Иманжүсіптің мылтығы

Әнші-композитор, азаттық жолындағы күрескер Иманжүсіп Құтпанұлы – қазақ тарихында орны зор тұлға. Он шақты жылдың алдында Астана іргесінде орналасқан «Жібек жолы» ауылындағы орта мектепке батыр атамыздың аты беріліп, мектеп ішінде шағын танымдық музей ашылған еді. Оны жасақтап, қайраткер-күрескердің тарихына қатысты жәдігерлерді іздеп тауып, құжаттық мұралар қорын жинақтаушы Раушан Иманжүсіп апамыз. Нақтырақ айтқанда, бұл кісі батырдың кенже ұлы Нұрқанның қызы екен.

Егемен Қазақстан
19.09.2018 1046
2

Жоғарыдағы музей-залда Раушан апа­мыз­дың ұзақ жылғы ізденісі арқасында табылған Имекең өз қолымен шапқан ағаш ер, батыр қолданған үзеңгісі мен өрмелі жүгені, сонымен қатар күрескер атамыздың мылтығы сақтаулы тұр. Бұл мылтық кәдімгі қарапайым маузер-винтовка. Өндірістен шыққан реттік нөмірі – 134 389. Бұл кодтық сан арқылы қарудың қай жылы, қандай зауыттан шықанын толық білуге болады. 

Ал мылтық қалай, қайдан табылды? Бұл сұраққа жоғарыдағы Раушан Нұрхан­қызы былай деп жауап берді: – Ашаршылық жылдары (1929-30) Иманжүсіп атамыз қы­рық түйеге астық артып Ақмолаға келеді. Бұл оқиғаны маған 90-жылдардың басында атамызды көзі көрген С.Төлеубеков деген ақсақал айтып берді. Осы сапарынан кейін қасында елу шақты нөкері бар Имекең оңтүстікті бетке алып өзінің мекен-тұрағына тар­тады. Жолай қазіргі Түркістан облысы, Оты­рар ауданы аумағында орналасқан «Шілік» дейтін ауылға соғады. Бұл жер атасы Тұрғанбай датқа орда тіккен мекен екен. Ауыл адамдары айтады: Имеке бізге жан-жақтан анталаған қарақшылар маза бермейді, не істейміз?! Жағдайға қаныққан Иманжүсіп атамыз «сендерге мына мылтығымды тас­тап кетейін, қарақшылар келсе аспанға оқ атыңдар, сол жетіп жатыр» деп қаруын қалдырып кетіпті. Расында ертеңінде ентелеп келген қарақшылар мылтық дауысын естіп «ойбай, ауылда Имекең бар екен ғой» деп екінші қайта жоламай кетіпті. 

Арада жыл өтер-өтпесте Иманжүсіптің өзі дүниеден өтіп, мылтық Шілік ауылындағы Нұр Маханбетұлы деген адамның қолында қалып қояды. Бұл әулет қаруды батырдың көзі ретінде жасырып сақтап, бертінде ата мұрасының рухани шырақшысы Раушан апайға тапсыра отырып, мынадай қолхат қалдырыпты: «Мен Оңалбаев Қалдарбек Оңалбайұлы 1948 жылы 11 қарашада Отырар ауданы (бұрынғы Шәуілдір) «Ақтөбе» бөлім­шесінде туылып, қазіргі таңда Орда­басы ауданы Темірлан елді мекенінде тұра­мын. 1929-30 жылдары атам Нұр Махам­бетұлына осы «Бесатар» мылтықты Иман­жүсіп Құтпанұлы атамыз берген екен. Мыл­тық осы кезге дейін кебежеде сақталып келді. Оны кезінде маған әкем Оңалбек Нұрұлы берген еді. Енді мен осы мылтықты Астана қаласы маңындағы Иманжүсіп ата атындағы мұражайға тапсырамын». 

Өздеріңіз оқып отырғандай бұл жәдігер бүгінге осылай жеткен екен.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Өңірдің дамуына оң баға берілді

17.10.2018

Қазақстан-Финляндия қатынастарының жаңа кезеңі басталды

17.10.2018

Ресми бөлім(17.10.2018)

16.10.2018

Станимир Стоилов: Бір ойынды жеңдік деп желпінбейміз

16.10.2018

Кольдо Альварес: Қазақстан бізден бір бас жоғары екен

16.10.2018

Машина жасау саласында меморандумға қол қойылды

16.10.2018

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ресми сапармен Финляндия Республикасына келді

16.10.2018

Қарағандылық оқушылар халықаралық чемпионатта жеңіске жетті

16.10.2018

С.Стоилов: Қазақстанда ұлттық құрамаға лайық шабуылшы жоқ (видео)

16.10.2018

Маңызды қадамдар атап көрсетілді

16.10.2018

Семейде «Екі жұлдыз» байқауы өтті

16.10.2018

Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

16.10.2018

Әскери борышын өтеген сарбаздар туған жерлеріне оралуда

16.10.2018

Қазақстан және Литва жан-жақты ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті

16.10.2018

Cенаторлар университеттегі цифрлық хабты аралады

16.10.2018

Қайрат Әбдірахманов дипломатиялық қызмет жүйесін жетілдіру туралы айтты

16.10.2018

Туризм саласының маманы жоқ

16.10.2018

Сенаторлар Ақ Жайық өңіріне келді

16.10.2018

Қаңтар–қыркүйек айларында ЖІӨ өсімі 4,1% жетті — ҰЭМ

16.10.2018

Тоғыз айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс көлемі 4,8%-ға ұлғайды — ҚР ИДМ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу