Жергілікті ерекшеліктер ескерілсе игі

Қазақстан Республикасы Парламентінің IV сессиясының ашылуындағы сөзінде Елбасы Н.Назарбаев бес әлуметтік бастаманың сапалы түрде іске асуының маңыздылығын атап өтті. Аталған бес бастаманың ішіндегі ең маңыздысы тұрғын үйге мұқтаж жандарды баспанамен қамтамасыз ету, яғни 7 – 20 – 25 бағдарламасын жүзеге асыру екені анық.

Егемен Қазақстан
24.09.2018 3219
2

«Ақ жол» фракциясының депутаттары жазда аймақтарға сапары барысында осы бағдарламаның қалай орындалып жатқанымен танысып, облыс, қала тұрғындарымен, құрылысшы кәсіпкерлермен және банк өкілдерімен кездесулер өткізген еді.

Барлық жерде қарапайым азаматтар осы бағдарламаны қуанышпен және үлкен үмітпен қарсы алды. Ес­те­рі­ңізге сала кетейік, өткен жылы «Нұр­лы жер» бағдарламасын талқыла­ған­­да үйдің ресми кезегінде 1,5 млн адам тұрса, тағы 1 млн азамат үй салу үшін жер учас­кесін күтуде. Яғни, бас­панаға мұқ­та­ж­дардың саны 2,5 млн-нан асады. 

Алайда осы жылдың 29 тамызында Ұлттық банктің және «Баспана» ипоте­калық компаниясының ақпара­тына сүйенсек 7 – 20 – 25 бағдарламасы бойынша бүкіл елімізде, үй алуға небәрі 1803 өтініш тіркелсе, оның 1190-ні ғана мақұлданған. Бұл деген 1 про­цент те емес. Соның ішінде Түркі­стан, Маңғыстау облыстарында – 0, Солтүст­ік Қазақстан облысында – 1, Атырау облысында – 1, Павлодар облысында – 9, Жамбыл облысында  10 өтініш тіркелген. Әрине мұндай көрсеткіштерге көңіл толмайды.

«Ақ жол» фракциясының де­пу­таттары сайлаушылармен кездескен кез­де осы­н­шама мардымсыз нәтиже­лер­дің се­бе­­тері не екенін анықтауға тырысты.

Шындығында, оған жергілікті мем­лекеттік органдар мен бағдарлама­ның өзіндегі кейбір шарттары кінәлі. Ең алдымен жергілікті органдар қо­лын­­да мыңдаған баспанаға мүдделі адам­дардың тізімі бар екеніне қара­мас­тан, жұртшылыққа ақпарат беруге сал­ғырт қарауда. Тізімдегі азамат­тар­ға қоңырау шалып, шақырып бағдар­ламамен таныстыруға болмай ма? Кезектегі адамдардың барлығы емес бір проценті қатысқанның өзінде бүгін осы бағдарлама арқасында бүгінгі бір мың емес,кем дегенде 25 мың адамды үймен қамтитын едік.

Кейбір аймақтарда бағдарламаның шарттары жергілікті ерекшеліктерге сай келмейді. Мысалы, еліміздің халқы ең көп, ал орташа жалақысы ең төмен аймақтардың бірі – Түркістан облысы мен Шымкент қаласы. Мұнда бағдар­лама шарты бойынша үйдің бағасы 15 миллион теңгемен шектелген. Шым­кентте бұл сомаға бағдар­ламаға сәйкес келетін тек екі бөлмелі пәтер ғана. Осы аядай үйге 4-5 баламен қалай сыясыз?!.  

Біздің ойымызша бұл бағдарла­ма үш бағытқа арналған. Алдымен үй­сіз-күйсіз жүрген отандастарымызды бас­панамен қамту. Екіншіден, банктерді ипотекалық несиелендіруге қайта тарту. Үшіншіден, тұрғын үй құрылыс­ына жаңа серпін беру. Біздің байқауы­мызша, осы бағдарламаны дайындау ба­рысында Ұлттық банк нақты жағ­дайды толық ескермеген.

Озық ойлы, еліне жанашыр әкімдер шамалары келгенше бағдарламаның шарттарындағы осы кемшіліктердің орнын толтыруға тырысуда. Мысалы, дәл сол Шымкент қалалық әкімшілігі кей­бір әлеуметтік топтарға көмек қолын созып, алғашқы жарнаның жар­тысын өз мойындарына алуда. Бірақ бізді, осы бағдарламаға қатысып отыр­ған құрылыс компаниялардың жағдайы да алаңдатады. Қала салушы­лар ассоциациясының айтуынша, соңғы жарты жыл ішінде негізгі құрылыс мате­риал­дарының бағалары күрт өсуде. Мы­салы, цемент бағасы екі есе, метал­лпрокаты екі жарым есе өс­кен. Мұн­­дай жағдайда бағдарламада көрсе­тілг­ен бағамен үй салу өзін-өзі ақтамайды.

Осыған байланысты біз Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевке депутаттық сауал жолдап, төмендегі мәселелерді шешуді сұрадық: 

1. Шымкент қаласының республи­калық мәртебесін ескере отырып, 7 – 20 – 25 бағдарламасы бойынша ипотекалық қарыздың жоғарғы шектеуін 15 миллионнан 25 миллион теңгеге көтеру;

2. Алғашқы жарнаның жартысын субсидиялау тәжірибесін бүкіл елімізге таратуды қарастыру;

3. Бағдарламаға қатысатын құры­лыс компанияларды инфляция мен құры­лыс материалдарына өскен баға­лардан қорғау механизмдерін әзірлеп, немесе құрылыстың өзіндік құнын қайта есептеу.

Берік ДҮЙСЕНБИНОВ,

Мәжіліс депутаты, «Ақ жол» партиясы фракциясының мүшесі 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу