Сеулдегі сайыс

Осыдан тура 30 жыл бұрын, нақтылап айтсақ, 1988 жылдың 17 қыркүйегі мен 2 қазаны аралығында Оңтүстік Кореяның астанасы Сеулде XXIV жазғы Олимпия ойындарының жалауы желбіреді. Байрақты бәсеке барысында 159 мемлекеттен келген 8,5 мыңға жуық үміткер сайысқа түсіп, спорттың 27 түрі бойынша 263 жүлде жиынтығын сарапқа салды.  

Егемен Қазақстан
10.09.2018 5548
2

Сеул Олимпиадасы жайында біз бекер әңгімелеп отырған жоқпыз. Ол жарыста бірнеше тарихи оқиға тіркелді. Мәселен, шыққан тегі, тілі мен ділі, діні мен дәстүрі бір болғанымен, саяси көзқарастары мүлдем бө­лек Оңтүстік пен Солтүстік Ко­рея мемлекеттері алға­шында «Олимпия ойындарын бірігіп өткіземіз» дегендей сы­ңай танытқан еді. Алайда араға содыр саясат килігіп, бауырлас қос халықтың бұл жолы да бастары бірікпеді. Нәтижесінде, ғаламдық дода бір елде ғана өтті. Соған наразы болған Албания, Вьетнам, Куба, Никарагуа, Сейшель аралдары және Эфиопия сынды мемлекеттер бойкот жариялап, Сеулдегі сайысқа қатысудан үзілді-ке­сілді бас тартты. Олардың қа­та­рына Солтүстік Корея да қосылды.

Сеулдегі сайыста төрткүл әлем жұрт­шылығы төрт жылда бір өтетін Олимпия ойындарында Кеңес Одағының қызыл туы көкте желбірегенін соңғы рет көріп, әнұранын соңғы мәрте естіді. Жер жаһанның алты­дан бір бөлігін бауырына басқан алып империя көп ұзамай келмеске кетті. 1992 жылы Барселона Олимпиадасында КСРО құрамындағы бұрынғы «бауырлас» респуб­ликалар ТМД командасы сапында бақ сынаса, одан кейін барлығы да тәуелсіздікке қол жеткізіп, дүбірлі додаларда дербес елдің өрендері ретінде өнер көрсете бастады. Сол секілді сол заманда әлемдегі ең озық спорттық державалардың бірі саналған Германия Демократиялық Рес­публикасы (ГДР) үшін де бұл соңғы сынақ болды. Көп ұзамай олар да тарих сахнасынан жоғалды.

Бір ғажабы, Сеулдегі ойындар ыдырау алдында тұрған жоғарыда аталған қос мемлекет өрендерінің жеңісімен аяқталды. КСРО өкілдері 132 (51 алтын+35 күміс+46 қола) жүлдемен командалық есепте көш бастаса, 102 (37+35+30) медальді еншілеген ГДР құрамасы екінші орынды олжалады. 94 (36+31+27) мәрте жеңіс тұғырына көтерілген АҚШ-тың саңлақтары үшінші орынға табан тіресе, Оңтүстік Корея 33 (12+10+11), ГФР 40 (11+14+15), Венгрия 23 (11+6+6), Болгария 35 (10+12+13), Румыния 24 (7+11+6), Франция 16 (6+4+6) және Италия 14 (6+4+4) медаль алып, үздік ондықтың қата­рынан көрінді.

1988 жылғы Олимпия ойындарында КСРО-ның спорттық даңқын арттырып, абыройын асырғандар арасында Қазақ­станның спортшылары да же­терлік еді. Мәселен, ақтөбелік Валерий Люкиннің жалғыз өзі жеңіс тұғырына төрт мәрте көтерілді. Спорттық гимнастиканы серік еткен саңлақ екі жаттығуда алдына жан салмаса, тағы екі жарысты күміс медальмен қорытындылады. Командалық сайыс­та бас жүлдені олжалағандар қата­рында Алматының тумасы Вла­димир Новиков та бар.

Жеңіл атлеттердің жарысында жер­лестермізге қос алтын бұйырды. Желмен жарыс­қан желаяқтардың 4х100 эстафеталық сайысында шашасына шаң жұқтырмаған КСРО құрамасы сапында жез­қазғандық Виталий Савин мен қарағандылық Вла­димир Муравьев өнер көрсетті. Ауыр атлетикадан 90 кило салмақ дәрежесіндегі айқас атбасарлық Анатолий Храпатыйдың айқын жеңісімен аяқталды. Волей­болдан чемпиондық атаққа қол жеткізген әйелдер командасы сапында Қазақстанның екі аруы ойнады. Олар – балқаштық Елена Чебукина мен алматылық Ольга Кривошеева. Баскет­болдан бас жүлдені олжалаған ерлер құрамасының намысын қорға­ғандардың бірі әрі бірегейі – Алматының алыбы Валерий Тихоненко. Жамбыл облысы, Каратау қала­сында туып-өскен даңқты футболшы Евгений Яровенко да Олимпиада чемпионы деген мәңгі тозбас атаққа қол жеткізді.

Грек-рим күресінен 74 кило салмақ дәрежесінде белдескен Семей өңірінің түлегі Дәулет Тұрлыхановтың да ғаламдық додада бас жүлдені олжалауға зор мүмкіндігі болды. Бастапқы бәсекелердің барлығында кү­мәнсіз жеңіске жеткен қанда­сымыздың жолы ақтық айқаста Ким Ен Наммен қиысты. Бірақ шешуші тұста шынайы спорт­­тық сайыс шетке ысырылып, бұл бәсекенің тағдыры саяси тұрғыдан шешілді. Жарыс қожайындарының ығына жы­ғылған төрешілер әділдікті белден басып, жеңісті Оңтүстік Корея оғланына әперді. Соның салдарынан дүбірлі додаға нағыз бабында келіп, дара шы­ғамын деп жұлқынып тұрған дарабоз Дәулет күміс медальмен шектелді.

Сеул Олимпиадасынан тағы бірнеше жерлесіміз қола жүлдемен оралды. Олар – ватерполшы Сергей Котенко мен Нұрлан Меңдіғалиев, сырықпен секіруші Григорий Егоров, жүзуші Константин Петров және баскетболшы Ирина Герлиц.

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Әсем Орынбай: Стенд атудан Азия чемпионатында Олимпиада жолдамасын иеленгім келеді

18.02.2019

Осы аптада қандай мәдени және спорттық іс-шаралар өтеді?

18.02.2019

Кәсіпкерлікті дамыту бойынша қабылданған шаралар талқыланды

18.02.2019

Қостанайлық кәсіпкер ханым араб миллионер әйелге сәукеле сыйлады

18.02.2019

Түркістанда газдандыру жұмысы күшейтілді

18.02.2019

«Болашақ» бағдарламасының түлегi Тимирязев ауданының әкiмi болып тағайындалды

18.02.2019

Жұмыс істемейтін аналар үшін берілетін мемлекеттік жәрдемақы қанша?

18.02.2019

Тілекенова мен Абитова көркем гимнастикадан халықаралық сында жүлдегер атанды

18.02.2019

Нысана көздеуден Қазақстан командасы Нью-Делидегі әлем кубогіне аттанды

18.02.2019

Баланың төлемақысы қанша?

18.02.2019

Нұрсұлтан Назарбаев: Жастық шағыңды босқа өткізбе

18.02.2019

Қанша ақша сыртқа кетті?

18.02.2019

Үкімет «Ақжолдың» кәсіпкерлікке қатысты сауалына жауап берді

18.02.2019

Мәжілісте мемлекеттік жастар саясатын іске асыру барысы туралы талқыланды

18.02.2019

Құмшық ата жерасты мешіті мен Жәудір ана мешіт-медресесі қайта қалпына келтірілетін болады

18.02.2019

Алматыда АИТВ инфекциясы бар шетелдіктерді тегін емдеу басталды

18.02.2019

ШҚО-да 74 елді мекенді су басу қаупі бар

18.02.2019

Педиатрия орталығында қатерлі ісік ауруына қарсы күрес күніне орай флеш-моб өтті

18.02.2019

13 жасар Бақытжан екі баланы өрттен құтқарды

18.02.2019

Алексей Полторанин Италиядағы әлем кубогі кезеңінде мәреге 4-ші болып келді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу