақжарма тілектерін арқалай келген Сарқан, Көксу, Қаратал, Панфилов, Райымбек, Кеген аудандарының азаматтарына алғысын білдірді.

Құлашын кеңге сермеген мәуелі бәйтерек болып бейнеленген ескерткіштің ашылуында «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Мәулен Әшімбаевтың құттықтау сөзі оқылды.

Жазушы Нұрлан Оразалин бұл шара Жарты бабаға ғана емес, қазақтың қазақ болып қалуына үлес қосып, Алаштың туын ұстаған мыңдаған бабаларымызға жасалған құрмет, деп атап өтсе, шараның ұйымдастыру комиссиясының төрағасы, Алматы облыстық мәслихатының депутаты Ызғарбек Бектұрсынов «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында тағылымы зор, тәрбиелік мәні мол Жарты баба ұрпақтарының ұйытқы болуымен салынған «Жарты баба» мемориалдық кешені мен «Түп-тұқиян тоғайы» саябағы Мәңгілік Ел болу жолындағы ізгі мұраттардың бірі болып қалатындығына тоқталды. Сондай-ақ, есімі елімізге танымал публицист-жазушы Тельман Жанұзақов, қаламгер Баққожа Мұқай сынды Жарты бабадан тарайтын ұрпақтарды мақтанышпен атап өтті. Олардың қатарында сонымен қатар профессор Телғожа Жанұзақ, жазушы-журналист, еліміздің бас газеті «Егемен Қазақстанда» бас редактордың орынбасары, бас редактор, вице-президенті болған Жанболат Аупбаев, жазушы Дәнеш Ахметов, профессор Шерубай Құрманбайұлы, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртістері Сұлушаш Нұрмағанбетова, Мұрат Ахманов, Мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының иегері, осы мемориал-ескерткіштің авторы Елдос Елмұратұлы, дәстүрлі әншілер Тілеулес Құрманғалиев пен Ардақ Балажанова, ақын-журналист Нұрлан Қалқа, облыстық «Жетісу» газетінің тілшісі Ұлбосын Бөрібайқызы, облыстық «Жетісу» газеті бас редакторының орынбасары Жұматай Оспанұлы мен жеті жасынан алты Алашқа таңдай қақтырған бала Жамбыл есімдеріне ерекше тоқталып өтті.

Шара барысында Қазақстанның Халық әртісі Асанәлі Әшімов, генерал-лейненат Әділ Шаяхметов, т.б. азаматтар ізгі лебіздерімен бөліссе, ұйымдастырушылар осы игі іске қолдау білдірген азаматтарға ат мінгізіп, шапан жапты. Ал Қазақстанның Халық әртісі Нұрғали Нүсіпжанов, Сұлушаш Нұрмағанбетовамен қатар Жігер Ауыпбаев, т.б. жас өнерпаздар ән салып, дала төсін көңілді әуенге бөледі. Көк майсада қанатын кеңге жайған аң щаңқан киіз үйлер келген қонақтарға есігін айқара ашып, «Жарты баба шежіресі» көпшілікке үлестірілді. Киелі Қарадаланы дүрілдеткен дүбірлі шара қазақтың ат бәйгесіне ұласты.

Эльвира Бөкенбаева,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

16.11.2018

Павлодарда тоғызқұмалақтан «Сарыарқа самалы» газетінің жүлдесі үшін турнир өтті

16.11.2018

Айдос Тұрысбек: Самал Еслямова «Хабар» арнасының фильміне түсіп жатыр

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Режиссер Рүстем Есдәулетов атындағы фестивальдің жеңімпаздары марапатталды

16.11.2018

Майқайың кентінде сатылатын жеке меншік 110 үй бар

16.11.2018

Әбіш Кекіл­бай­ұлының немересі халықаралық жарыс­та бірінші орын алды

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? Сауалдамадаға қатысқандар пікірі

16.11.2018

Тозған жерді тыңайтудың тиімді тәсілі

16.11.2018

Қазақтың қара есептері

16.11.2018

Диқандар неге басқа дақылды таңдауда?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу