«Батыр бабалар» жолы «Атамекенге» әкеледі

Бүгінде «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Алматы облысында үш жүзден астам жоба жүзеге асырылып жатыр. Бірнеше бағыт бойынша жобалаған іс-шараларға 37,1 миллиард теңге қаражат қарастырылған. Ел мен жерді түлетуге бағытталған қаржының бір бөлігі меценаттар мен кәсіпкерлер тарапынан бөлінген екен. Мәселен, өткен екі жыл ішінде қалталы азаматтардың қаржылай қолдауы 9,4 млрд теңгеге жетті.

 
Егемен Қазақстан
07.09.2018 2665
2

Өңірдегі жұмыстарды үйлестіру мақсатында Талдықорған қаласында «Рухани жаңғыру» орталығы ашылған болатын. Ел аймақтары арасында алғашқы болып жасақталған жобалық кеңсенің жұмысы бағдарлама аясындағы істерді жүйелі атқаруға септігін тигізіп отыр. Қазір кәсіби мамандар тобы осы арнайы ғимаратта отырып, өңірдегі «Ру­­­ха­­ни жаңғыру» бағдарламасы бо­йынша атқарылып жатқан жұмыстарды қадағалап, талдау жасаумен айналысуда.

– Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы жарық көріп, нәтижесінде мемлекеттік бағдарламаның қабылдануы облыстағы жұмысқа жаңаша серпін берді. Әсіресе бағдарламаның «Туған жер» бағыты бойынша жергілікті билік пен өңірден шыққан азаматтар ара­сын­да байланыс орнап, екіжақты келі­сім­дерге қол жеткіздік. Нәтижесінде, бағ­дарламаға облыстағы ірі меценаттар мен кәсіпкерлер қолдау білдіріп, белсене атсалысуда. Бір ғана нақты мысал айтайын, осы бағдарлама аясында Қарасай ауда­нында Тұңғыш Президент – Елбасының «Атамекен» тарихи-мәдени орта­лығы, «Батыр бабалар» музейі жаңа­дан салынып, іске қосылды, – дейді Алма­ты облысының әкімі Амандық Баталов.

Облыс басшысының сөзіне арқау болған «Батыр бабалар» мемориалды кешені Қарасай ауданында былтыр ашылған еді. Жалпы көлемі 465 миллион теңге шамасында қаржы құйылған кешеннің іргетасынан шатырына дейінгі құрылысы демеушілердің көмегімен салынса, әрлеу, безендіру мен көркемдеу жұмыстарына жұмсалған қаржы ғана облыстық бюджеттен бөлінген екен. 

Қазақ тарихының қалың қатпарынан сыр шертетін шежірелік суреттермен әрленген бұл кешен бабалардың ерлік жолына қойылған ескерткіш сияқты. Киіз үй бейнелі мемориалды кешеннің іші-сырты ақ мәрмәр таспен қапталған. Көкке ұмтылған биік стелла болаттан құйылып, сүйірлене біткен күмбезді шатырға үйлесіп тұр. Мұндағы ежелгі сақ заманына арналған экспозицияның өзі бір әлем. Ұзындығы 15, ені 3 метр болатын Тұмар ханшайымның заманын бейнелейтін, сол кезеңдегі ұрыс даласына жетелейтін панораманың жөні және бөлек. Алтын адам дәуірінен жеткен жәдігерлер, тұтас дала өркениетінің бөлшегіндей көрінетін қолөнер мен ұста қолынан шыққан бұйымдар да ежелгі дүниеге шақыратындай...

Ал нысан қабырғасында мемлекет­­тілік шежіресі жылдар легімен өріліп, Қа­зақ хандығының құрылуы мен бүгінгі Тәуелсіз еліміздің арасындағы ғасыр­ларға созылған соқтықпалы-соқпақсыз тарихтың әр сәті көркем суреттермен безендіріліпті. Ғимарат іші құдды бір батыр бабаларымыздың заманы қазіргі ұрпағына «Ұлы дала тарихы осылай жазылған...» деп тіл қата жөнелетіндей көркемдік пен тылсым сырға тұнып тұр. Мемориалды кешенді аралауға Алматы маңындағы аудандардың мектеп оқушылары ынта танытып, жиі келеді екен. Тіпті тарих сабағын осында келіп өткізетін тәжірибе қалыптасуда.

Осы «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Алматы облысының Қарасай ауданында ашылған екінші айтулы нысан бар. Ол Шамалған ауылындағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президент – Елбасының «Атамекен» тарихи-мәдени орталығы. Ашылғанына әлі жыл толмаған орталықтың бұл ауылдан салынуына үлкен мән бар. Шамалған – Елбасының кіндік қаны тамған ауыл. Әлем назарындағы Қазақстанның Тұң­ғыш Президенті Үшқоңыр тауының етегіндегі осы бір етек-жеңі жинақы елді мекеннен түлеп ұшқан еді. 

Айтпақшы, ауылда Мемлекет бас­шы­­­сының тағылымды өмір жолын өскелең ұрпаққа паш ететін тарихи-өлке­тану мұражайы 1998 жылдан бері келушілерге қызмет етіп келген болатын. Ал өткен жылы Тұңғыш Прези­дент күні мерекесіне орай есігін айқара ашқан «Атамекен» тарихи-мәдени орталығы шамалғандықтар ғана емес, тұтас еліміздің мақтанышы болатын­дай рухани кешенге айналды. Елбасы­ның өмір жолы мен қызметінен тағы­лымды сыр шертетін кітаптар мен экспонаттарды осы «Атамекен» тарихи-мәдени орталығынан тамашалауға болады. Құнды жәдігерлерді жинақтауға Шамалғандағы тарихи өлкетану мұра­жайы, орта мектептің ұжымы жұмылса, Мемлекет басшысының жазба еңбектері мен танымдық фотосуреттері, әр жыл­дарда жарық көрген кітаптары Елбасы кітапханасы мен Ұлттық кітап­хана мұрағатынан алынған. Ал орталықтағы келушілерді қызықтыратын экспонаттың бірі – Мемлекет басшысы пайдаланған үкіметтік автокөлік екен.

– Орталықтың алтын қорына жинал­ған барлық экспонаттар Елбасының балалық шағынан бастап егемен елдің Көшбасшысына айналғанға дейінгі кезеңді қамтиды. Мемлекетіміздің осы күнге дейінгі жүріп өткен сара жолынан сыр шертеді. Менің ойымша, ашылғалы бері бұл орталық өскелең ұрпақты отансүйгіштікке тәрбиелеуде, олардың санасын жаңғыртуда өзіндік елеулі үлесін қосты. Жалпы, қысқа мерзім ішінде «Атамекен» тарихи-мәдени орталығы барша қазақстандықтарды Елбасымен жақындастыратын рухани мекенге айналды, – дейді бұл жайында облыс әкімі Амандық Баталов.

Жалпы, Алматы облысында жаңа­­дан ашылған тарихи-танымдық орталық­тардан бөлек өңірдегі мәдени нысан­дардың қайта жаңғыруына ерекше көңіл бөлініп отыр. Мысалға, қазір облыс­тағы 243 мәдениет үйін күрделі жөндеу­ден өткізіп, ел игілігіне беру жұмыс­тары қызу жүріп жатыр. Бұл деге­ніңіз, есігіне қара құлып ілінген, көбі жеке­шеленіп кеткен ауылдардағы мәдени ошақтарды қайта түлетуге бағытталған қадам. Былтыр осындай ошақтардың жетеуі толық жөнделіп, қайта ашылса, биыл 11 руханият үйі жаңғырмақшы. Қалғаны кезекпен жасала бермек. Демек, «Рухани жаңғыру» бағдарламасы шын мағынасында ел ішіндегі мәдени-ағарту жұмыстарының екінші тынысын ашты деуге толық негіз бар.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Алматы облысы,

Қарасай ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Түркі кеңесi диаспора істеріне жауапты министрлер мен мекемелер басшыларының үшінші кездесуі өтті

13.11.2018

Маңғыстауда 251 жер қойнауын пайдаланушы мекеме тіркелген

13.11.2018

Оралда қазіргі заман қаһармандарына құрмет көрсетілді

13.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің ашық пікірталастарында көп жақтылықты нығайтуға шақырды

13.11.2018

Маңғыстау облысында «Мемлекеттік қызмет мектебі» ашылды

13.11.2018

Қолтырауындар да жылайды

13.11.2018

ҚР Қарулы Күштерінің әскери қызметшісі Батыс Сахарада күрделі тапсырмаларды орындады

13.11.2018

Шерағаң шерткен шер

13.11.2018

Бақыршық жармалықтарды жұмыспен қамтып отыр

13.11.2018

«Абай болмаса, «Мирас» болмас еді...»

13.11.2018

Барқытбел баурайында ұлттық парк құрылды

13.11.2018

Теңдесі жоқ жобаның тегеуріні импортты ығыстырады

13.11.2018

Түйе шаруашылықтары ортақ іске жұмылады

13.11.2018

Тоқсан жыл бұрын Семейде...

13.11.2018

Балдыр жесе, балық та бағалы

13.11.2018

Бабадан қалған байрағын жырдың көтеріп

13.11.2018

Төл теңгеміз – тәуелсіздік тірегі

13.11.2018

Қызылорда тұрғындарын электронды құжатпен қамту 95,6%-ға жетті

13.11.2018

VII «Бастау» фестивалі аяқталды

13.11.2018

Жарияланбаған автономияның ақыры

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу