«Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері» атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

Алматыдағы «Цезарь» кинотеатрында көрнекті ғалым, мифолог Серікбол Қондыбайдың алдағы 50 жылдық мерейтойы қарсаңында оның өмірі мен шығармашылығы туралы баяндалған «Серікбол Қондыбай.  Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің тұсаукесері өтті. 

Егемен Қазақстан
20.11.2018 1761
2

Фильм Маңғыстау облысы әкімдігінің тапсырысы бойынша Қазан қаласының студиясында дайындалған. Сценарий авторы белгілі мәдениеттанушы, С.Қондыбайдың бірнеше еңбегін орыс тіліне тәржімалаған аудармашы Зира Наурызбаева болса, фильмнің өзі Әсия Байғожина­ның режиссерлігімен түсірілген. Серікбол Қондыбай Маңғыстау облы­сы Шетпе ауылындағы мек­тепте қарапайым география­ пә­нінің мұғалімі болып еңбек етті. Бірақ 25 жасында аяқ ас­ты­нан жол апатына түсіп,  мүге­дектік арбасына таңылуға мәж­бүр болды. Арбаға таңылса да адамның ақыл-ой қуатының өлшеусіз еке­нін, ми мүмкіндігінің ұшан-те­ңіз мақсатты жүзеге асы­ру­ға қауқарлы болатынын көзі ті­рі­сінде-ақ дәлелдей алған кемең­герлігін танытты.  Апаттан кейін ол тағы да тоғыз жыл өмір сүрді және сол тоғыз жылы ғы­лыми көрегендікке толы жыл­дар болды, ағыл-тегіл мол ақпаратты иге­­ріп қана қоймай, нақтылыққа не­гізделген болжам-қисындар, батыл байламдар жасады. 

Серікбол Қондыбай қазақ ми­фологиясына арнап 16 том кі­тап жазып кетті. Олар бүгінде орыс және ағылшын тілдеріне аударылып жатыр. Оның туған жері Шетпе ауылында еліміздегі ең алғашқы және бірегей мифо­логия мұражайы ашылды. Қон­дыбайдың ғылыми оқулары дәстүрге айналып, Ақтау, Ал­маты, Астана, Қызылорда қала­ла­рында өткізіліп келеді. Ақтау мектептерінің біріне оның есімі берілді.

С.Қондыбайға жаңашыл көз­қарас тән еді, ал әрекетінен ре­во­люционердің екпіні білі­не­тін. Сол себепті замандастары ғалым­ды кемеңгер деп,  ал  өмірін ерлік деп білді.

«Уа, Тәңірім! Қазақтың табысынан бұ­рын намысын қайтарып бере көр! Тәңірім, Қа­­зақ­ты және Қазақстанды жарылқа!» – Серікбол Қондыбай өзінің көзі тірісінде жарық көрген ең соңғы еңбегін, төрт томдық «Арғықазақ мифологиясының» алғашқы бетін осылай бастайды.
«Осы кітаптардың авторы – таза мағы­на­сындағы ғалым емес, тек қазақта мифологияны зерттеу­ге қажетті нендей дүниелер­дің (мысалдардың, тақырыптардың, идея­лардың) бар екендігін бір кітапқа жинақтап, түгендеп, есе­бін алуды, олармен көпшілікті таныстыруды мақсат қылған, инвентаризация жүргізуші «завхоз» ғана. Мен тек Ұлы мұраның ұлы нобайын ғана көрсете алдым...» − деп кітаптың қолжазбасында өзі туралы осылай елеусіздеу жазады. 

Фильмнің премьерасына Серік­болдың үлкен әпкесі Бал­сұлу Қондыбай Ақтаудан арнайы келді. Ол анасы екеуі Серікболдың өз мүм­кін­дігіне сенімін арттыру үшін «Маң­ғыстау географиясы» атты бірінші кітабының басы­лып шығуына жағдай жасап, ал­дағы уақытта да інісінің  бар­лық жазбаларын жарыққа шы­ғаруға уәде беріпті. Фильмде әп­кесімен, Зира Наурызбаевамен бірге мәдениеттанушы Мұрат Әуезов, тарихшылар Марат Сем­бин және Талас Омарбеков, географ Лариса Веселова, тіл зерттеушілер Нұргелді Уәли және Қайрат Жанабаев, драматург Әннес Бағдат, өлкетанушы Мұрат Ақмырзаев, Серікболдың курстастары Қайрат Қортықов, Рыскүл Құдайбергенова, Бекжан Садықов, Салават Дүйсенбаев сұхбат берді. Олардың бәрі де С.Қондыбайдың ғылыми қуа­тының қайнарына үңіліп, еңбек­терінің маңыздылығын саралады.

Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Анкарада жүрдек пойыз апатынан 4 адам қаза тапты

13.12.2018

Футзалдан әлем чемпионатының жеребесі тартылды

13.12.2018

СІМ-де ҮАК қызметі жөнінде Ведомствоаралық комиссияның бірінші отырысы өтті

13.12.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Иран ядролық бағдарламасына қатысты жоспардың орындалуын қолдады

13.12.2018

Маңғыстау жастары – жаңғыру жолында

13.12.2018

Муай-тайдан Азия чемпионаты аяқталды

13.12.2018

Солтүстік Қазақстан полиция департаменті ең ашық ведомство болып танылды

13.12.2018

УЕФА Чемпиондар лигасы: 16 үздік анықталды

13.12.2018

Іле Алатауында аландарын ерткен қар барысы фототұзаққа түсіп қалды

13.12.2018

Мәскеуде үш боксшымыз айқасады

13.12.2018

Алматыда волейболдан «Буревестник кубогы» халықаралық турнирі басталды

13.12.2018

Алматыда ІІ Жалпыұлттық керлинг фестивалі өтіп жатыр

13.12.2018

Qazaq Banki түбегейлі таратылды: Салымшылар ақшаларын қайдан ала алады

13.12.2018

Қазақстан жастар құрамасы Канаданың жергілікті клубын жеңді

13.12.2018

Павлодарда Ertis Olympic бассейні салынды

13.12.2018

Еуро-2021: қарсыластар анықталды

13.12.2018

Қанат Ислам шаршы алаңға қайта оралады

13.12.2018

Сабина Бакатова халықаралық турнирде күміс медаль иеленді

13.12.2018

«Елорда жұлдызы» табысталды

13.12.2018

Әмина Жапар «Бала дауысы» ұлттық байқауында бірінші орын алды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу