Алматы – тоқ қала!..

Алматыда туған, тұрған, бі­лім қуған, қызмет істеген, қазір тұрып жатқан, алыста-а-а-н елегі­зіп қаланы сағынып жүрген... бар­­ша­ңыз – осындағы кеңестік асхана­лардан жеген сірке суының өткір иісі мұрын қабатын лағман тағамының қышқылтым дәмін ұмыта қоймаған шығарсыздар-ау!
Егемен Қазақстан
27.03.2017 287
2

Тәуелсіздік орнаған соң Алма­тыда сол лағманның көк-сөкке пышақтың қырындай етіп жұқалап ет туралған – гуй-ру, бұршақтай ша­шып салынған еті бар суй-ру лағманы (қыт. – ламянь – 拉面) пайда болғанын, оның тез-ақ арада Қытайдан қалай «ауып» келгенін білмей қалдық! 

Десе де... Қытайдағы жеген лағ­ман­ның дәмі әлі де аузымнан кетер емес. Тамақты мұндай дәмді пісірер ме еді?! Бірге түстеніп жол бастап жүрген қандасым Жарқын сондай күннің бірінде маған Алматыға барса, аш қалатынын айтып салды! Дереу жауап қаттым: «Оның рас, бұрын­дары Алматыда тамақтану қиын еді. Қазір шүкір, аттап бассаң алдыңнан түрлі-түрлі асхана шығады, ең жоғы – 100 метр сайын түріктің «Дөнерін» кездестіресің, сендердің осы лағмандарың да аста-төк толып тұр!»

«Жо-жоқ, сіз түсінбедіңіз», дейді шетелдік бауырым. «Сіздің асханада гуй-ру де, компот та, қуырдақ та, котлет те бір қазанда піседі емес пе?!» «Иә...», дедім де, ойланып қалдым. Қытайда асхана баспалдағын аттасаңыз, алдыңыздан шыққан қызметші сіздің мұсылман-қазақ екеніңізді аңғарып, жолыңызды инабатпен бөгейді. «Шошына ма, ауыздарына ұшық шығып қала ма?» дей ме екен, бұл жерде мұсылмандар асының жасалмайтынын ескертеді. Яғни, мұсылман мен қытайдың тамағы бір қазанда пісірілмейді! Егер «аузыма да, асқазаныма да сенімдімін» десеңіз, төр – сіздікі!

Қытайда ұйғыр, дүңген, қазақ асха­налары бөлек жайласқан! Жарқынның меңзегені сол. «Енді Алматыға жол түскенде тамақты қай­дан ішесіңдер?» «Жерұйықтан!» О-о, Алматыда «Жерұйықты» кім білмейді!? Ұлттық асқа әуес жан аттың басын сонда бұрады. Мәскеуден келген әріптесім «ет жеймін» деген соң сонда бардық. Екі адамға бір табақ ет әкелінді, екі тілім қазысы бар, сүт қатқан күрең шай, лимон, құрт, жент... әрине, бауырсақ – бәріне 100 АҚШ долларын төлеуіміз керек! Шоршып түстім. Шетелге іссапарға келген деген аты бар емес пе, қонағым мені ұялтпай ақшаны өзі төледі. Жарайды, бұл әңгіме «өз арамызда» қалсын-шы!..

Халықаралық мәні зор «Универ­сиада-2017» өтердің алдында шетелдік меймандар мен қала тұрғындарын ас-сумен қамтамасыз етудің жоба­сын ұсынған Алматы қалалық кәсіп­керлік пен индустриялық-иннова­ция­лық даму басқармасы БАҚ арқы­­­лы «Универсиада ұсынады» деген атаумен қаладағы қоғамдық тамақ­­тандыру мекемелерінің тізімін мекенжайымен жариялады. Олар: Бочонок, Entrecote Garden, Пруссия, Favor Loft, Карлов мост, Дом, Grudo steakhouse, Mad Murphys, Бармаглот, Гранат, Рататуй, Вечное небо, Korean house, Пинта, Дублин, Вахтангури, Гиннес паб, Union Esperanza, Оранже­вый верблюд, Базилик, Мастер Жигу­лев, Hemingway... Таңырқайтын түгі де жоқ, Алматының бүгінгі асхана мәзірін жасайтын көш бастаушылар легі осылар!

Жоғарыда аты аталған басқарма таяуда Медеу шатқалында шығыс тағамын даярлайтын «Tengri Cafe» мейрамханасының ашылғаны, ал «Qazaq Restaurant»-тың (ол да Ме­деу­де!) 90 адамды бір мезетте қазақша тамақтандыратыны туралы қуана құлақтандырды. Мен сонда Жарқын мен Әси секілді Универсиада тамашалауға келген он-сан қандаста­рым­­ның қайдан ас ішкенін білмей аң-таң отырдым. Медеу, сірә да, алыс – «Жерұйыққа» барған шығар?! Мейлі ғой, меймандарымыз бір амалын табар, ал 2 миллионнан астам халқы бар Ал­матының күнделікті қызметтегі жұрты – негізінен қазақтар, тамақты күнделікті қайдан ішеді деп ойлайсыз сіз?

Бұл арада «Қағанат» тамақтандыру желісінің орны бөлек. Бірақ, өте-мөте жетімсіз! Қазір Алматыда біз қаласақ та, қаламасақ та Қытайдың өтімді тауары секілді тамағының да дәуірі мен дәурені жүріп тұр. Тек олардың дені қаптаған «Узбечка» немесе «Paradise» асханаларында дайындалады. Бұл екі мейрамхана желісі атауының орнын ауыстырып оқысаңыз да қателеспейсіз... бірақ, беретін негізгі тағамы – гуй-ру мен суй-ру лямань!

Солай, оу-у... түс мезгілі таяп қапты, бүгін қайда барасыз? Қайда барсаңыз да, асыңыз дәмді болсын! Біздің Алматыда, сіздің Алматыда, әйтеуір... аш қалмайсыз!


Талғат СҮЙІНБАЙ, 

«Егемен Қазақстан»



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Асықтан төсеніш пен ойыншықтар жасайды

17.01.2019

Оралда «Автобус» жедел шарасы өтуде

17.01.2019

27 ақпан күні «Нұр Отан» партиясының кезекті XVIII съезі өтеді

17.01.2019

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу