Алаш арыстарының бірі Елдес Омаровты еске алу кеші өтті

Алаш арыстарының бірі Елдес Омаровтың туғанына биыл 125 жыл толды. Осыған орай Л.Толстой атындағы облыстық әмбебап кітапхана мен Қостанай гуманитарлық колледжінің ұйым­дастыруымен тағылымдық-та­ным­дық кеш өтті.
Егемен Қазақстан
29.03.2017 1451
2

Алаш ары­сының 100 жылдығы сонау 1992 жылы кіндік қаны тамған Таран ауданының Белинский ауылын­да облыстық деңгейде аталып өткен еді. Сол шарадан бес жыл өткеннен кейін ауылдағы орта мектепке Елдес Омаровтың есі­мі беріледі. Тәуелсіздік жолында құрбан болған арыстың есі­мін ұлықтаған шаралар мұ­нан кейін сап тыйылғандай бол­ған. Расын айтқанда, туған жерін­де Елдес Омаровтың есімі көңіл­дегідей атала бермейді. Кеш қонақ­тарының бірі, белгілі ақын Ақыл­бек Шаяхметтің айтуынша, осы­дан бес жыл бұрын Қостанай қала­сындағы көшелердің біріне Ел­дес Омаровтың есімін беру тура­лы ұсыныс та аяқсыз қалған. Ең бас­­тысы, Елдестің атын кейін­гі ұр­­паққа насихаттау жағы кемшін.

Елдес Омаровтың туысы болып келетін Ақылбек Шаяхмет кешке қатысушыларға Елдес Омаров туралы тағылымды әңгі­ме айтып берді.

− Бізде Абайды «қазақтың Пушкині», Мұқағалиді «қазақ­тың Есенині» деп салыстырып айтып жатады. Мен осындай салыстыруға қарсымын, әркімнің өз орны бар. Дегенмен, Елдес Омаровты да уақытында замандастары «қазақтың Ломоносовы» деп атаған. Өйткені, ол жан-жақты білімдар адам, ғалым адам болған. Математика, физика ғылымдары, геометрия, тригонометрия туралы жазғандары күні бүгінге дейін маңызын жойған жоқ. Жаратылыстану пәндеріндегі тер­миндерді алғаш қазақша сөйлет­кен Елдес болатын, – деді Ақылбек Қожаұлы.

Ақылбек Шаяхмет 30 жылдан бері Елдес Омаровтың өмірі мен шығармаларын зерттеп келеді. Ол туралы «Тайбағар» атты деректі хикая да жазды. Сонымен қатар, техника ғылымдарының докторы Марат Шуақаевпен бірі­­гіп, «Елім деп өткен Ел­дес» атты кітапша шығарды. Өткен жылы А.Байтұрсынов атын­дағы Қос­танай мемлекеттік унив­ер­ситетінің баспаханасынан осы екі автордың құрастыруымен «Ел­­дес Омаровтың шығар­ма­ла­ры» атты қазақ және орыс тіл­­дерінде шағын кітап жарық көрді.

− Әрине, бұл кітаптың таралымы өте аз. Биыл Білім және ғылым министрлігіне Елдес Ома­ров шығармаларын басып шығару туралы ұсыныс жаса­ғанбыз, егер өндірістік жоспарға кірсе, жарық көріп қалады. Елдес Омаров ұсталғанда оның 72 қолжазбасы тәркіленген екен. Олардың барлығын тауып, құрас­­тыру, оқырманға ұсыну үл­кен еңбек болар еді. Негізі Елдес ту­ра­лы осы уақытқа дейін жазылған толымды еңбектер жоқтың қасы, – дейді Ақылбек Қожаұлы.

Еліміз тәуелсіздігіне, халқы­мыздың рухани дүниесіне қызмет еткен тұлғалардың қайсысын болса да насихаттап, айтып отырмаса, жас ұрпақ одан хабарсыз қалары сөзсіз. Қостанай гуманитарлық колледжінде Елдес Омаровқа арналған кештен жастар көп мағлұмат алды, тұщымды әңгіме тыңдады. Елдес атамызға арналған кешке Алаш арысының жиені Қарапа Жәкенова апай да қатысып, атасы туралы көзкөргендерден естігенін, жадына түйгенін ор­таға салды. Студенттер Елдес Ома­ровқа арналған кешті ән мен жырға бөледі.


Нәзира ЖӘРІМБЕТОВА,

«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ






СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу