«Ақиқаттан асқақ ештеңе де жоқ»

Жазушының жеке басының қадір-қасиетін, өмірлік ұстанымын, философиялық көзқарасын, шығармасының тағдырын, оның дәл бағасын жазушының өзінен асырып кім айтар? Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің филология факультетінде жазушы Төлен Әбдікпен өткен кездесуден осындай ой түйдік. Кездесу барысында айтылған түйдек-түйдек ойларды айна-қатесіз «Егеменнің» оқырмандарына ұсынып отырғанымыз да сол.
Егемен Қазақстан
17.03.2017 6905
2

Үшінші курста оқып жүрген кезім. Қажығали деген досым болды. «Сені Зейнолла Серікқалиев шақырып жатыр» дейді бір күні. «Ол кісіні мен танымаймын, неге шақырды екен?» деп қоямын. Онда Зейнолла Серікқалиев «Жұлдыз» журналының жауапты хатшысы. Іздеп бардым. Үшінші курстың студентіне «Сіз» деп сөйледі. «Сіздің әңгімеңізді «Лениншіл жастан» алдық» деді. Талдады. Мақтап отыр. Қазақ жазушыларының жинағына бергелі отыр екен. Осы кісі мені біреумен шатастырып отырған жоқ па деп бетіне қарап қоямын. Жоқ, мен туралы айтып жатыр екен. «Сіздің енді жазбауға моральдық хақыңыз жоқ», деді сөзінің соңында. Осылайша, бір күнде жазушы болып шыға келдім. Кітап шықты, бесінші курста. Оқытушылар құрметпен қарайтын болды. Біз ойладық «шын жазушы болған екенбіз ғой» деп. Бірақ, шын мәнінде олай емес…

* * *

Алғашқы шыққан тәп-тәуір шығарма сенің бүкіл жазушылық тағдырыңды анықтай алмайды. Өз басыңдағы қуаныш-қайғыңды жазғаннан кейін сен өзгелердікін де дәл өзіңдікіндей етіп жаза білуің керек. Жүрегіңнен өткізіп жазуың керек. Ал оған уақыт қажет. Сол екі ортада адамда бір дағдарыс пайда болады. Соған төзе білуге тиістісің. Жоқ, жұрттың бәрі жылда бір кітап шығарады ғой деп, соған кірісіп кетсең, басқа жолға түсіп кетесің. Ал әлгі дағдарысқа төзсең, соңында бәрібір өзіңді табасың. Сосын бәрі мүлде өзгеше болады.

* * *

Егер шенділердің қазіргі талабына салсаң, Гоголь мен Чеховті газет-журналдар баса алмас еді. Олар өмірді, қоғамды сынады ғой. Енді бір жазушылар бар, олар әдебиетті күнкөріс қамына айналдырғысы келеді. Лауазымды кісілер туралы роман жазады, поэма жазады. Қысқасы, әдебиетті әркім әр түрлі түсінеді. Шындықты жазу керек дейміз. Бірақ шындықтың өзі әр түрлі. Қарапайым ғана шындық бар, ащы шындық бар. Ащы шындықты жазу оңай емес. Оған да азаматтық ұстаным, батылдық қажет.

* * *

Жұрт қазір ортаңқол жазушы мен мықты жазушыны ажырата алмай қалды. Халықтың талғамы соны ажырататындай деңгейге өсуі керек деп ойлаймын. Бүгінде Кеңес өкіметінің сойылын соққандарды да жақсы дейміз, Кеңес өкіметіне қарсы болғандарды да жақсы дейміз. Санамызда қойыртпақ бар. Кез келген нәрсеге сын көзбен қарамасақ, батыл айта алмасақ, ол қоғам әлі де төменгі дәрежеде дегенді білдіреді.

* * *

Менің жазушылық кредом – ақиқаттан асқақ ештеңе де жоқ.

Әзірлеген
Айгүл СЕЙІЛОВА,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу