Қазақстанның танымал тұлғалары

 «ТАӨ» сериясынан «Абай», «Нұр­сұл­тан Назарбаев» және «Шо­қан Уә­ли­ханов» кітаптары кіретін «Қазақ­­­­­­стан­­ның ұлы адамдары» үш­том­­­дығы Тәуелсіздік күніне орай Қазақ­стан Республикасының Пре­зи­­дентіне сыйға тартылған болатын.

Егемен Қазақстан
21.12.2018 1846

Эксклюзивті сыйкәде түрінде безен­діріліп басылған жинақтың бір данасы Мемлекет басшысына үштомдық туындыға енген авторлардың бірі, Төтенше және өкілетті елші, саяси ғылымдар докторы Тайыр Мансұров­тың атынан ұсынылған еді.

− 2018 жылдың қаңтарында «Моло­дая гвардия» баспасының бас дирек­торы Валерий Федорович Юркин маған бірнеше жыл бойы оның баспасы мүдделі тараптармен бірге «Ресейдің ұлы адамдары» жобасы шеңберінде жыл са­йын тақырыптық үштомдықты басып шығарып келе жатқанын айтқан болатын. Валентин Юркин­нің ұсынысы бойынша менің тарапымнан «Тамаша адамдар өмірі» − «Абай», «Нұрсұлтан Назарбаев» және «Шоқан Уәлиханов» кітап­тар сериясынан тұратын үштом­дықты шығару жүзеге асырылды. Үш­том­дықтың аталған кейіп­кер­лері әлемде өз халқының аса көр­­нек­ті перзенттері ретінде таныл­ған тұл­ғалар, − деп атап көр­сет­ті жаңа басы­лымның жарыққа шық­қаны туралы айтқан Тайыр Мансұров.

Үш кітаптың әрқайсысы кезін­де атақты «ТАӨ» деректі-био­графиялық сериясымен шық­қан болатын. Олардың біртұтас жинақ ретінде қайта жарық көруі қазақ халқының өзіндік болмыс-бітімі қа­лып­тасуына ерекше үлес қосқан тұл­ғаларға деген ұстанымның қи­сынды шешімі болып табылады.

Абай өміріне арналған кітап 2008 жылы ресейлік ғалым-әде­биетші, М.В.Ломоносов атындағы ММУ профессоры, филология ғылымдарының докт­оры Николай Анастасьевтің автор­лығымен басылып шығып, Қазақстанда да, Ресейде де лайықты бағасын алған еді.

Тайыр Мансұровтың атап өтуінше, АҚШ пен Батыс Еуропа әдебиетін зерттеуші белгілі орыс оқы­мыс­тысы Абай мұрасын әлем­дік мәдениет приз­масы ар­қылы оның көпғасырлық дамуы және шығармашылық идеялары мен бағыттарының әртүрлілігі негізін­де қарастырады. Абай Құнанбаев – Ұлы даланың адал перзенті және оның мұңын мұң­дап, жоғын жоқтаушы. Абай шығармашылығының ірге­тасы­на қазақтардың бай тарихы мен мәде­ниеті негіз етіп алынған. Соны­­мен бір мез­гіл­де ол Шығыс пен Батыс­тың аса ірі тұлғалары – Хафизден Низамиға дейінгі, Байроннан Гетеге дейінгі аралықта шығармашылық байланысқа түсіп, Авиценнадан Джон Милльге дейінгі әлемдік философия ой­шыл­дарының өкілдерімен өзара үнқатысқан. Абайдың орыс классикасымен, бірінші кезек­­те Пушкин поэзия­сымен шығар­машылық байланыстары ерек­ше қызығушылық туғызады. Бұл жайтқа Анастасьевтің кітабын­да да жан-жақты назар аударылған.

− 2006 жылы Мәскеуде Прези­денттер Нұрсұлтан Назарбаев пен Владимир Путиннің қатысуымен Абайға ескерткіш ашылуы аталған ойшыл және ақын ұлылығының тағы бір айқын айғағы болып табылады, − дейді ойын сабақтай түскен Тайыр Мансұров.

«ТАӨ» сериясымен «Шоқан Уәли­­ханов» кітабы кеңес дәуірін­де-ақ, яғни 1983 жылы жарық көрген болатын. Оның авторы белгілі кеңес жазушысы Ирина Стрелкова тамаша ғалым және саяхатшының өмірі мен қызметін зерттегені үшін Қазақ КСР-інің Мемле­кеттік сыйлығымен атап өтілген еді.

Тайыр Мансұров қазақ хал­қы Шоқан Уәлихановты өзі­нің тұңғыш ғалымы және револю­циялық ойшылы санайтынына назар аударады. Аққан жұлдыздай қысқа ғана ғұмырында ашқан жаңалықтары оны әлемнің аса көрнекті географтарымен бір қатарға қойды. Шоқан Уәлиханов − Қазақ­­станның географиясы, тари­хы, этно­графиясы, экономикасы, социологиясы сияқты аса құн­д­ы еңбектердің иесі, ол қазақ фольк­лорын қағазға түсіріп, ғы­лым­­ға қырғ­ыздың «Манас» эпосын ашты.

Жинақтың үшінші кітабы – «Нұрсұлтан Назарбаев» − алғаш рет «Молодая гвардия» баспасында бас­талған «ТАӨ»: Өмірбаян жал­ғасу­да...» деп аталатын жаңа сериясын­да 2015 жылы жарық көрді. Кітапқа ен­­ген еңбектер заманы­мыздағы аса көр­­нек­ті мем­лекет және қоғам қайрат­керлеріне арнал­ған. Мәселен, осы серия­мен «Владимир Путин», «Михаил Пистровский», «Лео Боке­рия» және басқалары жарық көрген. Қазақстанның Тұңғыш Прези­дентіне арналған туын­дының авторлары – Тайыр Мансұров пен Валерий Михайлов. «Нұрсұлтан Назарбаев» кітабы шыққан жылы ол Орыс биография институты, «Ли­те­ра­турная газета», Ресей мем­ле­­кет­­­тік кітап­ханасы мен «Орден» мә­де­ни-ағарту орталығы таға­йын­даған «Үздік кітап және баспа» ұл­ттық сый­лығына ие болды.

− Нұрсұлтан Әбішұлы Назар­баев жаңа тәуелсіз Қазақ­станның қазығын қа­ғып, оны құрушы болып табылады. Рес­пуб­ликаның Тұңғыш Президенті – Елбасы отыз жылға жуық уақыт бойы серпінді даму үстіндегі, яғни өзі­нің әлемдік аренадағы орнын дәйек­тілік­пен нығайтып келе жат­қан мемлекетті басқарып отыр. Шынайы стра­тегия­лық таланты мен ұтымды сая­си тәжірибесі, әлемге әйгілі анти­ядролық бастамалары мен халықтар арасындағы өзара түсіністікті қалып­тастыру­дағы ізде­ніс­тері және орасан тұл­ға­лы­лығы Нұрсұлтан Әбіш­ұлын заманы­мыздың аса көрнек­ті сая­саткерлері мен мемлекет қай­рат­­керлерінің бірі мәртебесімен қам­тамасыз етіп отыр. Кітапта өз Отаны мен ТМД-да ғана емес, сон­дай-ақ бүкіл әлемде бар­ша­ның құрметіне ие болып қана қоймай, жалпыға ортақ мо­йын­далған біздің аса танымал зама­н­дасымыздың өмір жолы, оның көп­қырлы саяси қызметі жан-жақты көрініс тапқан, − деп атап өтеді кітап авторы.

Кітапта Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың посткеңестік мем­лекет­тер­дегі интеграциялық өзара ықпал­дас­тықты дамытудағы тұл­ғалық рөлі бөле-жара бағаланған. Ұзақ уақыт бойы ЕурАзЭҚ-тың Бас хатшысы болған, Еуразиялық экономикалық комиссия­да Энергетика министрі қызметін атқарған, Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы елшісі болған Тайыр Мансұров кітапта Елбасының ішкі жан дүниесіне «көкірек көзімен» қарай білген. Ол Қазақстан Президентінің тең­дес­сіз көшбасшылық қасиеті, оның сарқылмас күш-қуаты, пас­сио­нар­лық ерік-жігері бірте-бірте еура­зиялық интеграцияны құрып, ЕурАзЭҚ, Кеден одағы, Бір­тұтас экономикалық кеңістік және Еураз­иялық экономикалық одақ қа­лып­тастыруда табысқа жетуге көмек­тескенін ерекше атап көрсетеді.

«Қазақстанның ұлы адамдары» үш­том­дығын біздің еліміздің рухани өмірі қазынасына қосылған тамаша үлес деп айтуымызға әбден болады.

 

Самат МҰСА,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу