Өнер әлемін шулатқан картиналар

Жуырда Третьяков галереясындағы Архип Куинджидың «Ай-Петри. Крым» (Мемлекеттік орыс музейі, Санкт-Петербург, 1890 ж.) картинасы қолды болып, өнерсүйер қауымды әбігерге салған еді. Көп ұзамай музейдің әлеуметтік желідегі парақшасында туындының табылғанын cүйіншілеп жазды.  

Егемен Қазақстан
13.02.2019 2677
2

Атақты картинаның сақтандыру құны 12 миллион рубль шамасында. Оңай олжаға қарық болғысы келген ұры пәлендей шым-шытырық жос­пар да құрмаған. Бар болғаны көрме өтіп жатқан залдағы ілулі картинаны қолтығына қыстыра салып, көтеріп жүре берген. Картинаның орнында жоқ екенін көрме қонақтары түстен кейін байқамаса, жайбарақат жүрген музей қызметкерлерінің қаперіне де кіріп шықпаған. Қонақтардың бірі айт­қан соң барып, музей әкімшілігі шар­тарапқа жар салып, картинаның ұрланғанын хабарлады. Жедел із­дестіру тобы Заречье ауылындағы шаңы шығып жатқан құрылыс аумағынан тауып, бес күн дегенде туындыны көрме төріне қайта әкеліп ілді. Өкінішке қарай, мұндай бағалы картиналардың қолды болуы, онымен қоймай жым-жылас жоғалып кетуі аз кездеспейді.

«Ұршық ұстаған Мадонна», Леонардо да Винчи (Нью-Йорк, жеке коллекция, 1501 ж.)

Мәселен, АҚШ-тың Федералдық тергеу бюросы «Ұршық ұстаған Ма­­­­донна» (Леонардо да Винчи) туын­дысының қолды болуын әлемдегі ең үздік 10 көркем шығарманы ұрлаған қылмыстың бірі деп есептейді. 1501 жылы Флоримунд Роберттің тапсырысымен салынған бұл картинаның ұрлануы тіпті қарапайым. 2003 жылы герцог қамалында турист кейпіндегі екі тонаушы картинаны терезеден оп-оңай шығарып алған. Тапа-тал түстегі мұндай көпе-көрінеу ұрлыққа сенер-сенбесін білмей, аңырап қарап тұрғандарға, «қам жемеңіздер, қымбаттыларым, бұл бар болғаны әзірлік шаралары, біз полиция қызметкерлеріміз», деп ауыздарын аңқитып кеткен. Дегенмен, картина 2007 жылы күзде Глазгодан табылып, Эдинбургтегі Шотландия ұлттық галереясына қайтарылды. 

«Адель Блох-Бауэр портреті», Густав Климт (Нью-Йорк, жаңа коллекция, 1907 ж.)

Ал «Алтын Адель» немесе «Аустриялық Мона Лиза» аталған атышулы картина Густав Климттің даң­қын асырған туындыларының бірі. Атышулы дейтініміз, Екінші дүние­жүзілік соғыс кезінде Аустрия мен АҚШ арасындағы кішігірім жанжалға себепкер болғаны бар. Портретте бейнеленген Адель Блох-Бауэр (1881-1925) Вена банк кеңесінің бас директоры Мориц Бауэрдің қызы, бұл сәтте ол жиырма алты жаста. Соғыс кезінде қолды болған «даулы» картинаның соты жеті жылға созылып, дүрбелең уақытта АҚШ-қа қашып барып сол жақтың тұрғылықты азаматы атанған Мария Альтманға тиесілі деп үкім шығарды. Ол Адельдің немере туысы болып келетін. Аустриялық газеттерде «Ұлттық мұрамызды АҚШ асыра алмаймыз» деген сыңайдағы мақалалар үсті-үстіне жазылып жатты. Обалы қанекей, Мария Аустрия 300 миллион АҚШ долларына келіссе, «Алтын Адельді» туған өлкесінде қалдыратынын айтты. Удай қымбат бағаға қозғала қойған ешкім болмады, ақыры картина мұхит асып, сол отбасының мұрагері Рональд Лаудер Нью-Йорктағы өзінің галереясына 135 миллион АҚШ долларына сатып алады. 

«Арлекиннің басы», Пабло Пикассо, 1971 жыл

2012 жылы Голландиядағы көр­кем­өнер галереясынан әйгілі өнер туын­дыларының ұрлануы өнер әлемін шу­латқан ірі оқиға ретінде есте қалды. Ұрылар Матисс, Пикассо («Арлекиннің басы», 1971 жыл) мен Моне («Ватерлоо көпірі, Лондон», 1901 жыл) сияқты әйгілі суретшілердің жүздеген миллион долларға бағаланатын картиналарын жымқырған. Ұрылардың бірі көркемсурет галереясын тонау­шыларды басқарған қылмыскер ретін­де айыпталып жатқанда, оның шешесі мо­лаға жасырылған картиналарды­ қазып алып, айғақ қалдырмас үшін пешке салып өртеп жіберген. Ұрлан­ған картиналар авангардтық өнер туын­дысын жинайтын Тритон же­ке қорының мұрасы болатын. 1991­ жылы Амстердамнан Ван Гог­тың 20 жұмысын ұрлағаннан бері Нидер­ландта мұндай ауқымды өнер туындысын тонау оқиғасы тіркелген емес. Қазақстандағы өнер галереяларында әзірге мұндай ұрлық бола қойған жоқ, соған қарағанда біздің ұрыларымыздың өнер туындыларына деген құрмет-қошеметі әсте жоғары болса керек. 

Ая ӨМІРТАЙ,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.03.2019

5 баланы құтқарған азамат Ішкі істер министрінің бұйрығымен марапатталды

18.03.2019

Елбасының азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы тапсырмаларын орындау мәселелері талқыланды

18.03.2019

Индонезияда су тасқыны салдарынан 63 адам қаза тапты

18.03.2019

Мемлекет басшысы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасына барды

18.03.2019

«Жетісу» телеарнасы 20 жылдығын атап өтеді

18.03.2019

Жетісу кәсіпкерлері жақсылық жасаудан жарысып жатыр

18.03.2019

Түркі Академиясының 2019 жылғы жұмыс жоспары бекітілді

18.03.2019

Е. Алпысов Ұлттық экономика вице-министрі қызметіне тағайындалды

18.03.2019

Ауыл шаруашылығы бірінші вице-министрі тағайындалды

18.03.2019

Астана әкімдігі халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдаудың жаңа 13 шарасын ұсынды

18.03.2019

Елбасы Астана қаласында салынатын жаңа мешіттің іргетасын қалау рәсіміне қатысты

18.03.2019

Көпбалалы және аз қамтылған отбасыларды әлеуметтік қолдаудың қосымша шаралары жарияланды

18.03.2019

Оңдасын Оразалин жол-көлік апатынан қаза болғандардың туыстарына көмек көрсетуді тапсырды

18.03.2019

Бокстан Марина Вольнованың жүлдесі үшін турнир өтті

18.03.2019

Калгариде конькишілердің қанжығасы майланды

18.03.2019

Көпбалалы аналар үшін баспана кезегі бөлек болады - Бердібек Сапарбаев

18.03.2019

2025 жылға қарай өнеркәсіптік тауарлардың өндірісі 2 есеге артады

18.03.2019

Түркістан: Сайрам ауданында кәсіпкер тәулігіне 10 тонна сүт өңдейді

18.03.2019

Астанада алдағы екі айда экологиялық науқандар өтеді

18.03.2019

Оқушылар арасында суицидтер саны 17,9 %-ға төмендеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Suranys kо́p, qoldaý kem

О́z elimizde óz tilimizdiń kenje qalǵanyn jasyra almaımyz. Eń basty másele – onyń qoldaný aıasy tarylyp ketti. Bul kemshilikti eńserý úshin qazaq tilin jańǵyrtý qajet. Qalaı? Mine, bul kimdi bolsa da tyǵyryqqa tirep, oılandyratyn úlken suraq. Biraq onyń sheshimin búgingi tańda memlekettiń ózi usynyp otyr. Bar másele, osyny arqaý etip, zańdy qoldaýǵa qajettilik týǵyzý. Ol úshin ne istegen jón?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу