Агрокешенді дамыту – бәсекеге қабілеттікке бағытталған қадам

Алматыда өткен ІІІ Орталық Азиялық агротехникалық саммит аясында ауыл шаруашылығы саласын бәсекеге қабілетті дәрежеге көтеру бағытында жаңа технологиялық жетістіктерді игеру, әлемнің озық тәжірибелерін меңгеру, агробизнесті қаржыландыру тақырыбында отандық және шетелдік ғалымдар, сарапшылар пікір алмасып, таяу келешектегі бірлескен іс-қимылдар барысына шолу жасады.

Егемен Қазақстан
06.12.2018 6618
2

Ауыл шараушылығы министрлігінің қолдауымен Қазақ ұлттық аграрлық университеті, Агротехнологиялық Хаб және Азия Даму Банкімен бірлесе ұйымдастырылған саммит жұмысын ҚР ҰҒА академигі Тілектес Есполов кіріспе сөзбен ашып, халықаралық пікірлесу алаңы ауыл шаруашылығы саласының бәсекеге қабілетті болуына мүмкіндік береді деп атап өтті.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің жауапты хатшысы Асылжан Мамытбеков 2028 жылға дейін суармалы жерлерді дамыту, ауыл шаруашылығын цифрландыру, технологияларды коммерцияландыру тақырыптарын қозғаған саммиттің алғашқы сессиясында агрокешенді мемлекеттік қолдаудың маңыздылығына тоқталды. Құрғақшылыққа бейім, құбылмалы ауа райына байланысты елімізде жоғары өнімділікке суармалы жерлерді көбейту арқылы ғана қол жеткізуге болады. Елбасы алдыға қойып отырған жоғары өнімділікке, ауыл шаруашылығы өнімдерін 2,5 пайызға арттыру межесіне жету үшін  суармалы жерлердің жайына ерекше көзқарас қажет. Ал алдағы он жылда суармалы жерлердің көлемін 1,4-тен 3,5 млн гектарға дейін жеткізу міндеті тұр. Осы орайда әлемдік тәжірибені игерудің маңызы зор. Осы тақырыпқа арнайы шолу жасап өткен ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің төрағасы Ислам Әбішев 2018-2025 жылдарға дейінгі болжамдарға тоқталды. Маманның айтуынша, жоғары ылғалдылықсыз сапалы әрі мол өнімге қол жеткізу мүмкін емес. Халықаралық тәжірибеге және Әлемдік банк зерттеулеріне сүйенетін болсақ, қазақстандық аграрилердің суға шығыны 4 пайыздан аспауы қажет. Суды үнемдей отырып, жоғары өнімділікке қол жеткізуде мемлекеттің қолдауы да жеткіліксіз болып табылады. Мұндай жағдайда мемлекеттік жекеменшік әріптестік арқылы саладағы бірқатар кешенді жұмыстар жүзеге асуы тиіс.

Еліміздің және де АҚШ, Италия, Нидерланды, Германия, Түркия, ТМД елдері ғылыми орталықтарының жетекші мамандары озық тәжірибелерімен бөліскен сессия отырысында Мичиган штатының жерді бақылау орталығының директоры, доктор Дзягуо Чи,  экономист Рене Арауио Енсизо, Азия даму банкінің Қазақстандағы өкілдігінің басшысы Джиованни Каппанелли, ғалым Томас Селлуччи, академик Ғани Қалиев, Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы төрайымы Елена Бахмутова, Азық-түлік және ауыл шаруашылық ұйымы Инвестициялық орталығының агробизнес жөніндегі жетекшісі Инна Пунда, Нидерландының Дельфт Халықаралық Гидрологиялық институтының докторы Вим Бастиаансен, АҚШ ғалымдары Кен Спает, Филипп Гертин,  Брайн Ректор және т.б. ғалымдар жайылымдық жерлер мен алқаптарға мониторинг жүргізуде қашықтықтан бақылау технологияларын қолдану, агроөнеркәсіптік кешенді жетілдіру, жаңа ғылыми зерттеулер, су ресурстарын пайдалануда ғарыштық технологияларды пайдалану, ет өндірісі,  мал шаруашылығы, жылыжайларда дақылдар өсіру, өсімдіктерді қорғаудағы биологиялық әдістерді қолданудағы озық жетістіктермен бөлісті.

Эльвира СЕРІКҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Маңғыстау облысының әкімдігі Халықаралық жасыл технологиялар орталығымен меморандумға қол қойды

11.12.2018

Алматы облысында «Маревен Фуд» зауыты іске қосылды

11.12.2018

Жерлесіміз УЕФА Атқару комитеті мүшелігіне ұсынылды

11.12.2018

Ақтөбе облысының жастары сарапшылармен бірге Президент мақаласын талқылады

11.12.2018

Талғар агробизнес және менеджмент колледжі 100  жылдығын атап өтті

11.12.2018

Қазақстандық автоөнеркәсіп саласына ірі инвестор келді

11.12.2018

Дональд Трамп Қазақстанды Тәуелсіздік күнімен құттықтады

11.12.2018

Қ.Тоқаев Чехия және Жапония елшілеріне алғыс білдірді

11.12.2018

Қазақстанда ойнайтын үш футболшы Арменияның үздігі атануға үмітті

11.12.2018

Аян Бейсенбаев «Жыл спортшысы» атанды

11.12.2018

Теміртас Жүсіпов: Жылдың үздік боксшысы атағын аламын деп ойламадым

11.12.2018

Елбасы қазақстандық өнім шығаратын үш кәсіпорынды іске қосты

11.12.2018

Ж.Қасымбек әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері туралы баяндады

11.12.2018

Ауыл шаруашылығы өнімдерінің өндірісі 2,9%-ға артты - А.Евниев

11.12.2018

Биылғы мемлекеттік бюджеттің орындалу қорытындылары қаралды

11.12.2018

Үкіметте жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау барысы қаралды

11.12.2018

Н.Нығматулин Чехияның Қазақстандағы Елшісі Э.Жигованы қабылдады

11.12.2018

ЖІӨ тұрақты өсімі үш ай бойы 4,1% деңгейінде сақталып отыр - ҰЭМ

11.12.2018

Алматыда мамандандырылған Халыққа қызмет көрсету орталықтары ашылды

11.12.2018

Таразда сатушысы жоқ дүкен ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу