Атажұрттың алтын арқауы

Елдің есінен 1992 жылдың күзінде Алматыда өткен Дүниежүзі қазақ­тары­ның тұңғыш құрылтайы қалай ұмы­тыл­сын! Сол жиында алғаш рет 11 қандасымызға Қазақстан аза­мат­тығы беріліп, төлқұжат тапсырыл­са, бұл күнде атажұртына 1 миллионға жуық қан­дасымыз оралған екен. Тек биыл­ғы алғашқы тоқсанда-ақ шет мем­лекеттерден көшіп келген 2601 отбасы, 4860 қазақ азаматы қоныс­­танды. 
Егемен Қазақстан
05.07.2017 185
2

Осыдан 25 жыл бұрын­­ғы сол жиында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Төрткүл дүниенің түк­пір-түкпірінен қарлығаштай ұшып келген көңіл­деріңіз үшін, қайда жүр­сеңіздер де атамекен мен ата­жұртқа деген сағыныш пен сүйіс­пен­шілікке толы перзенттік пейілдеріңізді сақ­таған­дарыңыз үшін ризашылық білді­реміз. Сіздер арқылы бүкіл әлем­дегі қазақ бауырларымызға ыстық сәлемім­ізді жолдаймыз! Жер бетіндегі бар шаңы­рағымыздың бәрінің де бақы­­ты асып, ырыздығы тасысын дейміз!» деген ақжарма сөзіндегі бауыр­­мал­­дық сезімнен Қазақ елі айныған жоқ. 
Күні кеше елорда төрінде Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайы жоғары деңгейде өтті. Осы жиында ширек ғасыр бұрынғы ұшақтан түсе салып, туған топырақты, дәлірек айтқанда ата­мекеннің әуежайының қара асфальтін сүйген қазақтың сарытапқа айналған сағынышты қауышуы мен бүгінгі алқалы басқосудың арасында шеттегі қазақтың да, атажұрттағы ағайынның да арақатынасының жаңа сапалық деңгейге көтерілгенін көруге болады. Айталық, құрылтайдың жас қатысушыларының бірі Әйгерім Болатқызы Моңғолияның Бай-Өлке аймағында дүниеге келіп, орта мектепті бітіріп, Чехияда білім алған, оқуын Сингапурда жалғастырған, сондағы Ли Куан Ю атындағы ұлттық университетте қызмет атқарған бола­шағы зор, жеті жұрттың тілін білген жетекші жастардың бірі болып шықты. Шеттегі қандастардың қарымды болуы, адами капитал тұрғысынан үлгі болуы бүгінгі жаңғыруға бет алған қоғамымыздың негізгі қағидаларының бірі.
Әлбетте, рухани жаңғыру қоғамның барлық саласында жүргізілуі қажет күрделі үдеріс. Соның ішінде, әде­биеттің де алар орны бар. Соңғы жыл­дары ұлт әдебиетінде ХХ ғасыр басындағы қазақтың өзін-өзі сақтап қалу жолындағы бұралаңы мол тақсыреті туралы кесек туындылар оқырманға жол тарта бастады. Бұл ретте әсіресе, шеттегі қазақ қаламгерлерінің үлесі үлкен. Қазақстан қаламгерлерінен Асқар Алтайдың «Сират» сияқты шығармалары көпшілік көңілінен шықты. Кешегі құрылтайда белгілі ақын, «Дарын» жастар сыйлығының лау­­реаты Дәулеткерей Кәпұлы­ның оқыған жыры Жер шарының әр пұш­пағы­нан жинал­ған қауымды ерекше толқыт­қаны рас.


Ақыт қажы, Оспан едім,

Алтай­дағы ақ боран,

Қарсы келген ажал­ға да қас-кірпігін қақпаған.

Ги­м­а­­лайда киіз төсеп түйетайлы асуға,

Такламакан шөлінде де жанға дауа таппаған.

Кәшмірге де жеткен көш­пін Елісханның жолы­мен,
Дүние­нің бұрышында дәм бар ма мен татпаған?!

Атажұрттан кін­дік үзіп, ұрпағымның қамы үшін,
Тағ­­­­дыр кештім, кішігірім – шұбырынды ақ­­та­бан!, дейді арқалы жыр арнаған адуын­ды ақын алқалы әлеуметтің шемен тарихын дөп басқандай...
Қазіргі есеп бойынша шетте 5 мил­­лион­дай қазақ бар екен. Әри­не, олар­дың барлығын атамекенге көші­ріп алып келу мүмкін емес. Бірақ біз шет­тегі қандастардың әлеуетін тиімді пай­далануымыз тиіс. Таяуда белгі­лі саясаттанушы Ерлан Саировпен әңгіме өрбіткенімізде, Елбасының «Бола­шаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақа­ла­сындағы бес бағытты шетелде түсін­дірудің инфрақұрылымын жасаудың өзектілігі жөнінде айтты. Негізгі мәселе – қазақ мәдениетінің дүниежүзілік брен­дін жасау. Саясаттанушының айтуын­ша, Қазақстанның мүддесін шет мем­лекеттердегі қазақ диаспорасы арқылы қорғауға болады. Бұл дүниежүзілік тәжірибеде бар. Мысалы, Қытай сырт­тағы қандастарын «жұмсақ күш» ретін­де пайдаланады. Американың әрбір әкім­шілігінде міндетті түрде ұлты қытай бір-екі министр болады. Еуро­паны қараңыз, Оксфорд, Кембридж уни­вер­ситеттері студенттерінің 40 пайызға жуығы қытай. Ал біздің сыртта 5 мил­лионға жуық қандасымызды Қазақ­станның шеттегі мүдделерін тоғыс­тыруға тартуға болады, дейді Е.Саиров. 
Яғни, қандастардың бойындағы күш-жігерін елге инвестиция тарту немесе мемлекеттің мәдениетін халық­аралық деңгейде көтеру, мемлекет мүддесін басқа ұйымдарға жеткізудің алтын арқауына айналдыру ел әлеуетін еселей түсетін жаңа сапалық болмысымыз болуы керек. 
 

Думан АНАШ, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.11.2018

«Қасиетті Қазақстан: Туған жерге тағзым» атты тарихи-танымдық экскурсиялар сериясы басталды

21.11.2018

ҰБТ-ға өзгерістер енгізіліп жатыр

21.11.2018

Мемлекет басшысы бірқатар заңдарға қол қойды

21.11.2018

Елбасы білім беру жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесі жөнінде кеңес өткізді

21.11.2018

Түркістанның ежелгі беделін қайта көтеру – бүкіл түркі әлемі үшін үлкен жетістік болады

21.11.2018

Мархабат Байғұт: Әлемдік әдемі әңгіме

21.11.2018

Түркі киносын әлемге танымал етудің жайы талқыланды

21.11.2018

Бердібек Сапарбаев Ақтөбе қаласындағы өндіріс нысандарын аралады

21.11.2018

«Егемен Қазақстан» газетінің журналистері болашақ тілшілермен кездесті

21.11.2018

Голландиялық бизнесмен Ақтөбе облысының инвесторларға тартымды екенін айтты

21.11.2018

Нұрболат Ахметжанов: Көне тарих көмескі тартпасын

21.11.2018

Әбдіманап Бектұрғанов: Тарихқа тағзым

21.11.2018

Қ.Әбдірахманов: «Ұлы даланың жеті қыры» әлем мәдениетін жақындастырады

21.11.2018

Павлодарда археологтар б.з.д. 5-ші мыңжылдықта жерленген жылқылар сүйектерін тапқан

21.11.2018

«Ақтөбе» футбол клубы сенімді басқармаға берілді

21.11.2018

Ұлттар Лигасының қорытындысы шығарылды

21.11.2018

Такир Балықбаев: Жаңа еңбек жаңаша ой салды

21.11.2018

Ақтөбеде кәсіп бастағысы келетін жандарға кеңес берілді

21.11.2018

Мәулен Әшімбаев: Ұлт тарихын танудың жаңа кезеңі

21.11.2018

Chartbeat жобасы аясындағы байқау жеңімпаздары ашық деректер панелін құрады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу