Жасанды интеллект – жазушыға көмекші

Жазушы бөлмені жалғыз өзі әрлі-берлі кезіп, шабыттанғанда ғана қолына қалам алады деген ұғым бұдан былай ескіріп қалмақ. Робин Слоан өзінің кітабын үйіндегі компьютердің көмегімен жазып жатыр. Ақылды құрал жазушының сөйлемдерін өзі аяқтап отырады.

Егемен Қазақстан
14.11.2018 3384
2 Питер ПРАТО, «Нью-Йорк Таймс»

Дэвид СТРЕЙТФЕЛД, «Нью-Йорк Таймс» – Калифорния (АҚШ)

Жазушылықты жасанды интел­лект атқара алатын істер­дің қатарына қосуға әлі ерте. Бі­рақ мистер Слоанды жұмыс кезін­де көрсеңіз, бағдарламаның мүмкіндігіне таңғалғаныңызды жасыра алмайсыз. 

«Мистер Пенумбраның 24 сағаттық кітап дүкені» атты туындысымен көпшіліктің марапатына бөленген мистер Слоан мәтіннің басын жазып, өзіне хабарлама ретінде жібереді. Кейін оны үлкен әңгімеге айналдырады. Оның жаңа шығармасы келешектегі Кали­форнияда өрбиді. Оқиға желі­сі бойынша Калифорния таби­ғаты қайта жаңғырыпты-мыс. Автор «Бизондар қайтып келді» деп тақырып қояды.

Бұл ойын одан әрі өрбіту үшін: «Бизондар шатқалда жайы­лып жүр» деп жазып, компьютер пернетақтасын басып қалады. Ақылды машина соңғы бірнеше сөйлемді саралап, «ашық аспан астында» деген сөздерді қосады. 

Слоан мырзаға бұл ой ұнады. «Өзім осыны қосар ма едім? Екі­талай, әрине» дейді ол. Әрі қарай: «Бизондар екі жыл бойы әрлі-берлі жүрді» деген сөздерді түсі­реді. «Жасанды жазушы» сөй­лемді дамытып, «Жайылым мен қала арасында» деген бөлікті ұсы­нады. 

«Бұл тура менің ойлағанымдай болмауы мүмкін, дегенмен қы­зық», дейді жазушы. Оның маши­насы жасанды интеллект сияқты үлкен атауға ие емес. Бұл – автор сөзін үйреніп, саралап, дамытатын, оның ойын жетілдіретін машина. Басқаша айтқанда, жазушыға көмекші әрі бақталас құрылғы. 

«Талай жыл көптеген кітап оқыдым. Соның бәрі миыма қатталып, жазыла бергені анық. Кейінірек сол ойлар қорытылады. Соңғы нәтиже нақты болғанмен, оған жететін жол әрқилы болуы мүмкін», дейді жазушы. 

Нәтижеге жету жолы түрлі бағытқа кетуі ықтимал. Скотт Френч есімді электронды бақылау жөніндегі кеңесші 25 жыл бұрын қуатты «Мак» құрылғысын қолданып, Жаклин Сьюзанның әңгімелеріне ұқсас туынды жазуды көздеді. Ол Сьюзан шығармаларының кейіпкерлеріне қайта жан беру үшін мыңдаған бағдарлама кодын жазды. 

Мистер Френч компьютер ар­қылы шығарманы аяқтауға сегіз жыл жұмсады. Оның «Бары осы» шығармасы басылып шыққанымен, Жаклин Сьюзан­ның «Қуыршақтар алқабы» сияқ­ты бестселлерлер атанған жоқ. 

Шығарма жазуда жасанды ин­теллектінің көмегіне жү­гін­гендер қатары мұнымен шектел­мейді. 

Botnik Studios студиясы әйгілі «Гарри Поттер» кітабының төрт парағын қайта жазу үшін мәтіндік бағдарлама қолданады. Қытайлық электронды коммерциялық компаниясы «Алибаба груп» қаңтарда әлемдік оқу-түсіну тестінде адамдарды басып озатын құрылғы жасағанын мәлімдеген болатын. Егер машиналар оқи алса, демек жаза да алады. 

Мистер Слоан бұған өзі көз жет­кізгісі келді. Интернеттен «Га­лак­тика мәселелері» мен «Егер» атты 1950, 1960 жылдар­дағы екі ғылыми журналдың архи­він жинақ­тады. 

Бұл түпнұсқалар таптаурын әрі сыңаржақ болатын. Сон­дықтан мистер Слоан құрылғыны Джон Стейнбек, Дэшиел Хаммет, Джоан Дидион, Филип Диктің романдарының Силикон алқа­бы­ның ауызша тарихының, Джонни Кэш поэмаларының цифрлы мәтінімен толықтырды.

Мистер Слоанның параграфы: «Бизондар елу метр жерде шатқалда ашық аспан астында жайылып жатты. Олар екі жыл бойы қала мен алқап арасында әрлі-берлі жайылып жүрген» деген жолдармен аяқталды.

«Бұл әлі де қарабайыр, деген­мен маған ұнайды. Алдағы өзге­рістер мұны өткен ғасырдағы ра­дио құрылғылар сияқты жолда қал­дыруы мүмкін», дейді жазушы.

Мақаланы аударған Светлана Ғалымжанқызы, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.12.2018

«SMART рухани Ақмола» мобильді қосымшасы іске қосылды

19.12.2018

«Астана» Еуродода турнирін аяқтады

19.12.2018

Менің атым – Қазақстан!

19.12.2018

Астанадағы «Дәулет» спорт кешенінде кәсіпқой бокс кеші өтті

19.12.2018

Таң бозында туған жұлдыз

19.12.2018

Ынтымақтастық деңгейі жоғары

19.12.2018

TWESCO салтанатты қабылдау өткізді

19.12.2018

Сайлау: жаңа формат

19.12.2018

Ономастикадағы оң өзгерістер жалғасады

19.12.2018

Нұротандықтар мемлекеттік және партиялық наградалармен марапатталды

19.12.2018

Еңбектері еленді

19.12.2018

Қазақстан жетістіктері – Тәуелсіздіктің арқасы

19.12.2018

Ұлттық мәселелер талқыланатын жаңа алаң

19.12.2018

Ел дамуына қосқан үлестері үшін марапат

19.12.2018

Мемлекеттік наградаларды табыс етті

19.12.2018

Мерекеге орай құттықтаулар

19.12.2018

Мемлекеттік наградалармен марапатталды

19.12.2018

Мәртебеміз – биік, тұғырымыз − берік

18.12.2018

Алматыда «Сиқырлы әуендер» киноконцерті өтті

18.12.2018

Ақтөбе облысында алпыс отбасы қоныс тойын тойлады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу