Астыққа орақ түскен шақ

Берекелі күз айлары да таяп қалды. Биылғы ауа райы еліміз­дің диқандары үшін күрделі болатын түрі бар. Таби­ғат бұрын-соңды болмаған тосын мінез танытуда. Бір жер­­де жұмыртқадай бұршақ жауса, екінші бір жерде күн күй­діріп тұр. Осыған қарағанда, өсіп келе жатқан ас­тық­ты шашпай-төкпей жинап алу оңайға соқпайтын секілді.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 661
2

Республикада астық жи­нау науқаны Оңтүстіктен бас­тау алады. Шілде түсісімен оңтүстікқазақстандық диқан­дар орақ салып, қазір бұл науқан аудандарда қызу жүріп жатыр. Ауа райының қолайсыз болғанына қарамас­тан шаруалар биыл мол өнім аламыз деп отыр. 

Иә, рас былтырғы күздің жауын-шашынды болуы, ал әдетте наурыздың басын­да шығып кететін көктем­нің кеші­гуі шаруаға үлкен қолбай­лау болды. Сол себеп­ті өңірде астық жинау 10 күн­ге кеш басталды. Ауыл шаруашылығы басқар­масы­ның берген мәліметі бойынша биыл облыста 218 мың гектар жерге бидай мен арпа егілген. Есеп бойынша одан 401 мың тонна астық жиналады, ал, биология­лық түсімі 18,5 цент­нер болады деген болжам бар. 

Астықтың биылғы түсімі Сайрам ауданында жоға­ры болып тұр. Мәселен, аудан­дағы ірі астық өндіру­ші шаруа­шылық «Қайнар-Астық» серіктестігінде гек­тарына 30 центнерден келіп отыр. Серіктестік биыл 1600 гек­тарға бидайдың «Крас­но­водопадская-210» сұрпын еккен. Шаруашылық бас­шы­­­­ларының айтуынша, ас­тық жинау науқаны енді бірер күннен кейін аяқ­та­лады. Серіктестікке қарасты «Нұркөл» өндірістік коопе­ра­тивінде бидай «Фергуссон», «Енисей» комбайндарымен жиналуда. Диқандарға арнап егістік басына дала қосы тігілген. Орақшыларға күніне екі мезгіл ыстық тамақ, бұдан бөлек  салқындатылған су­сын­дар беріледі, тіпті мұн­­да жылжымалы монша да қыз­мет етеді екен. Қалып­тас­қан тәжірибеге сә­й­кес ас­тық орылып біт­кен жер қат­пай тұрып жыр­ты­ла­ды. Бұл қызметті шаруа­шы­лық­тың меншігіндегі «Джон Дир» тракторлары атқарады. 

Биыл оңтүстікте арпа көп егілді. Бұған бидай егушілерге берілетін субси­дияның тоқтатылуы себеп болып отыр. Жалпы, облыс бойын­ша ақ егіс егуден бәйді­­бектіктер озып тұр. Мұн­да биыл 40 мың гектарға дән себілген. Бұдан кейін­гі орын­да – 38 мың гек­тар жерге бидай ек­кен қазы­ғұрт­тық шаруалар.
Еліміздің Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақ­стан секілді астықты облыс­тарын­да әлі егіске орақ түсіру үшін біраз уақыт бар. Қазақстан астығы­ның биыл қандай деңгейде болатындығын осы өңірлерден алынған өнім көлемі шешетіндігі белгілі. Алдын ала болжамдарға қарағанда, биыл 17-18 мил­лион тонна көлемінде астық алы­нуы тиіс. Бұл, әрине, был­­тыр­ғы мол астыққа (20,6 мил­лион тонна) қарағанда бі­раз төмен көрсеткіш. Деген­мен, соның өзінде 8,5 мил­лион тоннаға дейін ас­тық­ты экс­портқа шығаруға бола­ды екен. Қалғаны елдің ішкі қа­жеттілігіне жұмсалмақ.

Ендігі диқандарды тол­ғандыратын ең үлкен мәселенің бірі – астық бағасының қалай болатындығы. Сарапшы­лар­дың мәліметінше, өткен маусым айында Англия мен Францияда бидай бағасы көтеріле түссе, АҚШ-та күрт шарықтап кеткен. Мәселен, 26 мамыр – 30 маусым ара­лығында 1 тонна бидайдың бағасы биржалар бойынша Лондонда 102,4 пайызды, Парижде 106,9 пайызды құрағанда, Чикагода 120 па­йыз деңгейінде қалыптас­қан. Бұл, әрине, астық экспорты­на белсене қатысатын Қазақ­стан үшін қуанарлық мәлі­мет. Дегенмен, әлемдік ас­тық нарығының сарапшылары баға мәселесінде биылғы жылы тұрақсыздық етек алып кетуі мүмкін екендігін де ескертіп отыр. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,

 «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

22.01.2019

Жастар жылының логотипі бекітілді

22.01.2019

Жол азабына ұшырағандарға шекарашылар көмекке келді

22.01.2019

Р.Бекетаев: мемлекеттік сатып алуларға қатысу үшін салық төлеу керек

22.01.2019

Жаңақала ауданында жоғалған адам табылды

22.01.2019

Сенатта халықаралық құжаттар қаралды

22.01.2019

Федерация кубогында ел намысын кімдер қорғайды?

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу