Қасқырдан құтқарған қулық

Егемен Қазақстан
11.09.2018 1494
2

Біздің ауылда Тұрмахан деген аңшы, сері, әңгімеші кісі бар еді. Бірде Тұрекеңе Құрман­ғазы Қызыханов деген шопан жігіт жо­лығып қалыпты. Құр­манға­зы­ның көптен бері Тұрекеңе жолық­қанда айтармын деген сауалы бар екен. Кездесе кеткен соң: – Тұреке, менің сізден сұ­райын деп жүрген сауалым бар еді. Осы уақытқа дейін менің ша­руашылығымды ит-құс әбден мазалап болды. Бас-аяғы он сиырымды жеп кетті. Соған қарсы қояр қандай шараңыз, айтар ке­ңе­сі­ңіз бар. Сіз өзіңіз аңшысыз ғой, – дейді шарасы таусылған Құр­ман­­ғазы.

Сәл ойланып тұрып Тұрекең: – Құрманғазы сен былай істе, ең дұрысы, қалаға барсаң дүкендердің айнасының ішінде қызылды-жасылды киінген қыздардың ма­кеті тұрады ғой соның бі­реуін әкеліп сиырға мінгізіп қой, дейді. Естіп тұрған жұрт жапа­тармағай күлкіге айналдырады. Оншақты малынан айырылған Құрманғазы «Тұрекең әзілге айналдырғаны несі?» дейді іштей ренжіп. Мал­ды ауылға барған соң оңаша қалған сәтте Құрманғазының Тұрмахан ағасының айтқан амалы қайта-қайта есіне түсе береді. Содан ақыры «Тәуекел!» деп сиырдың үстіне адамның сұлбасын отырғызбақ болып іске кіріседі. Алдымен паданың соңында жүретін жуас­тау бір сиырды ұстап алып, оған құр орыс ерді ерттейді. Құр ерден шошып ала шапқын болып біршама уақыт мөңкіген сиыр баласы екі-үш күнде біртіндеп бойы үйрене бастайды. Содан соң қалың сымнан адамның сұлбасын жасап, ерге мықтап бекітіп, оған жаман киімдерді кигізіп қояды. Арада бір апта өткенде паданың алдын бермейтін асаулау сиырды да ұстап алып оны да үйретіп алады. Құрманғазыға қиындық тудырған бір мәселе, сиыр үстіндегі тұлып­тан құтылу үшін көрінген ағашқа, бұтақтарға сүйкеніп үстіндегі сұлбаны бүлдіріп тастайтыны еді. Құрманғазы оған да амал тауып сұлбаны резинамен тар­тып қояды. Бұтаққа ілініп шалқайған сұлба бұтақтан өткен соң резинаның көмегімен қайта орнына келеді. Сол күндерден бастап Құрманғазы қасқыр деген пәледен құтыла бас­тайды. Сиырлары да ауылдан алысқа ұзап жайылады. Таң азаннан паданың соңында жүретін көмек­шісінің де қолы босап, қораның ішкі жұмысына кіріседі. 

Ал қасекең болса «мына қазе­кеңнің сиырын жеу қиын болды ғой. Қашан көрсең бірі алдында, бірі соңында паданы екі адам жайып жүретін болды. Жақындасам оққа ұшармын» деді ме, құмдағы қасқыр атаулы Құрманғазының сиырларына жоламайтын болды. Ақырында Құрманғазы ауылдың шетінде жүретін 50-60 шақты малының ішінде жүретін сұр есекке де бір адамның сұлбасын орнатып қояды. Енді майда малына да арнайы адамның қажеті болмай қалады. Құрманғазы өткен жолы идея авторы Тұрмахан ағасының үйіне арнайы келіп рахметін айтып, сәлем-сауқатын тапсырып, иығына шапанын жауып кетіпті. 

– Енді осы мәселені өнертап­қыштар одан әрі қарай жандандырып, жетілдіріп ішінде арнайы дауыс шығаратын аппараты бар шопан-робот ойлап тапса, әрі бұл құрылғы кез келген шаруаның қалтасы көтерердей бағасы арзан болса дұрыс болар еді, – дейді Құр­манғазы бауы­рымыз. «Қалауын тапса қар жанар» демекші, осы бір кіш­кентай жаңалық шағын ауылдан шартарапқа лезде жайылды.

Мақсат ҚАРҒАБАЙ

Түркістан облысы,

Созақ ауданы 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу