«Ақиқаттан асқақ ештеңе де жоқ»

Жазушының жеке басының қадір-қасиетін, өмірлік ұстанымын, философиялық көзқарасын, шығармасының тағдырын, оның дәл бағасын жазушының өзінен асырып кім айтар? Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің филология факультетінде жазушы Төлен Әбдікпен өткен кездесуден осындай ой түйдік. Кездесу барысында айтылған түйдек-түйдек ойларды айна-қатесіз «Егеменнің» оқырмандарына ұсынып отырғанымыз да сол.
Егемен Қазақстан
17.03.2017 5236
2

Үшінші курста оқып жүрген кезім. Қажығали деген досым болды. «Сені Зейнолла Серікқалиев шақырып жатыр» дейді бір күні. «Ол кісіні мен танымаймын, неге шақырды екен?» деп қоямын. Онда Зейнолла Серікқалиев «Жұлдыз» журналының жауапты хатшысы. Іздеп бардым. Үшінші курстың студентіне «Сіз» деп сөйледі. «Сіздің әңгімеңізді «Лениншіл жастан» алдық» деді. Талдады. Мақтап отыр. Қазақ жазушыларының жинағына бергелі отыр екен. Осы кісі мені біреумен шатастырып отырған жоқ па деп бетіне қарап қоямын. Жоқ, мен туралы айтып жатыр екен. «Сіздің енді жазбауға моральдық хақыңыз жоқ», деді сөзінің соңында. Осылайша, бір күнде жазушы болып шыға келдім. Кітап шықты, бесінші курста. Оқытушылар құрметпен қарайтын болды. Біз ойладық «шын жазушы болған екенбіз ғой» деп. Бірақ, шын мәнінде олай емес…

* * *

Алғашқы шыққан тәп-тәуір шығарма сенің бүкіл жазушылық тағдырыңды анықтай алмайды. Өз басыңдағы қуаныш-қайғыңды жазғаннан кейін сен өзгелердікін де дәл өзіңдікіндей етіп жаза білуің керек. Жүрегіңнен өткізіп жазуың керек. Ал оған уақыт қажет. Сол екі ортада адамда бір дағдарыс пайда болады. Соған төзе білуге тиістісің. Жоқ, жұрттың бәрі жылда бір кітап шығарады ғой деп, соған кірісіп кетсең, басқа жолға түсіп кетесің. Ал әлгі дағдарысқа төзсең, соңында бәрібір өзіңді табасың. Сосын бәрі мүлде өзгеше болады.

* * *

Егер шенділердің қазіргі талабына салсаң, Гоголь мен Чеховті газет-журналдар баса алмас еді. Олар өмірді, қоғамды сынады ғой. Енді бір жазушылар бар, олар әдебиетті күнкөріс қамына айналдырғысы келеді. Лауазымды кісілер туралы роман жазады, поэма жазады. Қысқасы, әдебиетті әркім әр түрлі түсінеді. Шындықты жазу керек дейміз. Бірақ шындықтың өзі әр түрлі. Қарапайым ғана шындық бар, ащы шындық бар. Ащы шындықты жазу оңай емес. Оған да азаматтық ұстаным, батылдық қажет.

* * *

Жұрт қазір ортаңқол жазушы мен мықты жазушыны ажырата алмай қалды. Халықтың талғамы соны ажырататындай деңгейге өсуі керек деп ойлаймын. Бүгінде Кеңес өкіметінің сойылын соққандарды да жақсы дейміз, Кеңес өкіметіне қарсы болғандарды да жақсы дейміз. Санамызда қойыртпақ бар. Кез келген нәрсеге сын көзбен қарамасақ, батыл айта алмасақ, ол қоғам әлі де төменгі дәрежеде дегенді білдіреді.

* * *

Менің жазушылық кредом – ақиқаттан асқақ ештеңе де жоқ.

Әзірлеген
Айгүл СЕЙІЛОВА,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Велошабандоз Андрей Кивилевтің құрметіне арналады

19.09.2018

Қызылордалық полицейлер «Қалта ұрлықтарынан сақ болыңыздар!» атты жедел профилактикалық іс-шарасын өткізді

19.09.2018

РОБОТТАР ҚЫЗЫЛОРДА ДА ҚҰРАСТЫРЫЛАДЫ

19.09.2018

Алқызыл алау Алматы арқылы өтеді

19.09.2018

Таразда Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

19.09.2018

Сауль Альварес IBO чемпиондық титулынан айырылды

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

19.09.2018

Қостанайда Отбасы күні қарсаңындағы акциялар шеруі басталды

19.09.2018

Тарихи атаулармен түрленеді

19.09.2018

Ұстаздығы ұшан-теңіз жан

19.09.2018

«Герцептин» тапшылығы алаңдатады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу