Мұзбалақ – алғырлық пен тектілік символы

«Мұзбалақ» толықметрлі анимациялық фильмі қанатын кеңге жайып, кинотеатрлардағы көрсетілімін табыс­ты бастады. Үш жылға тарта уақыт тыңғылықты ізденістің нәтижесінде туған картинаның қыр-сырын фильм режиссерлері Тұрдыбек МАЙДАН мен Тілек ТӨЛЕУҒАЗЫДАН сұраған едік.

Егемен Қазақстан
25.10.2018 2015
2

– «Мұзбалақ» толықметрлі ани­мациялық фильмінің идеясы қа­лай туды?

Тұрдыбек МАЙДАН: – «Мұзба­лаққа» дейін біз саят­шылық өнердің қыр-сыры жан-жақты суреттелетін 23 минуттық «Тастүлек» деген қысқаметрлі анимациялық фильм түсірген болатынбыз. Кейін осы та­қырыпты кеңірек қамтуды ойлап, жаңа жобаны қолға алдық. Сөйтіп ойлана келе, «Мұзбалаққа» тоқталдық. Қазақты қыран текті халық дейді ғой. Фильм­нің негізгі идеясын осыдан шы­ғарғымыз келді. 

Тілек ТӨЛЕУҒАЗЫ: – Қазақ бүр­кіт­тің бес жасар кезін Мұзбалақ деп атайды. Жалпы, қыранның 1 жа­сынан 20 жасына дейін атауы бар. Соның ішінде Мұзбалақ – бүркіттің ең толықсыған, тегеуріні қатқан, мұз­тебер жалынды кезі. Ақыл­да­са келе фильмнің негізгі сюжеті етіп осы оқиғаны таңдап алдық. Тұр­дыбек ай­тып өткендей, қазақ расымен де қыран мінезді халық қой. Қы­­ран­ның бойындағы тектілік, батыл­­дық, алғырлық, адалдық және ең бастысы еркіндікке құштарлық қасиеттері қазақтың жанымен үнд­еседі. Сол себепті бұл тақырып бізге өте жақын болды. 

– Саятшылықтың қыр-сы­рын шынайы жеткізу үшін фильмнің шығармашылық тобына кеңесші ретінде кәсіби мамандар тартылды ма? 

Тілек ТӨЛЕУҒАЗЫ: – Тұрдыбек­тің де, менің де ба­лалық шағымыз сахарада өтті. Аталарымыз бен әке­ле­ріміз өмір бойы қыран баптап,­ құс салып өтті. Аңға шықпасақ та­ бүркітшіліктің қыр-сырын кө­зі­­­міз­бен көріп, біліп ержеттік. Қы­ран мінезінің бар болмысын, көз­­­­қарасын, жем же­гендегі қи­мыл-­әрекеттері мен­ қоз­ғалысын сол ба­ла кезіміз­де көр­ген­­деріміздің не­гізінде түй­дік. Оның үстіне, Тұр­ды­бектің Т.Жүргенов атын­дағы Қа­зақ ұлттық өнер академиясын тә­­мам­даған жылы қор­ғаған дип­ломдық жұмысының та­қырыбы да осы бүр­кітшілік хақында болды. Алтайға, Бай-Өлкеге барып, арнайы деректі фильм түсіріп қайт­ты. Осының барлығы біздің ізде­нісімізге көп кө­мегін тигізді. 

Тұрдыбек МАЙДАН: – Фильмде басты кейіпкер – бүркіт, яғни Мұз­балақ сөйлемейді. Бірақ барлық эмоциясын көзбен, қимыл-әрекетпен береді.

– Отандық аниматорлар арасында толықметрлі картинаға ба­ратындары сирек. Осы тұр­ғыдан келгенде, фильм түсіру барысында сіздер қандай түйткіл, қиын­дықтармен бетпе-бет кел­діңіздер? 

Тілек ТӨЛЕУҒАЗЫ: – Біз әлем­нің озық деген 9 компьютерлік бағдарламасымен жұмыс істедік. Жанымызға білікті, жаңашыл жас­тарды жинадық. Жал­пы, өнердің қай саласы да табан­ды­лықты талап етеді. Анимацияда бұл талап тіпті күшті. Хронометрі 67 ми­­­нут­ты құрайтын фильмді жасау үшін барлығы 96 500 сурет салдық. 2D және 3D форматында жасалған фильмнің әр секундын­да 24-25 кадр сурет орналастырылды. Әр суретті қайталап отырып үш реттен түсіруге тура кел­ді. Оны бояу жағы тағы бар. Осы­ның барлығын компьютерлік озық­ бағдарламалардың көмегіне сүйе­не отырып жүзеге асырдық. 

Тұрдыбек МАЙДАН: – Шет- елдер­мен, әсіресе «Уолт Дисней» (The Walt Disney Company) ком­­па­ния­сының туындыларымен са­­лыс­тырғанда, әрине, бізге са­палы­ фильм түсіруде әлі де үлкен ізденістер жә­не қомақты қаржы керек. Бірақ ТМД елдерінің ішінде қазақ анимация­сының деңгейі көш бастап тұр. Оған біз осы фильмді тү­сіру бары­сын­­да көз жеткіздік. Уақыттың тап­шылығына байланысты, көршілес мем­лекеттердегі мамандардан көмек сұрай хабарлас­қанымызда, Беларусь еліндегі әріп­тестеріміз біз пайдаланып жат­­­қан бағдарламалардың әлі өз ел­­дерінде қолданысқа енбегенін мә­­лім етті. Соған қарап шынымен-ақ марқайып қалдық. 

– Ал біздегі аниматор маман­дар­дың біліктілік деңгейі қан­дай? Жалпы, фильм түсіруде кадр мәселесі қалай шешілуде? 

Тілек ТӨЛЕУҒАЗЫ: – Бұл жа­­ғы­нан, әрине, Аллаға шүкір деп айтуға болады. Алматыдағы Т.Жүр­­генов атындағы Қазақ ұлт­тық­ өнер академиясы мен кол­лед­­­жінің, Астанадағы Қазақ ұлт­тық өнер университеті мен Шым­кенттегі өнер колледжінің сту­денттері мен түлектері арасында іріктеу жүргізіп, осы саланың білікті деген мамандарын тарттық.  «Мұзбалақты» жарыққа шы­ғаруға 40-тан аса аниматор ма­ман жұмылдырылды. Жалпы, ани­­мацияда әр кейіпкермен бір-бір маман жекелей жұмыс істеу керек. Бірақ біздің саладағы әлі де болса білікті кадрлардың тап­шы­лығына байланысты, бір ани­матордың бірнеше кейіпкермен жұмыс істеуіне тура келді. Десек те мұны уақытша мәселе деп санаймыз. 

– Ал фильмнің бюджеті ше?­ Жос­­пар­ларыңыздағы дү­ние­ні өмір­ге әкелу үшін жоба­ның қар­жы­лан­дырылуы көңілде­ріңізден шық­т­ы ма?

Тұрдыбек МАЙДАН: – Қазір қандай отандық фильмді алсаңыз да, шектеулі қаржыға түсіріледі ғой. Аздаған ақшадан үлкен өнер тудыру қажеттілігі қай уақытта да болған. Бірақ соған қарамастан, біздің жылт еткен идеямызды қолдап, демеу білдірген Мәдениет және спорт ми­нистрлігі мен «Қазақфильм» АҚ пре­зиденті Бақыт Ғафуұлына үлкен алғысымызды білдіреміз. 

– Әңгімелеріңізге рахмет.

Әңгімелескен Назерке ЖҰМАБАЙ, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.03.2019

Арман ӘЛМЕНБЕТ. Көңіл қалтарыстарындағы үш сурет (этюдтар)

25.03.2019

Әсет Исекешев Елбасы Қорының Атқарушы директоры болып тағайындалды

25.03.2019

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Түркия Республикасының бұрынғы президенті Абдулла Гүлмен телефон арқылы сөйлесті

25.03.2019

Ғ. Қойшыбаев Сыртқы істер министрінің орынбасары қызметінен босатылды

25.03.2019

Nur-sultan – жаңа дәуір символы

25.03.2019

Қызылордада жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиада басталды

25.03.2019

Таразда Астана атауын ауыстыруға байланысты акция өтті

25.03.2019

Елбасы Кеңсесінің құрылымдық бөлімшелерінің басшылары тағайындалды

25.03.2019

Илон Маск: Марста қалашық салына бастағанын көргім келеді

25.03.2019

«Алтын адам» Татарстан төрінде

25.03.2019

Атырауда «Елордамыз – Нұр-Сұлтан» атты мерекелік концерт өтті

25.03.2019

Мұғалжар ауданында аз қамтылған отбасыларға қаржылай сертификаттар берілді

25.03.2019

Ж. Қасымбек Батыс Қазақстан облысының көктемгі су тасқыны кезеңіне әзірлігін тексерді

25.03.2019

Дархан Кәлетаев Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары қызметіне тағайындалды

25.03.2019

Жалғыз райхан жәудіреп жазға қалды

25.03.2019

26 наурызда еліміздің бірқатар аймағында дауылды ескерту жарияланды

25.03.2019

Жастар жылы жөніндегі жол картасын іске асыру туралы баспасөз конференциясы өтеді

25.03.2019

Абдуллах Гүл: Нұрсұлтан Назарбаев – тұтас түркі әлемінің ақсақалы

25.03.2019

Тұңғыш Президенттің тарихтағы рөлі жоғары

25.03.2019

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұстанымдары (видео)

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу