Аңызға айналған тұлға

Егемен Қазақстан
10.09.2018 1584
2

Сонау аласапыран соғыс жылдары оқ пен оттың ортасынан аман оралып, халқына қалтқысыз еңбек сіңірген партизан жазу­шы, Халық Қаһарманы Қасым Қайсеновтің биыл 100 жылдығы аталып өтуде. Көзі тірісінде аңызға айналған тұлғаның тағдырлы бей­несі әрбір қазақтың көз алдында. Қараор­ман қазаққа ортақ ғазиз тұлғаның өмірден өткеніне он жылдай уақыт болса да, халқы оны әлі күнге дейін сағына еске алады. Батыр өзінің «Жау тылындағы бала» атты шығармасында соғыс қасіретін бейнелей отырып, өзінің тағдырын ашып жазады. Өрімдей кезінде өртке оранған майдан шебіне аттанған Қасымның Украина даласында қайталанбас ерлік көрсеткені тарихтан белгілі.  

Барша қазаққа ортақ тұлға Қасым Қайсенов­тің жүз жылдық мерейтойы Тараз қаласында кеңінен тойланды. Жамбыл об­лыстық ішкі саясат басқармасы ұйым­дас­тырған даңқты тұлғаны еске алу кеші М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінде өтті. Әуелі көпшілікке Қасым Қайсенов өмірінен сыр шертетін дерек­ті фильм көрсетілді. Бұдан кейін сахнаға ақын, Қазақстан Жазушылар одағының төр­ағасы Ұлықбек Есдәулет көтеріліп, батыр тұлға жайлы естеліктер айтты. Әр кездесуден қалған әсерін көрерменмен бөлісті. Сонымен қатар шара барысында жазушы, Қазақстан Жазушылар одағы төрағасының орынбасары Мереке Құлкенов, көп жылдар бойы Қасым Қайсеновтің хатшысы болған Еркін Нұразхан сияқты азаматтар да қаһарман туралы жүрекжарды лебіздерін білдірді. Өз сөзінде жазушы Елен Әлімжан да қазақтың қайсар ұлы жайындағы ойымен бөлісті.

Әдеби шара барысында батыр өмірінен сахналық қойылымдар қойылып, көрерменді керемет әсерге бөледі. Шапағат Әбдір, Ақнұр Сұлтанбекова сияқты өнерлі жастар әннен шашу шашты. Шынын айтқанда, Қасым Қай­сенов өмірінің әрбір сәті жиналған көп­ші­ліктің көкейіне үлкен ой салды деуге бола­ды. Сонымен қатар жиын барысын­да көп­шілікке беймәлім жайт, Қасым Қай­сенов­тің кезінде Жамбыл облысының қазіргі Жуалы және Байзақ аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары болып қызмет атқарғаны да айтылды.

Жиын соңында университет ректоры Махметғали Сарыбеков жиналған көпшілік­ке алғыс айта келіп, Ұлықбек Есдәулетті М.Х.Дулати атындағы арнайы төсбелгімен мара­пат­тады. Атақты тарихшының бейнесі бейне­ленген кілемшені сыйға тартты.

Хамит ЕСАМАН,

«Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы  

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу