Жамбылда жержаңғақ өседі

Қасиетке толы қара жердің қой­науын­да адамзат баласына қажетті көпте­ген өсімдік пен дәнді дақыл өседі. Ғалымдардың мәлімдеуінше, жержаң­ғақтың құрамы пайдалы дәруменге өте бай, ол көптеген дертке ем болатын дақыл. Жержаңғақ егетін шаруалар еліміз бойынша аз деуге болады. Алайда қара жердің құпиясын ұғынатын, одан шығатын өнімнің табиғатын түсінетін диқандарымызға жержаңғақ өсіру әлі де болса таңсық сияқты. 

Егемен Қазақстан
06.09.2018 3756
2

Жамбыл өңірі ауыл шаруа­шы­лығына қо­лай­лы аймақ бол­ғанымен, мұнда да жер­жаң­ғақ өспейтін. Жергілікті халықтың күн­делік­ті тұтынып отырған жер­жаңғағы өзбек жері­нен жет­кізіледі. Осы олқылықтың орны то­лып, бұдан былай өңірде жержаңғақ өсіріл­мек. Нақты айтсақ, Шу ауданының Қора­ға­ты ауылында орналасқан «Анар-1» өнді­ріс­тік кооперативі осынау шаруаға өт­кен жыл­дан бері бел шеше кірісіпті. Аталған агроқұрылым жержаңғақ өнімін өткен жылы 25 гектарға еккен болса, биыл бұл көрсеткішті екі есеге дейін арттырыпты. 

Кооператив басшысы Ербол Ерғазиев бізге таңсық өнім түрін әуелі жеке бақшалығына егіп көргенін айтты. Бұл әңгіменің басы да негізінен ала шапанды ағайындардың осы Қорағаты ауылына келуінен, өздерімен бірге жержаңғақ әкелуінен бас­тал­ған екен. Құрылғанына он жыл­дан астам уақыт өткен атал­ған агроқұрылым жержаңғақты әуел­гіде шағын алқапқа егіп көріп, оның өнімінің мол екеніне көз жеткізген соң ғана әрі қарай алқапты ұлғайтуға тәуекел етеді. Осыған дейін жержаңғақ өсірудің қыры мен сырын мең­геріп алған Ербол Ерғазиев ал­да­ғы уақытта осы шаруашы­лықты жалғастыруға ниет етіп отыр. 

Оның айтуынша, жержаңғақ тұқымы бірнеше түрге бөлінеді екен. Ал аталған өндірістік коопе­ратив өзбек ағайындардың жер­жаң­ғағын егіп отыр. Бұл өнім түрі төрт айға жуық уақыт ішін­де пі­седі. Тәжірибе ретінде жер­жаң­ғақтың аргентиналық және крас­нодарлық тұқымдарын да егеді. 

– Негізінен аргентиналық және крас­но­дар­лық жержаңғақ тұқымдарына күн көзінің көбірек түскені жақсы. Тәжірибеміздің жетіс­пей жатқанынан болар, әйтеуір өткен жылы өнімді аз жи­над­ық. Биыл тәжіри­бемізді одан әрі арттырып, жаңа тұқымның қалып­ты өсуін бақы­лауда ұстап келеміз. Биыл әр гек­тар­дан шамамен 25-30 центнерден өнім аламыз деп жос­пар­лап отырмыз, – дейді Е.Ер­ғазиев.

Аталған агроқұрылым өткен жылы өнімді аз алғанымен, оған деген сұраныс көп болыпты. Шаруасын одан әрі шалқытқысы келген кооператив өткен жылғы өнімнің көбін тұқым ретінде алып қалған. Сонымен қатар аталған агроқұрылым мемле­кет тарапынан жеткілікті дең­гейде несие алыпты. Демеу­ші­лердің көмегімен шаруашы­лық­қа қажетті трактор, дән сеп­кіш, қатараралық кескіш, жаңбыр­латып суаруға арналған құрыл­ғы және тағы да басқа керекті дүниелерді сатып алып, тірлігін тіктеп отыр. 

Қазір егістік алқабында жержаңғақ жапырақ жайып, жайқалып тұр. Қазақ даласына таңсық көрінетін бұл дақылдың топырақпен бауырласып, ауа райымен үйлесіп тұрғаны да керемет. Жиналған дақылды өткізу мәселесі де оңынан шешіліп келе жатқанға ұқсайды. Себебі кезінде Қорағаты ауылына жержаңғақтың тұқымын алып келген өзбектер екі тонна дақылға тапсырыс беріп қойыпты. 

Шынында да сырттан келген өнімді екі есе бағасына сатып алып тұтынғанша, өзімізден ар­зан бағаға алып пайдаланған дұ­рыс қой. Бұл қарапайым халық үшін де олжа. Қалай болғанда да, бере­келі істің бастауы Жамбыл өңір­ін­де басталып, өзге жақтарда да жал­ғасын тауып жатса, тіпті ғажап.

Хамит Есаман,

«Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу