Сотталғандар адами қарым-қатынасқа зәру болмауы тиіс

Қазіргі таңда елімізде бас бостан­дығынан айырылған жандарды ұстайтын орындарға қатысты сыни пікірлер аз айтылып жүрген жоқ. Әсіресе, қамауда отырғандарға күш қолдану мәселесіне қатысты жайсыз ақпараттарды жиі естиміз. Бұл сөзімізді азаптауларды болдырмау жөніндегі Ұлттық алдын алу тетігінің аймақтық тобы да (ҰАТ) растай түсетіндей.

Егемен Қазақстан
06.09.2018 3911
2

Мәселен, қамауда ұстау орындарынан сотталғандарға көрсетілетін қатыгез қарым-қатынасқа қатысты жиі түсетін шағымдарға байланысты Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің тапсырмасы бойынша азаптауларды болдырмау жөніндегі Ұлттық алдын алу тетігінің аймақтық тобы Алматы облысындағы бірқатар пенитенциарлық мекемелерге мониторинг жүргізіп, бірқатар келеңсіз жағдаяттарға көз жеткізген.

Нақтылай айтқанда, құрамында білікті мамандар мен медицина сарапшылары бар Ұлттық алдын алу тетігінің аймақтық тобы сотталғандарға қатыгез қарым-қатынас көрсету фактілерін анықтаған. Бұл фактілер тиісті құжаттармен дәйек­телген. Тіпті, сотталғандардың бірі алған жарақаттарынан көз жұмған көрінеді.

Жалпы, Ұлттық алдын алу тетігінің  Үйлестіру кеңесі бас бостандығынан айы­ру орындарындағы өкілеттіктерді теріс пайдалану ісін бірнеше рет қарастырған. Бұл мәселе Үйлестіру кеңесінің наза­рында тұрған түйткілдердің бірі болып отыр. Осы жағдаятқа байланысты атал­ған құрылым уәкілетті мемле­кет­тік ор­ган­­дарға тиісті шағымдар мен ұсы­ным­дар жіберген. Дегенмен, жоғарыда атал­ған проб­лемалар әлі өзектілігін жойған жоқ, яғни айтылған мәселелер шешімін табар емес.

Осы арада аталған түйткілдерге байланысты Адам құқықтары жөніндегі уәкіл мекемесі нақты фактілерді келтіре отырып, Бас прокуратураға қадағалау тәртібімен қарауға және тиісті жүйелік шараларды қабылдау үшін жүгінгенін де айта кеткеніміз орынды.

Негізінде, сотталғандармен дұрыс қарым-қатынас жасамау, пенитен­циар­лық жүйедегі мәдениеттің төмендігі және білікті мамандардың аздығы сот­тал­ғандарды қайта әлеуметтендіру, реци­дивті қылмыстың өсуін болдырмау шараларына кері әсерін тигізбей қоймайды. Қалай десек те, пенитенциарлық жүйе­дегі келеңсіз жағдайлар Қазақстан Рес­публикасы Президентінің құқық қор­ғау органдарын реформалау бойын­ша тапсырмасын орындауға теріс ықпа­лын тигізетін фактор болып табылады. Сон­дықтан жоғарыда айтылған мәсе­лелерге барлық тиісті мемлекеттік құры­лым­дардың назар аударуы қажет-ақ.

Мемлекет басшысы алқалы жиын­дарда, түрлі басқосуларда халық сенімін арттыру қажеттігіне, ел сенімі бәрінен де қымбат екеніне үнемі назар аударып отыратыны белгілі. Осы орайда құқық қорғау органдары қызметінің ел көңілінен шығуы халық сенімін нығайту ісінде аса маңызды рөлге ие екені айтпаса да түсінікті.

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Экономикалық әріптестік жандана түспек

16.11.2018

Науқаншылдыққа бой алдырмасақ екен - Тимур Бектұр

16.11.2018

Оралмандар үміті – «Отандастар» қоры

16.11.2018

Ғылым саласында қолдау да, қиянат та бар - Әлімхан Жүнісбек

16.11.2018

Атадан туған аруақты ер

16.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз?

16.11.2018

Тариф көтерілді, сервис деңгейі ше?

15.11.2018

Асхат Маемиров Қазақ ұлттық өнер академиясының ректоры болып тағайындалды

15.11.2018

Бекзат жаттыққан спортзал

15.11.2018

А. Майтиев тариф қалыптастырудың ашықтығын арттыру шаралары туралы айтып берді

15.11.2018

Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

15.11.2018

Бас прокуратурада бизнес саласындағы проблемалық сұрақтар талқыланды

15.11.2018

Қазақстан мен Швеция ынтымақтастықтың перспективалық бағыттарын анықтады

15.11.2018

Маңғыстау облысы Қазақстан халқы Ассамблеясының кезекті сессиясы өтті

15.11.2018

Алматыда композитор Әсет Бейсеуовты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Президент Абай атындағы ҚазҰПУ ректоры Такир Балықбаевты қабылдады

15.11.2018

Жезқазған мен Сәтбаевтың арасында ірі супермаркет салынады

15.11.2018

Елбасы Словакия Республикасының Премьер-Министрі П. Пеллегринимен кездесті

15.11.2018

Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Нұтфолла Шәкеновты еске алу кеші өтті

15.11.2018

Алматыда Құрманғазының 200 жылдығына арналған дәстүрлі музыка фестивалі аяқталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу