Жергілікті ерекшеліктер ескерілсе игі

Қазақстан Республикасы Парламентінің IV сессиясының ашылуындағы сөзінде Елбасы Н.Назарбаев бес әлуметтік бастаманың сапалы түрде іске асуының маңыздылығын атап өтті. Аталған бес бастаманың ішіндегі ең маңыздысы тұрғын үйге мұқтаж жандарды баспанамен қамтамасыз ету, яғни 7 – 20 – 25 бағдарламасын жүзеге асыру екені анық.

Егемен Қазақстан
24.09.2018 3173
2

«Ақ жол» фракциясының депутаттары жазда аймақтарға сапары барысында осы бағдарламаның қалай орындалып жатқанымен танысып, облыс, қала тұрғындарымен, құрылысшы кәсіпкерлермен және банк өкілдерімен кездесулер өткізген еді.

Барлық жерде қарапайым азаматтар осы бағдарламаны қуанышпен және үлкен үмітпен қарсы алды. Ес­те­рі­ңізге сала кетейік, өткен жылы «Нұр­лы жер» бағдарламасын талқыла­ған­­да үйдің ресми кезегінде 1,5 млн адам тұрса, тағы 1 млн азамат үй салу үшін жер учас­кесін күтуде. Яғни, бас­панаға мұқ­та­ж­дардың саны 2,5 млн-нан асады. 

Алайда осы жылдың 29 тамызында Ұлттық банктің және «Баспана» ипоте­калық компаниясының ақпара­тына сүйенсек 7 – 20 – 25 бағдарламасы бойынша бүкіл елімізде, үй алуға небәрі 1803 өтініш тіркелсе, оның 1190-ні ғана мақұлданған. Бұл деген 1 про­цент те емес. Соның ішінде Түркі­стан, Маңғыстау облыстарында – 0, Солтүст­ік Қазақстан облысында – 1, Атырау облысында – 1, Павлодар облысында – 9, Жамбыл облысында  10 өтініш тіркелген. Әрине мұндай көрсеткіштерге көңіл толмайды.

«Ақ жол» фракциясының де­пу­таттары сайлаушылармен кездескен кез­де осы­н­шама мардымсыз нәтиже­лер­дің се­бе­­тері не екенін анықтауға тырысты.

Шындығында, оған жергілікті мем­лекеттік органдар мен бағдарлама­ның өзіндегі кейбір шарттары кінәлі. Ең алдымен жергілікті органдар қо­лын­­да мыңдаған баспанаға мүдделі адам­дардың тізімі бар екеніне қара­мас­тан, жұртшылыққа ақпарат беруге сал­ғырт қарауда. Тізімдегі азамат­тар­ға қоңырау шалып, шақырып бағдар­ламамен таныстыруға болмай ма? Кезектегі адамдардың барлығы емес бір проценті қатысқанның өзінде бүгін осы бағдарлама арқасында бүгінгі бір мың емес,кем дегенде 25 мың адамды үймен қамтитын едік.

Кейбір аймақтарда бағдарламаның шарттары жергілікті ерекшеліктерге сай келмейді. Мысалы, еліміздің халқы ең көп, ал орташа жалақысы ең төмен аймақтардың бірі – Түркістан облысы мен Шымкент қаласы. Мұнда бағдар­лама шарты бойынша үйдің бағасы 15 миллион теңгемен шектелген. Шым­кентте бұл сомаға бағдар­ламаға сәйкес келетін тек екі бөлмелі пәтер ғана. Осы аядай үйге 4-5 баламен қалай сыясыз?!.  

Біздің ойымызша бұл бағдарла­ма үш бағытқа арналған. Алдымен үй­сіз-күйсіз жүрген отандастарымызды бас­панамен қамту. Екіншіден, банктерді ипотекалық несиелендіруге қайта тарту. Үшіншіден, тұрғын үй құрылыс­ына жаңа серпін беру. Біздің байқауы­мызша, осы бағдарламаны дайындау ба­рысында Ұлттық банк нақты жағ­дайды толық ескермеген.

Озық ойлы, еліне жанашыр әкімдер шамалары келгенше бағдарламаның шарттарындағы осы кемшіліктердің орнын толтыруға тырысуда. Мысалы, дәл сол Шымкент қалалық әкімшілігі кей­бір әлеуметтік топтарға көмек қолын созып, алғашқы жарнаның жар­тысын өз мойындарына алуда. Бірақ бізді, осы бағдарламаға қатысып отыр­ған құрылыс компаниялардың жағдайы да алаңдатады. Қала салушы­лар ассоциациясының айтуынша, соңғы жарты жыл ішінде негізгі құрылыс мате­риал­дарының бағалары күрт өсуде. Мы­салы, цемент бағасы екі есе, метал­лпрокаты екі жарым есе өс­кен. Мұн­­дай жағдайда бағдарламада көрсе­тілг­ен бағамен үй салу өзін-өзі ақтамайды.

Осыған байланысты біз Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевке депутаттық сауал жолдап, төмендегі мәселелерді шешуді сұрадық: 

1. Шымкент қаласының республи­калық мәртебесін ескере отырып, 7 – 20 – 25 бағдарламасы бойынша ипотекалық қарыздың жоғарғы шектеуін 15 миллионнан 25 миллион теңгеге көтеру;

2. Алғашқы жарнаның жартысын субсидиялау тәжірибесін бүкіл елімізге таратуды қарастыру;

3. Бағдарламаға қатысатын құры­лыс компанияларды инфляция мен құры­лыс материалдарына өскен баға­лардан қорғау механизмдерін әзірлеп, немесе құрылыстың өзіндік құнын қайта есептеу.

Берік ДҮЙСЕНБИНОВ,

Мәжіліс депутаты, «Ақ жол» партиясы фракциясының мүшесі 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу