Астана: сұлулықпен үндескен жылулық

Астанаға газ жеткізу мәселесі көптен бері қозғалып келеді. Елі­міз­дің Энергетика министрі Қанат Бозымбаев осыдан біраз бұ­рын­ғы бір шарада «Үкімет Астанаға кө­гіл­дір отын жеткізу жө­­нінде көп жыл­дан бері уәде беріп ке­­леді, сол уәдесін қашан орындай­ды?» де­ген сауалға «Астанаға газ­дың қа­шан жеткізілетіндігін бір Құ­дай ға­на білер» деп жауап беріп, үміт­ті көңілдердің әптігін басып тас­та­ған еді.
Егемен Қазақстан
06.07.2017 298
2

Ал енді жуықта өткен ЭКСПО-2017 көрме алаңында мұнай-газ саласы мен машина жасаудағы жаңа ағымдар мен тех­нологияларға арналып өткізілген конференциядағы сөзінде министр ас­таналықтардың көңіліндегі үміт шо­ғын қайта үрледі.

«Біз бүгін жас та, көрікті елордамызды газбен қамтудың мүмкіндігін қарастыру үстіндеміз. Оның түрлі жолдары бар. Бір нұсқасы – метан­ды, табиғи газды құбыр арқы­лы жеткізу болса, екінші нұсқасы сұй­ы­тыл­ған табиғи газ арқылы қамту. Ме­нің ойымша, маусым-шілде айларында Үкімет бұл жөнінде бір шешімге ке­леді», – деді Қанат Бозымбаев. Оның үстіне мұнымен де шектелмей:

«2030 жылдан кейін біздің елімізде газ дәуірі болады деп күтілуде. Со­ған орай алдымызда электр энер­ге­ти­касының бір бөлігін газға көшіру жұ­мыс­тары күтіп тұр. Өйткені, елі­міз­­дегі көмірсутегі кен орындарынан газды молынан өндіруге болады. Оның үстіне, қазір босқа кетіп жат­қан газды ақшаға айналдырудың мол мүм­кіндіктері туындап келеді. Сон­дық­­тан бізге көгілдір отынға қа­жет­ті инфрақұрылымдарды қазірден бастап қа­мдап, сол кезеңге дайын тұруымыз ке­рек» деп, ел өңірлерін газбен қамтуға қа­тысты тұжырымды ойларын да жеткізе кетті.

Демек, Астанаға газ жеткізу мә­се­лесінде бір жақсылықтың нышаны се­зілгендей. Өйткені министрдің сө­зінде өзгеріс бар. Ал бұған не себеп?

Осы сұраққа өз бетімізбен жауап іздеп көрдік. Сонда бір байқағанымыз қазіргі жаңа технологиялар көгілдір отынды өндіру, өңдеу және тасымал­дау ісін бұрынғыға қарағанда же­ңіл­дете түскен. Осыған орай бірқатар са­­рап­шылар энергетика саласындағы мұ­­най­дан кейінгі аралық кезеңнің бас­ты өнімі газ болады деген пікірлер біл­дірген. 

Әдетте көгілдір отынның жер ас­тында мұнаймен бірге кездесетіндігі бел­гілі. Біздің еліміз болса, мұнай қор­ларының молдығымен әйгілі. Өкі­ніш­ке қарай, сол мұнаймен бірге жер бе­тіне шығатын газды өңдеп, тасымал­дау жұмыстарының қиындығынан, олар­дың көбі ауаны босқа бүлдірмес үшін түрлі айдау жолдарымен қайтадан жер астына жіберіледі екен. Ал енді бір бөлігі кен орындарына таяу маңайда орналасқан өңірлер халқының тұр­мыс­тық қажетіне жаратылуда.

Енді Қанат Бозымбаев айтқан Астанаға газ жеткізудің екі нұс­қа­сына қай­тадан келсек, оның бі­рін­­шісі – құбыр арқылы жеткізу нұс­қасына отандық «ҚазТрансГаз» компаниясының ынта танытып отыр­ғанын білеміз. Қызылорда облысы – Жезқазған – Қарағанды – Теміртау – Астана бағыты бойынша тартылатын құ­быр арқылы жеткізілетін бұл кө­гіл­дір отынның әр текше метрінің ба­ға­сы, соңғы деректер бойынша, 61 теңгеден айналмақ.

Енді екінші нұсқаға келсек, оның да мүмкіндігі мықты. Бұл әдістің ерек­шелігі алыс қашықтықтан табиғи газ­ды тиімді түрде жеткізу үшін ол ар­наулы операциялар арқылы сы­ғым­д­алып, салқындатылады, сұй­ы­ты­ла түседі. Осылайша оның көлемін 600 есеге дейін сығымдауға болады. Сөйтіп, газды құбыр тартпай-ақ арнаулы жабдықталған кез келген көлік түрімен қажетті нүктеге жет­кізуге жол ашылады. Кейінгі кездері «вир­туалды тұрбақұбыры» деп аталып жүр­ген бұл нұсқаны бізге ресейлік ком­пания ұсынып отыр.
Ресейдің сұйытылған газы қазірдің өзінде Астананың газ рыногын жаулай бас­тады. Көптеген жеке үй иелері ау­ла­сына газгольдер орнату арқылы оны пайдалану үстінде.

Соңғы деректерге қарағанда, «Ме­м­­-сараптама» РМК «ҚазТрансГаз» ұсын­ған жоғарыдағы жобаны ма­құл­дап та үлгірген. Алайда, соңғы ше­шімді Үкімет айтатыны түсінікті. Бі­рақ қалай алып қарағанда да, енді оған тездетіп бір байламға келуге ту­ра келеді. Өйткені, ендігі үнсіздік Аста­на­ның газ рыногын өз бетімен әрекет ету­ге алып келетіндігін уақыттың өзі көр­сетіп отыр.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

19.09.2018

Қостанайда Отбасы күні қарсаңындағы акциялар шеруі басталды

19.09.2018

Тарихи атаулармен түрленеді

19.09.2018

Ұстаздығы ұшан-теңіз жан

19.09.2018

«Герцептин» тапшылығы алаңдатады

19.09.2018

Йога жүктілікті жеңілдетеді

19.09.2018

Дамудың рецепті – балалардың ойнауы

19.09.2018

Жайнагүлдің жанарындағы жарқыл

19.09.2018

Теңіз деңгейінің көтерілуі әуежайларға қауіпті

19.09.2018

Интернеттен келер қауіп қандай?

19.09.2018

Жүректерге жылылық ұялатқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу