Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Егемен Қазақстан
08.11.2018 629
3

Internettegi sóz elektron toptarynan quralady. Jazý – usaq bólshekterdiń konfıgýrasıalary. Draıverdiń artyna – sıfrlar, ıaǵnı belgi-tańbalar ornatylǵan. Klavıatýra áripterin basqanda, sandarǵa habar beriledi.

Teginde, sóılemdi elektrondy belgi sandar qurastyrady.

Sóz jan-jaqtan qaýmalap, jamyrap, degbiri qashyp, shartarapqa jaıylý maq­satynda buqaralyq aqparat quraldaryn, qaıta-qaıta jaǵalap, uzaq saǵalap, qoly jetken minbelerden múdirmeı, súrinbeı, damylsyz, qaýlap sóılep tur. Keshegi únsizdiktiń beımezgil tún jaryp, tarǵyl úni shyqty. 

Sóz tynyshtyqty buzady. 

Noqtaly sóz jasyq bolady. Tizginsiz sóz bas jarady. Búkil álem minbege aınalyp, tus-tustan qıqýlap, qańqyldap, sanqyldap jetken daýystar órtke tıgen daýyldaı tóńiregin jaıqap, órship, órshelenip sóıleıdi. Qondyrǵylar, qurylǵylar Jer sharyn qushaqtap, planetany jaǵalap, shyǵandap kete almaı, symsyz jalǵanyp, áýe tolqynynda bir-birine qarsy túrli dybys faıldaryn jiberedi.

Kosmostyń óz shýyna adamzat órkenıeti taǵy jańa dybys qosady.

Ras qazirgi zamanda daýystar kókte ómir súredi. Biz – daýystardyń Jerdegi kóleńkesimiz. О́rkenıet dabysy ǵarysh keńistiginde aýyr salmaqty aspan deneleri tartylysynan qutyla almaı, álemdi kezip sharlap júr.

Tehnıka adamdy daýysynan bólip aldy. Búginde bizden bólinip alǵan óz daýysymyz ózimizge bóget jasaıdy. Qalada, dalada, kóshede, býlvarda, aýlada, ulardaı shýlap, mazany ketiredi.

Daýys shýǵa aınaldy. Birte-birte kúsheıip, áýeli Kún júıesinde shýyldady, keıin ǵalamdyq dúrbeleńge aınaldy. Jer betinde derbes ústemdigin ornatty. Qaltarys-bultarystaryna quıylyp, dúnıe júzine shúpildep tolyp aldy. 

Buryn daýys jańǵyryq tárizdi shyqqan jerinen tarap, ózeginen qashyqtaǵan saıyn kúsh-qýatynan aıyrylyp, álsirep, aqyry bilte sham, túngi jaryqtaı ólmeýsirep baryp, energıasyn taýysyp, birjola óshetin, joǵalatyn, qazir qoqys sekildi jınalyp, úıilip, jıylyp turady.

Qazir eshteńe joǵalmaıdy. Basqan iziń, aıtqan sóziń, jasaǵan qylyǵyń kóshe, avtomobıl, uıaly telefon beınetaspalarynda úzdiksiz jazylyp jatady, aqparattyq qurylǵylar júzine túsken is-áreket, ýaqıǵalar, el-jurt qondyrǵylar jadynan eshqashan óshirilmeıdi. 

One time and forever.

О́lgen daýys tiriledi.

Ertede Shýmer-Vavılon-Akkad jyry «Gılgamesh (Bilge-mes) týraly epostyń» tutas, bútin jetpegenine qınalatyn edik. Balshyq taqtalarǵa papırýs qalam túsirgen mátinder úzik-úzik qalpynda, alty myń jyl buryn ótken ýaqıǵalar jaıynda, tolyq aıta almaıtyn edi.

Gomerdiń «Ilıadasy» men «Odısseıasy», tipti, Shekspır týraly derekterdiń ózi kóp qupıa qaldyryp ketti.

Zattardyń joıylmaıtyn ýaqyty keldi. Bir toby kosmostyń tus-tusyna, túkpir-túkpirine qaptaı jaıylyp, túnektiń ár jerinde meteorıtterden bas saýǵalap qashyp, adasyp, qańǵyp ushyp júredi, ekinshi shoǵyry ǵalamtordyń ishinde jasyrynyp, buǵyp jatady, uryny tonaǵan qaraqshydaı jyrada buǵyp jatqan derekterdi tabý úshin jyldan jylǵa iz kesip, izdep tabatyn júıelerdiń qarasy kóbeıip, sany artyp keledi.

Internet – qoqys saýyt, aqpar-málimet – kúndelikti tirligimizdiń kúresini. Elektrondy qural-jabdyqtarmen qarýlanyp alǵan tutynýshy qoǵam, paıdalanýshy adam qyzmetiniń qaldyqtary. О́shpeıdi, ınternet alabynda adasqan kúshikteı eski jurtty tóńirekteıdi de júredi.

Aqparattyq qaldyq – kosmostyq qoqys nemese qoldanylǵan ıadrolyq ónim sıaqty, saqtaıtyn oryn, baqylap-qadaǵalap otyratyn keshendi júıe qajet.
Sóz jalǵan álem qalyptastyrdy. Ekrandarǵa úńilgen balalar, uıaly telefondaryna qadalyp, kóz almaı tesile qaraǵan jastar, smartfondaryn ańdyǵan úlkender jumysty qoıdy, qaıda júrse de bir qolynda jumys bolsa, ekinshi qolymen oıda ǵana ómir súretin ǵalamnyń sıqyryna eltip turady.

Daýystar faıldarǵa aınalyp bir-birine úzdiksiz tasymaldanyp jatady, oqylǵan soń, kúresinge tastalady, kúresindi saqtaý úshin búkil álemdik prosessor jyldan jylǵa qýatyn kúsheıtedi, tonnalap otyn jaǵady, bir kúni biz, múmkin, únemdik úshin jasalǵan vırtýaldy álemniń ysyrapsyz energıa jumsaıtynyn túsinetin shyǵarmyz dep úmittenetin.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Наурыз мейрамында шаңырақ көтерген жастарға Нұрсұлтан Назарбаев ақ батасын берді

21.03.2019

Астанадағы Наурыз тойына Нұрсұлтан Назарбаев пен Қасым-Жомарт Тоқаев қатысты

21.03.2019

Президент кеңсесіне жаңа басшы келді

21.03.2019

Ерлан Баттақов Президенттің іс басқарушысы болып тағайындалды

21.03.2019

Футбол: Бүгін Шотландияға қарсы ойнаймыз

21.03.2019

Мәнерлеп сырғанау: Алғашқы жүлдегерлер анықталды

21.03.2019

Көкшетаудағы Максим Горький көшесі Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы болып өзгерді

21.03.2019

Талдықорғандағы Тәуелсіздік көшесінің атауы Нұрсұлтан Назарбаевтың есімін иеленді

21.03.2019

Кәсіпкер көпбалалы отбасына 3 бөлмелі пәтер сыйлады

21.03.2019

Астана маңындағы елдімекендерде Наурыз мейрамы тойлануда

21.03.2019

Ақтөбеде Әбілқайыр хан даңғылы Нұрсұлтан Назарбаев көшесі болып өзгертілді

21.03.2019

Шекарашылар 60 бас жылқы айдап келе жатқан барымташыларды ұстады

21.03.2019

Ақтаудағы орталық даңғылға Нұрсұлтан Назарбаев есімі берілді

21.03.2019

ШҚО: Жарма ауданында 400 оқушы «Қара жорға» биледі

21.03.2019

Владимир Путин: Нұрсұлтан Назарбаев еуразиялық интеграцияға сүбелі үлес қосты

21.03.2019

Қостанайдың басты көшесі Назарбаев есімімен аталатын болды

21.03.2019

ШҚО: Алтай ауданында көпбалалы отбасылардың балаларына дастархан жайылды

21.03.2019

Бұл жолы да биіктен көрінді

21.03.2019

Тарихты да жазды, өзі де тарих жасады

21.03.2019

Еуроодақ Нұрсұлтан Назарбаевтың шешіміне пікір білдірді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу