Астана процесі: бейбітшілік миссиясының маңызды қадамы

Кеше елордада Сирия мәселелерін реттеу бойынша екі күнге созылған халықаралық келіссөздердің төртінші раунды мәреге жетті. «Астана процесі» деген атауға ие болған келіссөздер қорытындысы бойынша Ресей, Түркия және Иран сынды кепіл мемлекеттер Сирия Араб Республикасында деэска­лация аймақтарын құру туралы меморандумға қол қойды.
Егемен Қазақстан
05.05.2017 5551
2

Екі күнге созылған келіссөз­дер­ден кейін кеше кешке өткен пле­нарлық отырыс кезінде еліміздің Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов аталған құжат туралы хабарлады. 

– Соңғы екі күн ішінде Астана келіс­сөздеріне қатысушылар атыс­ты тоқтату және әскери іс-қимылдарды доғару режімі­не шолу жасады. Соның нәти­же­сінде кепіл мемлекеттер Сирия Араб Республикасында деэска­лация­лық ай­мақ­тар құру тура­лы мемо­ран­дум­ға қол қою­ға келісті,– деді Қайрат Әбдірахманов.

Аталған меморандум аясын­да қауіпсіз аймақтарда жанжал­дасу­шы тараптардың кез келген қақ­тығысын тоқтату қарастырылған.

«Қауіпсіз аймақтардың бойын жағалап, жанжалдасушы та­рап­тар арасында әскери қақ­ты­ғыс­­тарды болдырмайтын ай­­мақ­­тар құрылады. Деэска­ла­ция аймақтарының ішін­де жан­жалдасушы тарап­тар­дың кез келген қару түрін, ұшу құрыл­ғыларын қол­дан­ған қақ­ты­ғыс­тары тоқтатылады»,– делін­ген меморандум мәтінінде.

Бұл құжатқа сәйкес, қауіп­сіз ай­мақтарда қарусыз аза­маттардың және гумани­тар­лық көмектер­дің кедергісіз өткізілуін қамтама­сыз ететін бақылау-өткізу пункттері орна­ласады. Гума­нитарлық көмек­тердің жылдам әрі кедер­гісіз жеткізілуіне жағ­дай жаса­лады. Халыққа меди­цина­лық көмектің дер уақытын­да көр­сетілуіне көңіл бөлінеді. Ел ішінде бас сауғалап жүрген бос­қын­дардың өз еріктері­мен, қауіпсіз жүріп-тұруы қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар, атысты тоқтату режімінің сақталуын қамтамасыз ететін бақылау пункт­тері де болады.

«Бақылау-өткізу пункттері мен бақылау пункттерінің жұмысын, сондай-ақ қауіпсіз аймақ­тарды басқаруды кепіл мем­лекеттер өзара консенсус негізінде жүзеге асырады»,– делін­ген бұл құжатта.

Биылғы жылдың наурыз айында Астанада халықаралық ке­ліс­сөздердің үшінші раунды өт­ке­ні белгілі. Пленарлық отырыс­та қорытынды сөз сөйлеген Сыр­­­т­­қы істер министрі Қайрат Әб­ді­рах­манов содан бергі аралықта Си­­рияда бірқатар трагедиялық оқи­ғалар болғанына қарамастан, ел­дегі зорлық-зомбылық деңгейі тө­мендегенін айтып өтті.

– Үшінші наурызда Астана процесінің үшінші раунды өткен­нен бергі уақыт ішінде Сирияда бір­қатар қайғылы оқиғалар болды, Сириядағы ахуалға қысым күшейді. Сонымен қатар, Астана процесінің де рөлі айтарлықтай өсті. Сириядағы ахуалдың одан әрі ушығуы тараптардың ешқай­сы­сының мүддесіне сай келмейді.

Қа­зіргі таңда, ең бірінші кезек­те атысты тоқтату режімін сақ­тау, Астанада қол жеткізілген ке­лі­с­імдерді жүзеге асыру өте ма­ңыз­ды деп санаймыз. 

Осы жолы ке­ліс­сөздердің төртінші раундына бар­лық кепіл мемлекеттердің жә­не барлық мүдделі тараптардың жо­ғары деңгейдегі жауапты тұл­ға­лары қатысқанын атап өткім ке­леді, – деді министр.

Қайрат Әбдірахманов айтып өт­кендей, Астана процесінің бас­ты әрі жалғыз мақсаты – атыс қимылдарын тоқтату режімін қол­дау әрі нығайту арқылы Сирияда қантөгісті тоқтату.

– Сирияда сәуір айының со­ңында болған қайғылы оқи­ға­лар біздің алдымызда әлі өте көп жұмыс тұрғанын көрсетеді. Алай­да, Астанада бұған дейін болған ке­ліс­сөздердің үш раундында қол жеткізілген келісімдердің ар­қа­сында жыл басынан бері Сирия­да­ғы зорлық-зомбылық деңгейі ай­тарлықтай төмендеді.

Қазақстан Астана процесі аясында жоғары деңгейлі келіс­сөз­дердің келесі кезеңін өткізу мәр­тебесіне ие болды. Астана про­­цесінің жалғыз мақсаты – әс­­кери іс-қимылдарды тоқтату ре­жі­м­ін қолдап әрі нығайта отырып, Сирияда қантөгісті тоқтату. Бірақ бір фактіні мойындауымыз керек, Астанада қол жеткізілген келісімдер тараптардың шешім­тал­ды­ғынан және олардың Сирияда бейбітшілікке қол жеткізу жө­ніндегі ерік-жігерінен қолдау тап­­қанда ғана тиімді болады. Біз әр­қашан Сирияда әскери сцена­рийге жол беруге болмайтыны­на, ахуалдың бейбіт жолмен ше­ші­луі­не сендік,– деп атап өтті Қайрат Әбдірахманов.

Сыртқы саясат ведомство­сы­ның басшысы өз сөзінде Астана проце­сі­нің Женева келіссөздерінің ажыра­мас маңызды бөлігі екеніне тоқ­талып өтті. Қазақстандық тара­п­тың ұстанымына сәйкес, Женева БҰҰ аясында Сирия мәселелерін ше­шу жөніндегі негізгі алаң болып табылады. Онда күн тәртібінің сая­си мәселелері талқыланады. Пре­зидент Нұрсұлтан Назарбаевтың ті­келей және толық қолдауымен бас­талған Астана процесі Женева ке­­ліс­сөздерінің табысты болуына оң ықпалын тигізуге тиіс.

– Дей тұрғанмен, біз Женева про­цесінің табыстылығы Қазақ­стан астанасындағы ке­ліс­сөздердің нәтижелерімен тығыз бай­ланыста екенін түсінуіміз керек. Бұл орайда, біз жанжалда­сушы тараптардың атысты тоқ­та­ту келісімін сақтауы, оны кепіл мем­лекеттердің қамтамасыз етуі аса маңызды деп санаймыз. Егер біз әлемдік қоғамдастық пен Сирия азаматтарының сенімін сақ­­тап қалғымыз келсе, Астанада жа­­салған барлық келісімдер тек қана қағаз жүзінде қалмай, іс жүзіндегі нәтижелерге айналуға тиіс,– деді Сыртқы істер министрі өз сөзінде.

Қайрат Әбдірахманов атап өт­­к­ендей, Астана мүдделі та­рап­тардың баршасы өздерінің көз­­қарасын, ұстанымын кең ау­ди­торияға жеткізе алатын плат­фор­­­ма ретіндегі тиімділігі мен өзе­к­ті­лігін дәлелдеді. Елордадағы ма­ңызды форумға қатысқан кепіл мем­­лекеттердің өкілдері Сирия мә­­селелерін реттеу жөніндегі ке­зек­ті кездесу өтетін мерзімнің межесін белгілегені де осының бір көрінісі деуге болады. Төртінші рау­ндтың қорытындысы бойынша келіссөздерден кейінгі Ресей, Иран және Түркия елдерінің атынан жасалған құжатта:

«Халықаралық қоғам­дас­тық­тың барлық мүшелерін бұл процеске үлес қосып, Сирия дағдарысына қа­тысты ұзақмерзімді шешім та­буға шақырамыз. Қазақстан Рес­публикасының Президентіне Астанада Сирия мәселелері бойын­ша халықаралық кездесулер өт­кіз­гені үшін алғыс білдіреміз. Келесі жо­ғары деңгейдегі кез­де­суді Астанада 2017 жылдың шіл­де айы­ның ортасында өткізу туралы ше­шім қабылданды, тараптар алдын ала сарапшылық консультация­лар­ды бұл кездесуден екі апта бұ­рын Анкарада өткізуге келісті», – делінген.

Осылайша, Сирия мәселелерін реттеу­ге бағытталған Астана про­цесінің төртінші раунды қоры­тын­дыланды. Халықаралық келіс­сөз­дерге Ресей, Иран, Түркия ел­­де­­­р­інің, Сирия үкіметінің, Си­рия­­ның қаруланған оппо­зи­ция­сы­ның делегациялары келген бола­тын. Сондай-ақ, БҰҰ Бас хат­шы­сының Сирия мәселелері жө­нін­дегі ар­наулы өкілі Стаффан де Мис­тура, Иордания сыртқы істер министрінің кеңесшісі Науаф Уасфи Тель, АҚШ Мемлекеттік хатшысының көмекшісі Стюарт Джонс қатысқанын айта кету керек. Әуел бастан бейбіт бітімге ке­луді қолдайтынын ашық біл­діріп, бей­тарап ұстанымын аңғартқан Қазақстан алқалы жиынға алаң ұсы­нумен шектеледі. Ресми Аста­на­­ның ұстанымы – түйіні тар­қа­мағанына алты жылдан ас­қан мәселенің шешімін табуына, та­ра­птардың өзара мәмілеге ке­луі­не, бейбіт халықтың азап шегуін тоқ­татуға үлес қосу. Бұл миссия Қазақстанның халықаралық аре­на­­дағы мәмілегер ретіндегі бе­делін биіктететіні сөзсіз.


Арнұр АСҚАР,


Суретті түсірген

Ерлан Омаров,

«Егемен Қазақстан»


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу