Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

Мәжіліс Төрағасы Нұр­лан Нығматулиннің төра­ға­лығымен өткен палатаның жалпы отырысында депутаттар «Кинематография туралы» және «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне кинематография мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу тура­лы» заң жобаларын бі­рінші оқылымда мақұл­дады. Сонымен қатар «Қа­зақ­стан Республикасы­ның кейбір заңнамалық ак­тілеріне халықтың жұ­мыспен қамтылуын формализациялау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы өндіріске қабылданды. 

Егемен Қазақстан
20.09.2018 2000
2

Үш жылда 20 көркем фильм түсірілді

Кинематография сала­сын­дағы қоғамдық қатынастарды рет­тейтін дербес салалық заң­ды қабылдау ұлттық фильм­дердің сапасын және бәсекеге қа­бі­леттілігін арттыруға, кино көрсетілім қызметінің халық­қа қолжетімді болуына, ки­но­индустрияның ашықты­ғы мен инвестициялық тартым­ды­лығына, шетелде қазақстандық кино мәртебесінің өсуіне және мойындалуына заңнамалық дең­гейде жағдайлар жасау үшін қажет. 

Сонымен қатар жекелеген заңды тұлғалардың жұмыс істеуі арқылы ұлттық мәдени игіліктің ажырамас бөлігі ретінде ұлттық фильмдерді және олардың бастапқы материалдарын сақтау жолымен ұлттық кинематографияны қолдау да көзделеді. 

Кинематография саласына түбегейлі өзгеріс әкелуі тиіс заң жобасы бойынша баяндама жасаған Мәдениет жəне спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы бұл саланың тынысын ашатын алғашқы заңның қабылдануы маңызды оқиға болатынына сенімді екенін айтты. 

– Әрине бұл – өте күрделі де ауқымды заң. Ол ұлттық ки­но­ның әрі қарай дамуы жолында түбегейлі өзгерістер алып келеді және үш негізгі міндетті шешуге бағыт алады. Біріншіден – ұлттық фильмдер өндірісіне қолдау, екін­шіден – ұлттық киноның кең таралуын қамтамасыз ету, үшін­шіден – қазақстандық кино­ның халықаралық нарыққа шы­ғуы, оның ішінде бірлескен ки­нофильмдер және әлемнің же­текші кинокомпанияларымен бірлескен өнімдер жасау, – деді министр. 

А.Мұхамедиұлының айту­ынша, бірнеше жыл ішінде про­каттағы ұлттық киноның үлесі 2014 жылғы 6%-тен 12,5%-ке екі есе өскен. Соңғы үш жыл­да министрліктің тапсыры­сы бойынша 20 көркем, 67 дерек­ті, 4 анимациялық картина шыға­рылған. Олардың барлығы елі­міз­дің тарихы, мәдениеті, дәс­түрі, қазіргі жетістіктері, тари­хи тұлғалары, «біздің заманы­мыздың қаһармандары» сияқты тақырыптарды қамтыған. 

– «Елбасы жолы», «Қазақ Елі» – «Алмас Қылыш», «Анаға апа­рар жол», «Оралман», «Құнан­бай», «Аманат» сияқты ауқымды тарихи жобалар қазақстандық прокаттың сөзсіз көшбасшысы болды. «Елбасы жолы» – «Ас­­тана» киноэпопеясының жалғасы, «Қазақ Елі» тарихи картина­сының келесі фильмі, «Томирис» тарихи фильмі, «Балуан Шолақ», «Жеңімпаз» көр­кем фильмдерінің, «Күлте­гін», «Мұзбалақ» анимациялық кар­тиналарының және басқа да көптеген жобалардың тұсау­ке­серлері күтілуде. Қазақстан киносы тарихта алғаш рет ха­лықаралық прокатқа шықты. Жасыратыны жоқ, бұрын біз тек халықаралық фестивальдар мен байқаулардағы бір жолғы көрсеткіштермен шектелетінбіз, бүгінгі күні бірлескен өнімнің арқасында 2017 жылы ресейлік прокаттың көшбасшысы болған қазақстандық-ресейлік «28 панфиловшылар» кинокартинасы әлемдік деңгейде мойындалды, голливудтық компаниялармен бірлесіп түсірілген «Әміре» картинасы үлкен жетістікпен өтіп, 4 апта бойы прокатта жетекші орынға ие болды, – деп атап өтті Арыстанбек Мұхамедиұлы. 

Министрдің баяндауына қарағанда, Мемлекеттер бас­шы­ларының бастамасымен түсі­рілген алғашқы Қазақстан-Қытай бірлескен «Композитор» фильмі әлемнің барлық жетекші кинокомпаниялары армандайтын Қытай кинопрокатының кең нарығына шығады. Сондай-ақ жақында «TokyoNewCinema» компаниясының қатысуымен Алматы облысында Қазақстан-Жапония бірлескен өнімі – «Конокрады» толық метражды көркем фильмінің түсірілімі бас­талып кеткен. 

Ұлттық кинематография тарихында 2017 жылдың елеулі же­­тістіктерінің бірі ретінде қала­тын Канн фестивалінде қазақ­стандық павильонның ашылуын айтуға болады. Аталған фести­вальда «Үздік әйел рөлі үшін» бас жүл­дені иеленген отанда­сы­мыз Самал Еслямованың жеңі­сіне әлем жұртшылығы қол соқты. 

Ал биылғы жылдың басты оқиғасы 75-ші Венеция ха­лық­­аралық кинофестивалінің «Го­­ризонт» бөлімі бойынша «Үз­­дік режиссура» сыйлығын минис­­тр­­ліктің тапсырысы бойын­ша тү­сірген қазақстандық ре­жис­­сер Эмир Байғазиннің «Өзен» фильмі­нің алуы болып отыр. 

Айта кетерлігі, заң жобасын әзірлеу барысында АҚШ, Фран­ция, Германия, Қытай, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания, Кана­да, Ресей, Корея, Румыния тәріз­ді кино шығарудағы жетек­ші мем­лекеттердің озық тәжіри­бе­лері мен заңнамалары зерделен­ген. 

– Елбасының АҚШ-қа жа­саған сапары барысында аме­ри­калық бизнес «капитандармен» өткен кездесуде Америка кино өндірісі қауымдастығы, Голливуд және тағы да басқа америкалық компаниялардың Қазақстанда түсірілім жасауға қызығушылық білдіргені өз­деріңізге мәлім. Бүгінгі таңда біз «Warner Bros. Entertainment», «Motion picture», «20th Century Fox», «NBC Universal», «The Walt Disney Company», «Paramount Pic­tures Corporation» және тағы бас­қа компанияларының басшы­лық­тарымен кеңесіп, келіссөздер жүргізудеміз, – деді министр. 

Кейбір ірі қалаларда кинотеатр жоқ

Заң жобасы талқыланған жалпы отырыста Палата Төр­ағасы киноиндустрияны дамыту үшін жағдай жасап, оның ин­вестициялық тартымдылығын арттыру қажеттігін атап өтті. 

Сондай-ақ Н.Нығматулин кино өндірісі бизнес желі­лерін­де болса, бюджетке айтар­лықтай кіріс әкелуі мүмкін екен­дігін жет­кізді. Кинемато­графия саласын­дағы басты проб­ле­ма­ларға тоқ­талған Мәжіліс Төр­аға­сы бү­гінгі күннің өзінде кей­бір ірі қа­лаларда бірде-бір кино­театр жоқ екендігіне назар аударды.

Кинематография туралы заң жобасын әзірлеу барысын­да депутаттар тарапынан бір­шама ұсыныстар енгізілген. Олардың қатарында балалардың денсаулығы мен дамуына зардабын тигізетін ақпараттан қорғау туралы заңға сәйкестендіріп, фильмдердің жасқа қатысты классификациясы бойынша, сонымен қатар жергілікті атқа­рушы органдардың құзы­реті­не кинематография туралы заң­наманы ұстану бойынша мем­ле­кеттік бақылауды жүргі­зу жө­нінде толықтыру және қа­зақ тілінің тазалығын сақтау, оның дамуына ықпал ету, қол­да­ну аясын кеңейту мақсатын­да, фильмдердің прокаттау тілі жө­нін­дегі нормаларға да толық­ты­ру­лар және басқа да бірқатар түзе­ту­лер енгізілгенін айтуға болады. 

Заң жобасы депутаттар тарапынан қолдау тапты. Осы ретте Мәжіліс Төрағасы еліміздің кинематография саласын мемлекеттік қолдау алғаш рет құқықтық не­гіз­ге ие болғанын, бұл қазақ кино­сының дамуы мен сапасын жә­не бәсекеге қабілеттілігін арт­тыруға мүмкіндік беретінін атап айтты. 

Серік ӘБДІБЕК,

«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Аягөздік оқушылар жалғыз басты қариялардың қарын күреп берді

12.12.2018

Шыңғыс Айтматовтың туғанына 90 жыл толды

12.12.2018

Франциядағы теракт кезінде 4 адам мерт болды

12.12.2018

«Русский силуэт» бәсекесінде жеңіске жетті

12.12.2018

Ұлттық ұлан өнерпаздары мерекелік концерт өткізді

12.12.2018

Алексей Ут­киннің жеке көр­­месі көрерменге жол тарт­ты

12.12.2018

Павлодар облысында 72 көше, 7 ауылдың атаулары өзгерді

12.12.2018

Атырауда ұн тартатын диірмен іске қосылды

12.12.2018

Жаратылыстану пәндерін ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдерге қолдау артады

12.12.2018

Қостанайда Ғафу Қайырбековтың 90 жылдығы аталып өтті

12.12.2018

Қарапайым түсінік

12.12.2018

Ағысқа қарсы жүзген жазушы

12.12.2018

Қазақстан тарихы – әлемдік деңгейдегі тарих

12.12.2018

Түркістанды танытатын туындылар

12.12.2018

Шығай хан

12.12.2018

Ерін үндестігі неге таңбаланбайды?

12.12.2018

Nápaqa qaıdan tabylar?

12.12.2018

Сарыбелдің «саумалы» Ұлы даланың ұтымды жобасына айналды

12.12.2018

Латын әліпбиіне көшудегі Әзербайжан тәжірибесі

12.12.2018

Тік тұрып жұмыс істеу жаттығу емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу