Қасқырдан құтқарған қулық

Егемен Қазақстан
11.09.2018 1337
2

Біздің ауылда Тұрмахан деген аңшы, сері, әңгімеші кісі бар еді. Бірде Тұрекеңе Құрман­ғазы Қызыханов деген шопан жігіт жо­лығып қалыпты. Құр­манға­зы­ның көптен бері Тұрекеңе жолық­қанда айтармын деген сауалы бар екен. Кездесе кеткен соң: – Тұреке, менің сізден сұ­райын деп жүрген сауалым бар еді. Осы уақытқа дейін менің ша­руашылығымды ит-құс әбден мазалап болды. Бас-аяғы он сиырымды жеп кетті. Соған қарсы қояр қандай шараңыз, айтар ке­ңе­сі­ңіз бар. Сіз өзіңіз аңшысыз ғой, – дейді шарасы таусылған Құр­ман­­ғазы.

Сәл ойланып тұрып Тұрекең: – Құрманғазы сен былай істе, ең дұрысы, қалаға барсаң дүкендердің айнасының ішінде қызылды-жасылды киінген қыздардың ма­кеті тұрады ғой соның бі­реуін әкеліп сиырға мінгізіп қой, дейді. Естіп тұрған жұрт жапа­тармағай күлкіге айналдырады. Оншақты малынан айырылған Құрманғазы «Тұрекең әзілге айналдырғаны несі?» дейді іштей ренжіп. Мал­ды ауылға барған соң оңаша қалған сәтте Құрманғазының Тұрмахан ағасының айтқан амалы қайта-қайта есіне түсе береді. Содан ақыры «Тәуекел!» деп сиырдың үстіне адамның сұлбасын отырғызбақ болып іске кіріседі. Алдымен паданың соңында жүретін жуас­тау бір сиырды ұстап алып, оған құр орыс ерді ерттейді. Құр ерден шошып ала шапқын болып біршама уақыт мөңкіген сиыр баласы екі-үш күнде біртіндеп бойы үйрене бастайды. Содан соң қалың сымнан адамның сұлбасын жасап, ерге мықтап бекітіп, оған жаман киімдерді кигізіп қояды. Арада бір апта өткенде паданың алдын бермейтін асаулау сиырды да ұстап алып оны да үйретіп алады. Құрманғазыға қиындық тудырған бір мәселе, сиыр үстіндегі тұлып­тан құтылу үшін көрінген ағашқа, бұтақтарға сүйкеніп үстіндегі сұлбаны бүлдіріп тастайтыны еді. Құрманғазы оған да амал тауып сұлбаны резинамен тар­тып қояды. Бұтаққа ілініп шалқайған сұлба бұтақтан өткен соң резинаның көмегімен қайта орнына келеді. Сол күндерден бастап Құрманғазы қасқыр деген пәледен құтыла бас­тайды. Сиырлары да ауылдан алысқа ұзап жайылады. Таң азаннан паданың соңында жүретін көмек­шісінің де қолы босап, қораның ішкі жұмысына кіріседі. 

Ал қасекең болса «мына қазе­кеңнің сиырын жеу қиын болды ғой. Қашан көрсең бірі алдында, бірі соңында паданы екі адам жайып жүретін болды. Жақындасам оққа ұшармын» деді ме, құмдағы қасқыр атаулы Құрманғазының сиырларына жоламайтын болды. Ақырында Құрманғазы ауылдың шетінде жүретін 50-60 шақты малының ішінде жүретін сұр есекке де бір адамның сұлбасын орнатып қояды. Енді майда малына да арнайы адамның қажеті болмай қалады. Құрманғазы өткен жолы идея авторы Тұрмахан ағасының үйіне арнайы келіп рахметін айтып, сәлем-сауқатын тапсырып, иығына шапанын жауып кетіпті. 

– Енді осы мәселені өнертап­қыштар одан әрі қарай жандандырып, жетілдіріп ішінде арнайы дауыс шығаратын аппараты бар шопан-робот ойлап тапса, әрі бұл құрылғы кез келген шаруаның қалтасы көтерердей бағасы арзан болса дұрыс болар еді, – дейді Құр­манғазы бауы­рымыз. «Қалауын тапса қар жанар» демекші, осы бір кіш­кентай жаңалық шағын ауылдан шартарапқа лезде жайылды.

Мақсат ҚАРҒАБАЙ

Түркістан облысы,

Созақ ауданы 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

Елбасы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

20.11.2018

Қайырымды қала тұрғындары тегін дүкен ашты

20.11.2018

Гүлшара Әбдіқалықова Албания Республикасының Еуропа істері және сыртқы істер министрімен кездесті

20.11.2018

Қ.Тоқаев Албанияның Еуропа және сыртқы істер министрі Д.Бушатиді қабылдады

20.11.2018

Павлодардағы электр қуаты 4 процентке төмендеді

20.11.2018

Түркі киносын әлемге таныту тақырыбына арналған дөңгелек үстел өтті

20.11.2018

Атырауда мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде көшелерді жарықтандыру жобасы іске асырылады

20.11.2018

Павлодарда Елбасының өмірі туралы көрініске әртістер таңдалуда

20.11.2018

Түркістанда «Agrofest – 2018» фестивалі өтті

20.11.2018

Албанияның Сыртқы істер министрі Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді

20.11.2018

«Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Жетпіс мың адамның жалақысы өседі

20.11.2018

Алматыда жаңа комедиялық фильмнің тұсауы кесілді

20.11.2018

Түркістан аймағының Берлинде басылған көне картасы

20.11.2018

Алматыда «Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Талғат Ешенұлы. Жүрегі бар жалғыз үй

20.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Отырар сазы» оркестрінің жетекшісі Дінзухра Тілендиеваны қабылдады

20.11.2018

Қазақ ғалымы Швецияда су тазартудың экологиялық таза әдісін ойлап тапты

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу