Парасаттылық пен азаматтықтың өнегесі

Егемен Қазақстан
21.09.2018 2629
2

«Қоғамдағы тарихи құбылыстар мен қоғам дамуының беткеұстары болып жүрген ірі тұлғалар жайлы өз сөзімізді айтуға тиіспіз және ол – адамгершілік парызымыз», – десек, бұл ұлағатты сөз­­дің мән-мағынасын өмірден өтсе де, артында өшпес із қалдырған параса­т­ты да пайымды дарабоз тұлға, мемле­кет және қоғам қайраткері Ұзақбай Қара­ман­ұлының даңқты есімімен, ізгілік­ті істерімен тығыз байланыстырып, сабақ­тастыра айтсақ болады.

Ұзақбай Қараманұлы – қарапайым құрылысшыдан жоғары лауазымды үкімет басшысына, Тәуелсіз Қазақ­стан­ның тұңғыш премьер-министріне дейін өз еңбегімен өскен қайраткер тұлға. Мына ерекшелікті қараңыз: Ұзақ­бай аға Кеңес заманында Қазақ КСР Ми­нистр­лер Кеңесінің соңғы төрағасы болса, Қазақ­стан өз тәуелсіздігін жариялап, жаңа премьер-министр лауазымын енгіз­генде осы қызметке тағайындалған тұң­ғыш қайраткер ретінде де тарихта қалды.

Ақылы мен парасаты, біліктілігі мен білімділігі, іскерлігі мен ізеттілігі, сабырлылығы мен сырбаздығы Тәуел­сіз еліміздің Тұңғыш Президентінің жанында тұңғыш үкімет басшысы болуға лайық еді. 

Оның бар болмысынан бекзаттықты, ой-өрісінен тектілікті таныған болсақ, ағамыздың түп-тегіндегі Жалаңтөс баһа­дүр, Әйтеке би, Жанқожа батырлар­дың лебі сезілгендей еді.

Адам артында із қалдыру үшін дүниеге ке­леді десек, ағамыздың ғұмырнамасы өз­­ге­лерге үлгі боларлықтай өнегелі де із­гі­­­­­лік­ті, тағылымы мол ғибратты істер­ге толы. Қан­дай жауапты, лауазымды қыз­мет ат­­қар­са да, асқақтамады, азамат­тық қал­­­пын сақ­тады, елім деп еңбек­теніп, ту­ған хал­­­қына, туған жеріне тек жақсылық тіледі.

Республика үкіметінің басында тұр­ған кезінде еліміздің мерей-мәрте­бесін, абырой-беделін асыруға, ел экономи­касы­ның барлық саласының өсіп-өркен­деуіне ерекше еңбек сіңірді.

Әсіресе Ұзақбай Қараманұлы Арал теңізінің проблемасы ғаламшардың орасан зор экологиялық апаты ретінде аса өткір сипат алған кезеңде ерлікке бергісіз істер тындырды.

«Арал өңіріндегі экологиялық қасірет салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Заң жобасын жасаған үкіметтің жұмыс тобын басқарды. Сонымен бірге Семей полигоны бойынша жасалған жұмыс тобын да басқарып, сол кездегі Жоғарғы Кеңес сессиясында үкіметтің атынан баяндама жасап, депутаттардың алдында аталған заңдарды қорғап, алып шыққан да – осы Ұзақбай ағамыз.

Сондай-ақ Арал өңірінен «Эколо­гиялық қасірет аймағы» мәртебесін алып тастау, экологиялық жеңілдіктерді жою күн тәртібінен түспей, қайта-қайта көтерілген кезде осы мәселенің біржолата нүктесін қоюға да орасан зор үлес қосты.

Бүгінде Сыр бойының тұрғындары пайдасын көре бастаған «Ғасыр жобасы» атанған «Сырдария өзенінің арнасын реттеу және Аралдың Солтүстік бөлігін сақтап қалу» (САРАТС) жобасында да Ұзақбай ағаның өзіндік өшпес ізі, қолтаңбасы бар.

Бастауында Елбасы тұрған, сметалық құны 240 млн АҚШ доллары тұратын бұл жобамен 1993 жылдан бастап айналысты. Алғаш рет Қызылорда қала­сында ел Президентінің бастамасымен «Аралды құтқару – ғаламдық проблема» деген атпен халықаралық конферен­ция өткізілді. Аралды сақтау қоры құ­рылды. Оны алғашқы жылдары Елбасы басқарды. Осы кезеңдерде Ұзақбай аға Президенттің қасында жұмыс істеді.

1995 жылы Қазақстан мемлекетінің атынан Ұзақбай Қараманұлы Парижге барып, Дүниежүзілік банк басшыларымен бірге 18 «донор» елдің, яғни басқа елдерге көмек беру мүмкіндігі бар дамыған елдердің өкілдерімен кез­десті. 2003 жылы 240 млн доллардың 63 мил­лионын бөлуге қол жеткізді. Қазір де бұл қаржыға «САРАТС» жобасының бірінші кезеңінде ауқымды жұмыстар атқарылып, аяқталды. Енді екінші кезеңін жалғастыру бағытында жұмыстар жүргізілуде.

Сонымен қатар Ұзақбай аға Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына екі мәрте қатарынан сай­ланып, Сыр өңірінің әлеуметтік-эконо­ми­калық саласының дамуына, экология­лық жағдайын жақсартуға байланысты өзекті мәселелердің оңтайлы шешілуіне ұдайы көмектесіп, қамқор болды. Өзінің туып-өскен жерінің тіршілігімен тыныс­тап, кіндік қаны тамған топырағынан байланысын үзген жоқ. Сол себепті де Ұзекеңнің ізгілікті іздері Сыр елінде сайрап жатыр деуге толық негіз бар. 

«Тау алыстаған сайын асқақтай тү­сед­і» дейді дана халқымыз. Бүкіл ғұмы­рын тәуелсіз елі мен халқының өсіп-өр­­кен­­деуіне арнаған, көптеген жоғары ла­уа­з­ым­ды мемлекеттік қызметтерді абы­­­­рой­мен атқарған Ұзақбай Қараман­ұлы­­­ның халқы алдындағы өлшеусіз ең­бегі ел есінен еш шықпақ емес. Барған са­­йын асқақтай, күн өткен сайын биіктей түспек.

Ол бекзат болмыстың, сарқылмас сабыр мен таусылмас төзімнің иесі, пара­сат­тылық пен азаматтықтың өнегесі, ал­дыңғы буындағы аға ұрпақтың құр­метіне бөленген, кейінге ұрпаққа үлгі болған біртуар тұлға еді. 

Туған жері Ұзақбай Қарамановтай біртуар перзентін қашанда мақтанышпен еске алып отыратын болады.
 

Қырымбек КӨШЕРБАЕВ, 
Қызылорда облысының әкімі 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Маңғыстауда күйші қыз-келіншектер байқауы басталады

17.10.2018

Жұмекен жырларын жатқа оқыды

17.10.2018

Солтүстік Қазақстанда Қожаберген жырауға ескерткіш орнатылды

17.10.2018

Дарындылар топ жарды

17.10.2018

Суретшілер симпозиумы

17.10.2018

Амангелді батырдың туы қандай болған?

17.10.2018

Ел әкемді әулиедей көруші еді

17.10.2018

Машина жасау саласында өзара әрекеттесу және ынтымақтастық меморандумына қол қойылды

17.10.2018

Даладай дарқан, таудай заңғар

17.10.2018

«Алтын тамыр» – аймақ тарихының айнасы

17.10.2018

Алтай сынды ұлы тауды ұлықтауға тиіспіз!

17.10.2018

Қазақ әдебиетінің антологиясы Мәскеуде жарық көреді

17.10.2018

Жолдау-2018: Мамандар пікірі

17.10.2018

«Парасат» цифрлы хабында болды

17.10.2018

Зауытты көбейтуге зауық жоқ па?

17.10.2018

Маман дайындаудағы маңызды қадам

17.10.2018

Еуроодақ мемлекеттерінің тұрмыс деңгейі нашарлаған

17.10.2018

Жастарға арналған халықаралық форум өтеді

17.10.2018

Бірқатар нысанды аралады

17.10.2018

Армения президенті үкіметтің отставкасын қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу