Әдет қалыптастыру оңай ма?

Егемен Қазақстан
23.09.2018 2499
2

Ғаламторда адамның жаңа әдетті 21 күнде қалыптастыратыны туралы көп мақала бар, алайда жаңа әдетті қалыптастыру соншалықты оңай емес екені күнделікті «ертеңнен бастаймын» секілді шегіндірулерімізден белгілі.  Дегенмен, кей кезде әдет оңай қалытаса береді. Неліктен кейбірі өзінен-өзі қалыптасса, кейбірі бірнеше айлар бойы қайталау мен еңбекті қажет етеді? Американың жалпы білім беру саласындағы ақпараттық орталықтарының үздігі ThoughtCo жаңа әдетті қалай тез әрі оңай қалыптастыруға болатынын ұсынады.  

Жаңа әдеттің қаншалықты ұзақ қалыптасатыны ескі әдеттің қаншалықты мықты болуына байланысты.  Дұрыс тамақтануға көшу он жыл бойы күн сайын балмұздақ жеген адамға қарағандағ балмұздақты аптасына бір рет жейтін адамға оңайырақ. Аптасына екі рет жаттығу залына бару аптасына бір рет барып жүрген адам үшін түк емес.

Арнайы мерізім белілеп, онымен арпалысқанша, әдетті күн сайын белгіенген бір уақытта қайталап тұруды ұсынады кейбірі. Келесі стратегияларды қолдану арқылы әдетті тез әрі сауатты қалыптастыруға болады.

1. Мақсатыңыз анық болсын

Егер сіз қандай да бір әдет қалыптастырғыңыз келсе, оның себебі мен мақсаты да болуы керек. Алайда, үнемі жинақы жүру, тапсырманы уақытылы орындау сияқты мақсаттар сізді алға жетелеп, мотивация беруі мүмкін, бірақ жаңа әдет қалыптастыра қоймауы да мүмкін.

Неге дейсіз ғой. Жинақы болуға тырысып жүргеніңізді елестетейік. Бұл үшін сіз түсініксіз, бұлыңғыр өз нәтижеңіз нақты көрінбейтін мақсат қойдыңыз. Оған жету үшін жатын бөлмедегі сөреңізді керемет қылып жинап та қойдыңыз, алайда ас үйдің астан-кетсен болып жатқаны есіңізге түсіп, ол мақсаттың орындалмасын ойлайсыз.

Әдет – қайта қайталанып тұратын әрекеттер. Бір үлкен әдет қалыптастырмас бұрын, кішкентай мақсат айқындалуы тиіс. «Жинақы боламынның» орнына, «әр сенбі сайын ас үйді жинаймын» сияқты нақты мақсат қойыңыз. Екінші мақсатыңыздың орындалатынына оның нақты болуы себеп. Бұл апта сайын қайталана беретін, қайталанып отырып ақырында әдетке айналатын әрекет.

2. Оңай жолын іздеңіз

Дұрыс тамақтануды қалайсыз делік. Өзгергіңіз келеді, дұрыс тамақтануға да мотивацияңыз бар, бірақ неліктен ол әдетіңізге айналмай жүр?

Сізді тоқтатып жүрген логикалық, психологиялық тосқауылдар туралы ойлайық. Мүмкін сіз жұмыстан шаршап келіп, тамақ дайындауға күшіңіз жетпейді де зиянды тамақтарға тапсырыс бере саласыз. Онымен күресудің орнына, оны жеңілдетудің амалдарын қарастыру керек. Мысалы, демалыс күндері келесі аптаға тамақ әзірлеп қойыңыз. Немесе жақын орналасқан дұрыс тамақтану орталықтарын іздеп көріңіз. Нақты айтқанда, мәселемен күресіп емес, шешім тауып көріңіз.

Бұл әдіс психологияда рефрейминг, яғни өзіңізге көңіліңіз толмай, онымен күресу орнына басқа ұтымды шешімдер қарастыру.

3. Дос табыңыз

Өзіміздің сәтсіздіктерімізге оңай қарасақ та, жақынымыздың сәтсіздігі көңілімізді түсірері анық. Бұл тәсілді де ұтымды пайдалануға болады. Достарыңыздың көмегін пайдалана біліңіз. Тіпті кей кезде жақындарыңыздың басқаларға сіздің жаңа нәрсе үйреніп жатқаныңызды айтудың өзі үлкен мотивация бере алады. Айналаныңыздағылар жаңа бастамаңызды есіңізге салып жүрсін, әр жетістігіңізді қолдап, дем беріп тұрғаны абзал. Ал досыңыз жаңа әдетті сізбен бірге үйренемін десе, екеулеп бұл істі сәтті аяқтауға мол мүмкіндік бар. Өйткені, жаттығу залында күтіп отырған досыңыздың алдындағы борыш, мотивация туралы оқыған жүз кітабыңыздан да әсерлірек.

4. Сыртқы және ішкі мотиватацияны қолданыңыз

Хаттар, тізім жасау, телефонға арнайы бағдарламалар орнату мен еске саларлар құру сияқты сыртқы көмекші факторларды қолданыңыз. Жаңа әдет қалыптастыру – ескі әдетті жоғалтуға алып келетінін ұмытпаңыз. Дегенмен, қосымша көмекшілерден бұрын, әр іс-әрекетіңіз туралы өзіңіз де есеп беріп, ойланып тұрыңыз.

Ішкі факторлар өте маңызды. Көңілсіз ойлар мен бұл ойыңыздың іске аспайтыны туралы ойлай қалғанда, жақсы нәрсе ойлап, нәтижесеінде қандай пайдалы қасиетке ие боларыңызды елестетіңіз. «Спорт залына барғанды жек көремін» деудің орнына, спорт залынан шаршап шыққан соң жақсылап демалатыныңызды ойлаңыз.

5. Өзіңізге уақыт беріңіз

Есіңізде болсын, әдет қалыптастыру кезінде де қателіктер болады. Бір күн жоспарыңыздан тыс өтсе, ода тұрған ештеңе жоқ. Бір күндік қателік сіздің бұған дейінгі жұмысыңызды еш етпейді. Әдет қалыптастыру уақыт алғанымен, стратегиялы, нақты, ақылмен қалыптасқан әдет өміріңіздің соңына дейін қалары сөзсіз.

Авторы Оливия Валдес

Дайындаған Светлана Кужакулова

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Халықтың әл-ауқатын арттыру басты назарда

17.10.2018

Сенатор Б.Шелпеков Маңғыстау облысына іссапармен келді

17.10.2018

Финляндияның бірқатар компанияларымен контейнерлік тасымалды дамыту жөніндегі келісімге қол қойылды

17.10.2018

Агенттіктің аумақтық департаментінде өзгеше форматта кездесу өтті

17.10.2018

Йеменде 18 миллион адам азық-түлікке зәру

17.10.2018

Әміре Қашаубаев фестивалінің бас жүлде иегері 1 миллион теңге алады

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Карл Маннергейм бейіті мен «Батырлар кресі» ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне қатысты

17.10.2018

Елбасы Финляндияға ресми сапарының қорытындысы бойынша БАҚ өкілдеріне брифинг өткізді

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Финляндия Республикасының Президенті Саули Ниинистёмен кездесті

17.10.2018

Дзюдодан ел чемпионаты Астанада өтеді

17.10.2018

Елеусінов Монте-Карлода жұдырықтасады

17.10.2018

Сенаторлар Түркістан облысының тұрғындарымен кездесті

17.10.2018

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында армиялық қоян-қолтық ұрыстың үздік жауынгерлері анықталды

17.10.2018

«Егеменнің» тілшісі Хамит Есаман жүлдегер атанды

17.10.2018

Алматы облысында екі ауданға жаңа әкім тағайындалды

17.10.2018

Альварес Головкинмен қайта жұдырықтасуға қарсы емес

17.10.2018

Маңғыстауда Қарақия ауданының 45 жылдығы тойланды

17.10.2018

Мемлекет басшысының Финляндия Республикасына ресми сапары жалғасуда

17.10.2018

Kazakhstan Fashion Week сән апталығы басталды

17.10.2018

«Орда» бағдарламасы-әлеуметтік жағынан аз қорғалған отбасылардың үлкен үміті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу