Астана процесі: бейбітшілік миссиясының маңызды қадамы

Кеше елордада Сирия мәселелерін реттеу бойынша екі күнге созылған халықаралық келіссөздердің төртінші раунды мәреге жетті. «Астана процесі» деген атауға ие болған келіссөздер қорытындысы бойынша Ресей, Түркия және Иран сынды кепіл мемлекеттер Сирия Араб Республикасында деэска­лация аймақтарын құру туралы меморандумға қол қойды.
Егемен Қазақстан
05.05.2017 4991
2

Екі күнге созылған келіссөз­дер­ден кейін кеше кешке өткен пле­нарлық отырыс кезінде еліміздің Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов аталған құжат туралы хабарлады. 

– Соңғы екі күн ішінде Астана келіс­сөздеріне қатысушылар атыс­ты тоқтату және әскери іс-қимылдарды доғару режімі­не шолу жасады. Соның нәти­же­сінде кепіл мемлекеттер Сирия Араб Республикасында деэска­лация­лық ай­мақ­тар құру тура­лы мемо­ран­дум­ға қол қою­ға келісті,– деді Қайрат Әбдірахманов.

Аталған меморандум аясын­да қауіпсіз аймақтарда жанжал­дасу­шы тараптардың кез келген қақ­тығысын тоқтату қарастырылған.

«Қауіпсіз аймақтардың бойын жағалап, жанжалдасушы та­рап­тар арасында әскери қақ­ты­ғыс­­тарды болдырмайтын ай­­мақ­­тар құрылады. Деэска­ла­ция аймақтарының ішін­де жан­жалдасушы тарап­тар­дың кез келген қару түрін, ұшу құрыл­ғыларын қол­дан­ған қақ­ты­ғыс­тары тоқтатылады»,– делін­ген меморандум мәтінінде.

Бұл құжатқа сәйкес, қауіп­сіз ай­мақтарда қарусыз аза­маттардың және гумани­тар­лық көмектер­дің кедергісіз өткізілуін қамтама­сыз ететін бақылау-өткізу пункттері орна­ласады. Гума­нитарлық көмек­тердің жылдам әрі кедер­гісіз жеткізілуіне жағ­дай жаса­лады. Халыққа меди­цина­лық көмектің дер уақытын­да көр­сетілуіне көңіл бөлінеді. Ел ішінде бас сауғалап жүрген бос­қын­дардың өз еріктері­мен, қауіпсіз жүріп-тұруы қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар, атысты тоқтату режімінің сақталуын қамтамасыз ететін бақылау пункт­тері де болады.

«Бақылау-өткізу пункттері мен бақылау пункттерінің жұмысын, сондай-ақ қауіпсіз аймақ­тарды басқаруды кепіл мем­лекеттер өзара консенсус негізінде жүзеге асырады»,– делін­ген бұл құжатта.

Биылғы жылдың наурыз айында Астанада халықаралық ке­ліс­сөздердің үшінші раунды өт­ке­ні белгілі. Пленарлық отырыс­та қорытынды сөз сөйлеген Сыр­­­т­­қы істер министрі Қайрат Әб­ді­рах­манов содан бергі аралықта Си­­рияда бірқатар трагедиялық оқи­ғалар болғанына қарамастан, ел­дегі зорлық-зомбылық деңгейі тө­мендегенін айтып өтті.

– Үшінші наурызда Астана процесінің үшінші раунды өткен­нен бергі уақыт ішінде Сирияда бір­қатар қайғылы оқиғалар болды, Сириядағы ахуалға қысым күшейді. Сонымен қатар, Астана процесінің де рөлі айтарлықтай өсті. Сириядағы ахуалдың одан әрі ушығуы тараптардың ешқай­сы­сының мүддесіне сай келмейді.

Қа­зіргі таңда, ең бірінші кезек­те атысты тоқтату режімін сақ­тау, Астанада қол жеткізілген ке­лі­с­імдерді жүзеге асыру өте ма­ңыз­ды деп санаймыз. 

Осы жолы ке­ліс­сөздердің төртінші раундына бар­лық кепіл мемлекеттердің жә­не барлық мүдделі тараптардың жо­ғары деңгейдегі жауапты тұл­ға­лары қатысқанын атап өткім ке­леді, – деді министр.

Қайрат Әбдірахманов айтып өт­кендей, Астана процесінің бас­ты әрі жалғыз мақсаты – атыс қимылдарын тоқтату режімін қол­дау әрі нығайту арқылы Сирияда қантөгісті тоқтату.

– Сирияда сәуір айының со­ңында болған қайғылы оқи­ға­лар біздің алдымызда әлі өте көп жұмыс тұрғанын көрсетеді. Алай­да, Астанада бұған дейін болған ке­ліс­сөздердің үш раундында қол жеткізілген келісімдердің ар­қа­сында жыл басынан бері Сирия­да­ғы зорлық-зомбылық деңгейі ай­тарлықтай төмендеді.

Қазақстан Астана процесі аясында жоғары деңгейлі келіс­сөз­дердің келесі кезеңін өткізу мәр­тебесіне ие болды. Астана про­­цесінің жалғыз мақсаты – әс­­кери іс-қимылдарды тоқтату ре­жі­м­ін қолдап әрі нығайта отырып, Сирияда қантөгісті тоқтату. Бірақ бір фактіні мойындауымыз керек, Астанада қол жеткізілген келісімдер тараптардың шешім­тал­ды­ғынан және олардың Сирияда бейбітшілікке қол жеткізу жө­ніндегі ерік-жігерінен қолдау тап­­қанда ғана тиімді болады. Біз әр­қашан Сирияда әскери сцена­рийге жол беруге болмайтыны­на, ахуалдың бейбіт жолмен ше­ші­луі­не сендік,– деп атап өтті Қайрат Әбдірахманов.

Сыртқы саясат ведомство­сы­ның басшысы өз сөзінде Астана проце­сі­нің Женева келіссөздерінің ажыра­мас маңызды бөлігі екеніне тоқ­талып өтті. Қазақстандық тара­п­тың ұстанымына сәйкес, Женева БҰҰ аясында Сирия мәселелерін ше­шу жөніндегі негізгі алаң болып табылады. Онда күн тәртібінің сая­си мәселелері талқыланады. Пре­зидент Нұрсұлтан Назарбаевтың ті­келей және толық қолдауымен бас­талған Астана процесі Женева ке­­ліс­сөздерінің табысты болуына оң ықпалын тигізуге тиіс.

– Дей тұрғанмен, біз Женева про­цесінің табыстылығы Қазақ­стан астанасындағы ке­ліс­сөздердің нәтижелерімен тығыз бай­ланыста екенін түсінуіміз керек. Бұл орайда, біз жанжалда­сушы тараптардың атысты тоқ­та­ту келісімін сақтауы, оны кепіл мем­лекеттердің қамтамасыз етуі аса маңызды деп санаймыз. Егер біз әлемдік қоғамдастық пен Сирия азаматтарының сенімін сақ­­тап қалғымыз келсе, Астанада жа­­салған барлық келісімдер тек қана қағаз жүзінде қалмай, іс жүзіндегі нәтижелерге айналуға тиіс,– деді Сыртқы істер министрі өз сөзінде.

Қайрат Әбдірахманов атап өт­­к­ендей, Астана мүдделі та­рап­тардың баршасы өздерінің көз­­қарасын, ұстанымын кең ау­ди­торияға жеткізе алатын плат­фор­­­ма ретіндегі тиімділігі мен өзе­к­ті­лігін дәлелдеді. Елордадағы ма­ңызды форумға қатысқан кепіл мем­­лекеттердің өкілдері Сирия мә­­селелерін реттеу жөніндегі ке­зек­ті кездесу өтетін мерзімнің межесін белгілегені де осының бір көрінісі деуге болады. Төртінші рау­ндтың қорытындысы бойынша келіссөздерден кейінгі Ресей, Иран және Түркия елдерінің атынан жасалған құжатта:

«Халықаралық қоғам­дас­тық­тың барлық мүшелерін бұл процеске үлес қосып, Сирия дағдарысына қа­тысты ұзақмерзімді шешім та­буға шақырамыз. Қазақстан Рес­публикасының Президентіне Астанада Сирия мәселелері бойын­ша халықаралық кездесулер өт­кіз­гені үшін алғыс білдіреміз. Келесі жо­ғары деңгейдегі кез­де­суді Астанада 2017 жылдың шіл­де айы­ның ортасында өткізу туралы ше­шім қабылданды, тараптар алдын ала сарапшылық консультация­лар­ды бұл кездесуден екі апта бұ­рын Анкарада өткізуге келісті», – делінген.

Осылайша, Сирия мәселелерін реттеу­ге бағытталған Астана про­цесінің төртінші раунды қоры­тын­дыланды. Халықаралық келіс­сөз­дерге Ресей, Иран, Түркия ел­­де­­­р­інің, Сирия үкіметінің, Си­рия­­ның қаруланған оппо­зи­ция­сы­ның делегациялары келген бола­тын. Сондай-ақ, БҰҰ Бас хат­шы­сының Сирия мәселелері жө­нін­дегі ар­наулы өкілі Стаффан де Мис­тура, Иордания сыртқы істер министрінің кеңесшісі Науаф Уасфи Тель, АҚШ Мемлекеттік хатшысының көмекшісі Стюарт Джонс қатысқанын айта кету керек. Әуел бастан бейбіт бітімге ке­луді қолдайтынын ашық біл­діріп, бей­тарап ұстанымын аңғартқан Қазақстан алқалы жиынға алаң ұсы­нумен шектеледі. Ресми Аста­на­­ның ұстанымы – түйіні тар­қа­мағанына алты жылдан ас­қан мәселенің шешімін табуына, та­ра­птардың өзара мәмілеге ке­луі­не, бейбіт халықтың азап шегуін тоқ­татуға үлес қосу. Бұл миссия Қазақстанның халықаралық аре­на­­дағы мәмілегер ретіндегі бе­делін биіктететіні сөзсіз.


Арнұр АСҚАР,


Суретті түсірген

Ерлан Омаров,

«Егемен Қазақстан»


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Қостанайда Батырбек Байназаровтың «Қобыз – аңыз» атты жеке концерті өтті

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу