Астана іргесіндегі сақ қорғанына қазба жұмыстары жүргізіліп жатыр

Бүгінде бағаналы ордамыз, Бас қаламыз ор­нық­қан Қараөткел мен Күй­ген­жардың арасы ежелден-ақ ата-бабаларымызға құт­ты қоныс, қасиетті мекен болғаны бұлтартпас та­ри­хи жәдігерлермен дәлел­деніп келеді. Бұған дейін қаланың оңтүстік-ба­тыс ендігінен Бозоқ атты қа­лашықтың орны табыл­ған-тын. Зерттеу­ші­лер бұл шаһар-кентті VIII ға­сыр­дың үлесіне жат­қызса, оған жалғас ХІ-ХІІ ғасырларға тән сәулет өнері Бытығай (Ботағай) кесенесі жүз ша­қырым қа­шықтықта мен мұндалап тұр. Демек елорда өңірі сонау ежелден келе жатқан өркениет бесігі.

Егемен Қазақстан
01.08.2018 2309
2

Осы орайда, жоғарыдағы сө­зі­міздің дәлелі іспеттес елорда іргесінен тағы бір көне мәде­ниеттің ұшығы шықты. Нақты­рақ айтсақ, Астанадан көмірлі қала Қарағандыға қарай шыға бе­ріс күрежолдың бойында орна­ласқан Күйгенжар кентінің дәл іргесінен сақтар қорғаны табылды. Бұрындары үйген топырақ сияқты обаланып жататын қоян­жон қорымдарға аса мән беріле қой­маған-тын. Соңғы жылдары елорда ендігі Ұлы Далаға терең­деген сайын сахараның небір сыры ашылып жатыр.

 Осының нәтижесі болар, 2005 жылы жоғарыдағы қорымға алғаш рет экспедициялық қазба жұмысы жүргізіліп, барлау барысында археологтар ерте кезде қорғанның тоналғанын анықтады. Бірақ еш­қандай заттық немесе деректік дүние табылмаған соң қазба жұмысы уақытша тоқтатылған болатын. Бірақ осы іс барысында таспен жабылған қорғанның биік­тігі – 4, көлденеңі – 60 метр еке­ні нақтыланып, жабынға пай­даланған тастар Нұра өзені бойынан алынғаны анықталған еді.

Жоғарыдағы уақытша ба­йыр­қалаған жұмыс «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында екі апта бұрын қайтадан қолға алынды. Аталмыш қорғанға қазба жұмысын жүр­гізуші Кемел Ақышев атын­дағы «Есіл» археологиялық экспе­ди­ция­сының жетекшісі Марал Хаб­дулинаның айтуынша, қорымды зерттеу-барлау жұмыстарын Ас­тана қаласы Мәдениет және спорт басқармасы үйлестіріп отыр. Сонымен қатар бұл істі ат­қа­рып шығуға университет ұс­таз­­дары, докторант, магис­трант, студенті бар барлығы 17 адам қа­­тысуда. Бұлар екі аптадан бері тынымсыз еңбек етіп, нә­ти­же­сінде қорғанның жоғарғы қа­ба­тындағы қабірлерді ашқан.

Бірінші қабірден оң қо­лын­да неке жүзігі бар әйел адам­ның қаңқа сүйегі табылса, бас­қа­ларынан сүйектен жасалған бел­­гісіз зат және әшекей бұйым­дар қа­­тар­ына жататын қола сырға, кү­міс жіп, айна және бел­діктің то­­ғасы секілді дүниелер шы­ғып­ты.

Таңданарлық жағдай, қор­ған­нан табылған жеті адамның қаңқа-сүйегінің бастары құ­бы­лаға қаратылып, мұсылман дәс­түрімен жерленген. Қорымнан табылған сүйектер сараптама жасату үшін Италияға жіберіліпті. Ондағы мамандар қаңқалардың қай кезеңге жататынын зерттеп, жақын арада нақты жауап беруі тиіс.

«Мұндағы қорғанның хронологиясы шамамен 2 мың жылды қамтиды. Бұл – сақ мәде­ние­­тінің кезеңі және ол ерте те­мір дәуіріне жатады» дейді Л.Н.Гу­милев атындағы Еуразия ұлт­­тық университетінің тарих факультетінің оқытушысы Да­нияр Тілеуқабылов.

 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

17.01.2019

Станимир Стоилов ұлттық құрамадан кетті

17.01.2019

Оралдықтар 19 қаңтарда суық суға шомылады

17.01.2019

Маңғыстауда «Қошқар-Ата» қалдық қоймасына қатысты жұмыстар тұрақты жүргізіліп келеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу