Қазақтың қара есептері

Егемен Қазақстан
16.01.2019 2767
2

19-шы ЕСЕП:

Тазы мен борсық

Кең далада келе жатқан аңшының тазысы тасадан қашқан борсықты байқап қалады да қуа жөнеледі. Бор­сық 20 метр алысқа қашып үлгерген тұста, оны қуған тазы борсықтың әуелгі қашқан оры­нына келеді. Борсық тағы да 20 метр алысқа қашып үлгергенде, тазы оны қуып жетіп ұстайды. Сонда тазы борсықтан неше есе жылдам болған және бастапқы кезде тазы мен борсық арақа­шық­тығы қандай болды?

20-шы ЕСЕП:

Абылай ханның сыйлық таратуы

Абылай хан билік құрған заманда қазақ жасағы жаумен шайқасып жеңіске жетеді. Хан шайқаста ерекше ерлік көрсеткен жаужүрек тоғыз сарбазды мара­паттауға шешім қабылдайды. Ол үшін жаудан олжа ретінде қолға түскен 101 сәйгүлікті кермеге қаз-қатар байлатып қойып, оның әрбір оныншысын бірінші сарбазға сыйлық ретінде береді. Одан қалған жылқылардың әрбір тоғызыншысы екінші сар­базға беріледі. Бұдан қалған жыл­­қылардың әрбір сегізіншісі үшінші сарбазға тиесілі болады. Осы ретпен барлық сарбаздар өздеріне тиесілі қалдық топтағы әрбір жетінші, алтыншы, бесінші, төртінші, үшінші... жылқыларды сыйлыққа алады. Ал, ең соңғы тоғызыншы сарбаз алғашқы сарбаздардан қалған жылқылардың әрбір екіншісін алады да,  кермеде қалған алынбай қалған соңғы жылқылар майданда ерекше ер­лік көрсеткен Жеке батырға (то­ғыз сарбаздан тыс) берілетін бола­ды. Сонымен айтпағымыз, әр сар­баз қанша жылқы сыйлық алады?

21-ші ЕСЕП:

Әйтеке бидің  аттары

Әйтеке бидің бәйгенің алдын бермейтін жүйрік  аттары мен көкпар десе салым біткеннің бәрін сыпыратын көкпар аттары болыпты. Бір күні Әйтеке биден сенде қанша бәйге және қанша көкпар аттары бар десе, атамыз: «Мендегі барлық көкпар атының сегізден бірі – бәй­гені де, көкпарды да шаба алатын аттар, ал бәйге атта­рының он үштен бірі – көк­пар аты бола  алады» депті. Сон­да Әйтеке биде қанша бәй­ге және көкпар аттары болған?

Дайындаған Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, 

«Егемен Қазақстан»

Ескерту: Есеп жауаптарын info@egemen.kz мекенжайына жолдауларыңызды өтінеміз!

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу