«Өлкетану» оқулығы өткенге үңілтеді

Жаңа оқулық биылғы қаңтар айынан бастап өңірдегі жалпы білім беретін орта мектептерде оқытыла бастайды. Елбасының «Рухани жаңғыру» мақа­ласының бір бөлімі «Туған жер» жобасы аясында жазылған «Өлкетану» оқулығының арнайы таныстырылымы өтті. 

Егемен Қазақстан
11.01.2019 3556
2

Жиында сөз алған мемлекеттік педагогикалық университет ректоры, өңірдің өткені туралы жазыл­ған тарихи-танымдық «Өлкетану» оқу­лығын құрастырған ғылыми топ­тың жетекшісі Алтынбек Нұхұлы ата-бабалар мирас етіп қалдырған ел мен жердің тари­хын жоғалтпау екендігін атап өтті. «Өткен тарихты бола­шаққа жеткізу үшін оқу­шыларға таныс­тыру қажет. Бұл үлкен міндет. Біздің шығарған оқулығымыз 5,6,7-сы­нып­тарға арналған», дейді ол.

Оқулықты құрастырған автор­лар­дың тағы бірі – педагогика ғылым­­дарының докторы, профессор Мәнсия Әлинова. Профессордың сөзін­ше, «Өлкетану» сабағы тек жеке пән ретін­де емес, қазақ әде­биеті, география, Қазақ елінің тарихы және музыка пән­дері арқылы оқытылады. 

Оқулық ғылыми, пәндік, оқу-әдіс­темелік, әлеуметтік, «Рухани жаң­ғыру» мақаласының негізінде арнайы сарап­тамалардан өтті.

Оқулықтың құрылымы мен маз­мұнына келсек, әрине әр өңірдің өзін­дік тарихы бар. Бірнеше пәннің мәліметтері біріге отырып, 5-7 сынып­тың оқушысына жеңіл әрі түсінікті тілде жазылған. Ғалым­дардың дәл осы сыныптарға арнап жазуының да мәні бар. Сондай-ақ дәл осы жаста (11-13 жас) жас­өспі­рім­дер өз халқының ұлттық құндылықтарды қабылдап, тарихи сана қалыптасуының алғашқы сатысын бастайды.

Жалпы оқулықтың құрылымы 20 параграфтан тұрады. Оның бесеуі 5-сыныпта, жетеуі 6-сыныпта, сегіз параграфы 7-сыныпта өткізіледі. 

Мысалы, оқулықтағы «Туған өл­ке­нің аңыз-ертегілері» деген бөлім­­­де Жасыбай батырдың ерлігі тура­­лы және Абылай ханның «Жетім торы» күйінің шығу тарихы жазыл­ған. Сондай-ақ «Ескерткіштер» деген топ­тамадан өңірдегі тарихи ескерт­­кіш­тер, Екібастұздың Өлеңті ауылы маңын­дағы тастарда қашал­ған жазулар, петроглифтер туралы айтылады. 

Сонымен бірге «Өлкенің тарихи тұлғалары» деген тақырыпшаларда батырлар, билер, басқа да ұлы тұлға­лардың өмірбаяндары жазылып, суреттері басылған болса, ал «Туған өлке симфониясы», «Топонимдер», «Ту­ристік маршруттар» секілді тақы­рыптарда өңір ерекшеліктері жайлы қызықты, мәнді мәліметтер бар. 

Облыстық білім басқармасының басшысы Дінислам Болатханұлының айтуынша, барлық ақпа­раттарды бір жүйеге түсіріп оқулық жасап, сол арқылы кейінгі ұрпаққа таныстыру міндет. 

Жерлесіміз Сұлтанмахмұт Торай­ғыров – Алаштың әнұранын жаз­ған ақын. Алғаш рет қазақ әскери жасағын баянауылдық Жүсіпбек Аймауытов пен Қошке Кемеңгеров құрғаны, қазақ театрын Зейін Шаш­кин ашқаны сарғайған жазбалардан белгілі. Бүгінгі және келер ұрпақтар да осы өткен тарих жолдарын білуі керек.

Бұл күндері жалпы білім беретін барлық орта мектепте Қазақстан тарихы, қазақ әдебиеті, география және музыка пәндеріне біріктірілген «Өлкетану» сабағының бағдарламасы әзірленуде. Бағдарламаны жүзеге асыру үшін заманауи IT-технология­лардың көмегімен мектеп музейлерінің де жұмыстары ұйымдастырылуда. 

Сонымен қатар Елбасының «Ұлы да­ла­ның жеті қыры» мақаласында ай­тыл­­ғандай, тарихи-археологиялық зерт­теу шараларына қатысуды жобалауда. 

Мысалы, облыс орталығындағы №19 мектептегі музей «Туған өлке кел­беті», «Өлкетану» бағытында және этно­гра­фия­лық, шығармашылық, ғылы­ми-зерттеу бойынша жұмыс істейді. 

Соңына қалдырған ғибратты мұрасы, өлке тарихы, ұлттық мәде­ниеті бір арнаға тоғысқан осын­дай музейлердің әрине оқушылар­ға рухани күш-жігер берері сөзсіз.

Ал қалалық оқу бөлімінің басшысы Самал Айтқазинаның айтуынша, қазір облыс орталығындағы мектептер «Өлкетану» оқулықтарымен сабақты бастап та кетті. Педагогтар да курстық дайындықтан өткен.

Ендігі мақсат – оқулықтағы әрбір пән арқылы туған жердің, өз өлке­сінің тарихын оқып білетін, өткенді бағалап, зерделей алатын патриот жастар тәрбиелеу.

С.Торайғыров атындағы облыстық кітапханада өткен таныстырылым шарасы барысында облыс әкімінің орын­басары Мейрам Бегентаев мектеп оқу­шыларына өңір тарихы мен руханиятын танытудағы «Өлкетану» атты жаңа оқулықтың орны ерекше екенін атап өтті. Оқулықты құрастырып, да­йын­да­ған ректор Ал­тынбек Нұх­ұлы бас­та­ған ғалым­дар тобына алғыс білдірді. 

Осы ретте Алтынбек Нұх­ұлының бұған дейін де көптеген ғылыми ең­бек­тердің, мақа­ла­лар­дың авторы екенін айта кеткеніміз жөн. Ғалым­ның «Баянауыл пер­зент­тері», «Мұса Шорман­ұлы» сияқ­ты кітап­тары да жарық көрген.

Айтса айтқандай-ақ, көне Кереку өңі­рі­нің шежіресі тереңде. Өз­ге елдің тарихын оқып, біліп өскен ке­­шегі ұрпақ­тың ұл-қыздары бүгін, мі­не, сол тереңде жатқан өз хал­қы­ның өт­­ке­ніне үңіліп, зерделеуге мүмкіндік алды.

Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан»

ПАВЛОДАР

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2019

Гагарин кубогындағы қарсыластар анықталды

23.02.2019

«Алматы марафонының» жүгіру маусымы ашылды

23.02.2019

Түркістанда «Балдәурен-2019» байқауы өтті

23.02.2019

Түркістан: Түлкібас ауданында 6 әлеуметтік дүкен жұмыс істейді

23.02.2019

Атырауда көпбалалы үйлерге улы газды анықтайтын детекторлар тегін орнатылып жатыр

23.02.2019

Бейбіт Атамқұлов Еуропалық Одақтың Орталық Азия бойынша арнайы өкілімен кездесті

23.02.2019

Бектас Бекназаров Молдовадағы сайлауды бақылауға қатысты

23.02.2019

Елшілер институты Қазақстанға отандық жұлдыздардың жанкүйерлерін тартуға жол ашады

23.02.2019

Бүгін еліміздің басым бөлігінде тұман түсіп, көктайғақ болады

23.02.2019

Бадминтоннан әлем кубогі: қазақстандықтар жұптық сында келесі кезеңге өтті

23.02.2019

Юлия Галышева Жапониядағы әлем кубогі кезеңінде қола жүлдегер атанды

23.02.2019

Елордада ашық құдықтар мәселесі қалай шешілуде?

23.02.2019

Астанада әскерге шақырылушыларды медициналық куәландыру мәселелері талқыланды

23.02.2019

Қоғамдық қабылдауда ақтөбеліктердің мыңнан астам мәселесі шешілді

23.02.2019

ТМД құрылысшылары баға белгілеу саласында тәжірибе алмасты

23.02.2019

Жас теміржолшылар республикалық «Jas qanattar»  форумына қатысты

23.02.2019

Қостанай облысында өткен жылы өңдеу өнеркәсібінің өсімі 5,8 процентке артты

23.02.2019

Мақсат - әр тұрғынға отыз шаршы метр баспана беру

23.02.2019

Қызылорда облысы Полиция департаментінің жеке құрамы үшін гарнизондық жиын өтті

23.02.2019

Лондонда қазақстандық боксшы қарсыласын нокаутқа түсірді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу