Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.

 

Егемен Қазақстан
09.10.2018 71
3

Dúnıejúzilik saýda uıymynyń derekterine súıensek, ınvestısıalyq tıimdiligi boıynsha bul sala munaı-gaz sektorynan kem túspeıdi eken. Iаǵnı, qalaýyn tapsa týrızmge salǵan ár tıyn ıesine eselep qaıtady. Dúnıe júzi boıynsha jyl saıyn bólinetin ınvestısıanyń 7 prosenti týrızmge tıesili ekeni soǵan baılanysty deýge bolady.  

Oǵan qosa, jahandyq jyldyq IJО́-niń 10 prosenti týrızm salasyna tıesili. Salyq túsimderiniń 5 prosenti da soǵan tıesili. Aıta bersek, artyqshylyqtary kóp. Munyń bári týrızm sektory eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalynda qanshalyqty mańyzdy oryn alatynyn aıqyn kórsetse kerek. Osyny áýel bastan túsingen elder «altyn shyqqan jerdi belden qazýǵa» beıimdelip alǵan. Olar memleket bolyp, halyq bolyp týrısterdi neǵurlym kóbirek tartýǵa, olardyń jyl aralatpaı qaıta soǵýyna jaǵdaı jasaýǵa jantalasady. 

Osy oraıda biz týrıstik tartymdylyq úshin damyǵan ınfraqurylym, tartymdy tarıhı nysan, kórikti tabıǵat, paıdaly iskerlik sharalarmen qatar,  azamattardyń qaýipsizdigi de mańyzdy faktor sanalatynyn atap ótkimiz keledi. О́kinishke qaraı, jaıshylyqqa qonaqjaımyz dep maqtanatyn qazekeńniń týrısterge kelgende qatyńqy qabaq tanytqan kezderi az emes. Jasyratyn nesi bar, elimizge kelgen týrısterdiń túrli kepke tap bolǵany týraly aqparattardy ǵalamtordan jıi kezdestirýge bolady. 

Máselen, ótken jyly EKSPO-ny kórýge elordaǵa kelgen vengrıalyq meımandy áýejaıdan qonaqúıge deıin jetkizgeni úshin 40 myń teńgesin sypyryp alǵan taksıst týraly aqparat otandyq BAQ-tardy aıtpaǵanda, sheteldik biraz BAQ-ta taraldy. Áleýmettik jelide alqyn-julqyn bolyp talqylaǵandardyń ózi bir tóbe. Al «Bas synsa – bórik ishinde, qol synsa – jeń ishinde» degen qaǵıda týrısterge júrmek emes. Saıahattaǵandy súıetin qaýym qandaı da bir el nemese naqty nysan týraly arnaıy saıttardy, áleýmettik jelidegi tıisti toptardy súzip otyrýdy ádetke aınaldyrǵan. Olar ózderi estigen derekterdi  ózara almasyp otyrady.  Qysqasy, «Bálen jerde bireýdi uryp ketipti», «Túgen jerde tonap ketipti» degen syndy teris jańalyqtar kózdi ashyp-jumǵansha álemdi sharlap kete barady. Sóıtip álemdik arenada endi tanylyp kele jatqan eldiń ımıdji úshin úlken soqqy bolyp tıedi. 

Týrıster eń kóp keletin Almatyda da byltyr brıtandyq bir bozbala soqqyǵa jyǵylyp, qaltasyndaǵy barynan aıyryldy. Polıseıler jedel qımyldap, buzaqyny ustap, brıtandyqtyń qoldy bolǵan qarjy men buıymyn qaıtaryp bergenimen, shahardaǵy qaýipsizdikke qatysty teris kózqarastyń ornyn toltyra almasy anyq. Osyǵan uqsas basqa da mysaldardy tize berýge bolady. Iá, Parıjde, Londonda, Mılanda, Barselonada, basqa da qalalarda týrıster múlde tonalmaıdy, taıaq jemeıdi deýge bolmaıdy, árıne. Biraq ol elderdiń jaqsy aty áldeqashan alǵa ozyp ketken, anaý-mynaý usaq-tıek oqıǵalar aspandap turǵan ataǵyna nuqsan keltire qoımaıdy. 

Osydan birneshe jyl buryn Túrkıanyń ystambýl, Ankara syndy iri qalalarynda dúrkin-dúrkin jarylys bolyp, eldi dúr silkindirgeni belgili. Alaıda Antalıa, Kemer, Býrsa syndy týrıstik núktelerindegi qaýipsizdik sol báz- baıaǵy qalpynda saqtaldy. Ony aıtasyz, teńiz jaǵasyn, qalalardyń qaltarys-bultarys kóshelerin kúzetetin atty jandarmerıa qyzmeti iske qosyldy. Ol jaqta bizdegideı oqa jaǵalylarǵa osyqyrynyp qaramaıdy, kerisinshe atqa mingen polıseılerdi qyzyqtap, sýretke túsip, bir jasap qaldy. Mine, týrıst tartýdyń úlgisi. 

Árıne bizde jaǵdaı qıyn dep qara aspandy tóndire berýge taǵy bolmaıdy. О́tken jyly qysqy Azıada, EKSPO-2017 syndy halyqaralyq sharalardyń arqasynda elge kelgen sheteldik meımandardyń jalpy sany 3 mıllıonnan asyp tústi. Árıne bul jyl saıyn bir qalasynyń ózine ondaǵan mıllıon adam keletin álemdik týrızmniń ortalyqtarymen salystyrǵanda túkke turmaýy múmkin, bul salanyń eńsesin tikteýge endi kirisip jatqan biz úshin ájeptáýir jaqsy kórsetkish.  

«Qazaq osy ashyq-jarqyn qabaǵy, Qonaq kelse shabylyp bir qalady...» deýshi edi Qad-aǵań, Qadyr Myrza-Áli ataqty óleńinde. Aýyl-aımaqqa kelgen qonaqty asty-ústine kútip alatyn, Qudaı bergen qonaqjaı qasıetimiz joıyla qoıǵan joq. Endi sol ashyq-jarqyn qabaǵymyz alys-jaqynnan kelgen meımardarǵa kórsete bilsek, bul ózimiz úshin de, elimiz úshin de paıdaly bolary sózsiz.

Arnur ASQAR,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу