Астана іргесіндегі сақ қорғанына қазба жұмыстары жүргізіліп жатыр

Бүгінде бағаналы ордамыз, Бас қаламыз ор­нық­қан Қараөткел мен Күй­ген­жардың арасы ежелден-ақ ата-бабаларымызға құт­ты қоныс, қасиетті мекен болғаны бұлтартпас та­ри­хи жәдігерлермен дәлел­деніп келеді. Бұған дейін қаланың оңтүстік-ба­тыс ендігінен Бозоқ атты қа­лашықтың орны табыл­ған-тын. Зерттеу­ші­лер бұл шаһар-кентті VIII ға­сыр­дың үлесіне жат­қызса, оған жалғас ХІ-ХІІ ғасырларға тән сәулет өнері Бытығай (Ботағай) кесенесі жүз ша­қырым қа­шықтықта мен мұндалап тұр. Демек елорда өңірі сонау ежелден келе жатқан өркениет бесігі.

Егемен Қазақстан
01.08.2018 1941
2

Осы орайда, жоғарыдағы сө­зі­міздің дәлелі іспеттес елорда іргесінен тағы бір көне мәде­ниеттің ұшығы шықты. Нақты­рақ айтсақ, Астанадан көмірлі қала Қарағандыға қарай шыға бе­ріс күрежолдың бойында орна­ласқан Күйгенжар кентінің дәл іргесінен сақтар қорғаны табылды. Бұрындары үйген топырақ сияқты обаланып жататын қоян­жон қорымдарға аса мән беріле қой­маған-тын. Соңғы жылдары елорда ендігі Ұлы Далаға терең­деген сайын сахараның небір сыры ашылып жатыр.

 Осының нәтижесі болар, 2005 жылы жоғарыдағы қорымға алғаш рет экспедициялық қазба жұмысы жүргізіліп, барлау барысында археологтар ерте кезде қорғанның тоналғанын анықтады. Бірақ еш­қандай заттық немесе деректік дүние табылмаған соң қазба жұмысы уақытша тоқтатылған болатын. Бірақ осы іс барысында таспен жабылған қорғанның биік­тігі – 4, көлденеңі – 60 метр еке­ні нақтыланып, жабынға пай­даланған тастар Нұра өзені бойынан алынғаны анықталған еді.

Жоғарыдағы уақытша ба­йыр­қалаған жұмыс «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында екі апта бұрын қайтадан қолға алынды. Аталмыш қорғанға қазба жұмысын жүр­гізуші Кемел Ақышев атын­дағы «Есіл» археологиялық экспе­ди­ция­сының жетекшісі Марал Хаб­дулинаның айтуынша, қорымды зерттеу-барлау жұмыстарын Ас­тана қаласы Мәдениет және спорт басқармасы үйлестіріп отыр. Сонымен қатар бұл істі ат­қа­рып шығуға университет ұс­таз­­дары, докторант, магис­трант, студенті бар барлығы 17 адам қа­­тысуда. Бұлар екі аптадан бері тынымсыз еңбек етіп, нә­ти­же­сінде қорғанның жоғарғы қа­ба­тындағы қабірлерді ашқан.

Бірінші қабірден оң қо­лын­да неке жүзігі бар әйел адам­ның қаңқа сүйегі табылса, бас­қа­ларынан сүйектен жасалған бел­­гісіз зат және әшекей бұйым­дар қа­­тар­ына жататын қола сырға, кү­міс жіп, айна және бел­діктің то­­ғасы секілді дүниелер шы­ғып­ты.

Таңданарлық жағдай, қор­ған­нан табылған жеті адамның қаңқа-сүйегінің бастары құ­бы­лаға қаратылып, мұсылман дәс­түрімен жерленген. Қорымнан табылған сүйектер сараптама жасату үшін Италияға жіберіліпті. Ондағы мамандар қаңқалардың қай кезеңге жататынын зерттеп, жақын арада нақты жауап беруі тиіс.

«Мұндағы қорғанның хронологиясы шамамен 2 мың жылды қамтиды. Бұл – сақ мәде­ние­­тінің кезеңі және ол ерте те­мір дәуіріне жатады» дейді Л.Н.Гу­милев атындағы Еуразия ұлт­­тық университетінің тарих факультетінің оқытушысы Да­нияр Тілеуқабылов.

 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

«Жаңа еңбекақы төлеу жүйесіне көшу - оңтайландыру нәтижелеріне тікелей байланысты болады» Алик Шпекбаев

20.09.2018

Кесенелер тұрғызу жарысқа айналып бара ма?..

20.09.2018

Бүгін елімізде машина жасаушыларының VI форумы басталды

20.09.2018

Атырауда халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

20.09.2018

Бакуде дзюдодан әлем чемпионаты басталды

20.09.2018

Қоқыс өңдейтін цех ашар едім - Сергей Привалов

20.09.2018

Доллар бағамы 358 теңгеге түсті

20.09.2018

Ұрпақ сабақтастығының үлгісі

20.09.2018

АҚШ-тағы «Флоренс» дауылынан зардап шегушілер саны артты

20.09.2018

«Хат қоржын» (20.09.2018)

20.09.2018

Еурокомиссия Амазонға қатысты антимонополиялық тексерулерін бастауы мүмкін

20.09.2018

Әлеуметтік мәртебесі рәсімделеді

20.09.2018

Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

20.09.2018

Оралда бұқаралық домбыра тартудан рекорд жасалды

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

20.09.2018

Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу