Атажұрттың алтын арқауы

Елдің есінен 1992 жылдың күзінде Алматыда өткен Дүниежүзі қазақ­тары­ның тұңғыш құрылтайы қалай ұмы­тыл­сын! Сол жиында алғаш рет 11 қандасымызға Қазақстан аза­мат­тығы беріліп, төлқұжат тапсырыл­са, бұл күнде атажұртына 1 миллионға жуық қан­дасымыз оралған екен. Тек биыл­ғы алғашқы тоқсанда-ақ шет мем­лекеттерден көшіп келген 2601 отбасы, 4860 қазақ азаматы қоныс­­танды. 
Егемен Қазақстан
05.07.2017 183
2

Осыдан 25 жыл бұрын­­ғы сол жиында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Төрткүл дүниенің түк­пір-түкпірінен қарлығаштай ұшып келген көңіл­деріңіз үшін, қайда жүр­сеңіздер де атамекен мен ата­жұртқа деген сағыныш пен сүйіс­пен­шілікке толы перзенттік пейілдеріңізді сақ­таған­дарыңыз үшін ризашылық білді­реміз. Сіздер арқылы бүкіл әлем­дегі қазақ бауырларымызға ыстық сәлемім­ізді жолдаймыз! Жер бетіндегі бар шаңы­рағымыздың бәрінің де бақы­­ты асып, ырыздығы тасысын дейміз!» деген ақжарма сөзіндегі бауыр­­мал­­дық сезімнен Қазақ елі айныған жоқ. 
Күні кеше елорда төрінде Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайы жоғары деңгейде өтті. Осы жиында ширек ғасыр бұрынғы ұшақтан түсе салып, туған топырақты, дәлірек айтқанда ата­мекеннің әуежайының қара асфальтін сүйген қазақтың сарытапқа айналған сағынышты қауышуы мен бүгінгі алқалы басқосудың арасында шеттегі қазақтың да, атажұрттағы ағайынның да арақатынасының жаңа сапалық деңгейге көтерілгенін көруге болады. Айталық, құрылтайдың жас қатысушыларының бірі Әйгерім Болатқызы Моңғолияның Бай-Өлке аймағында дүниеге келіп, орта мектепті бітіріп, Чехияда білім алған, оқуын Сингапурда жалғастырған, сондағы Ли Куан Ю атындағы ұлттық университетте қызмет атқарған бола­шағы зор, жеті жұрттың тілін білген жетекші жастардың бірі болып шықты. Шеттегі қандастардың қарымды болуы, адами капитал тұрғысынан үлгі болуы бүгінгі жаңғыруға бет алған қоғамымыздың негізгі қағидаларының бірі.
Әлбетте, рухани жаңғыру қоғамның барлық саласында жүргізілуі қажет күрделі үдеріс. Соның ішінде, әде­биеттің де алар орны бар. Соңғы жыл­дары ұлт әдебиетінде ХХ ғасыр басындағы қазақтың өзін-өзі сақтап қалу жолындағы бұралаңы мол тақсыреті туралы кесек туындылар оқырманға жол тарта бастады. Бұл ретте әсіресе, шеттегі қазақ қаламгерлерінің үлесі үлкен. Қазақстан қаламгерлерінен Асқар Алтайдың «Сират» сияқты шығармалары көпшілік көңілінен шықты. Кешегі құрылтайда белгілі ақын, «Дарын» жастар сыйлығының лау­­реаты Дәулеткерей Кәпұлы­ның оқыған жыры Жер шарының әр пұш­пағы­нан жинал­ған қауымды ерекше толқыт­қаны рас.


Ақыт қажы, Оспан едім,

Алтай­дағы ақ боран,

Қарсы келген ажал­ға да қас-кірпігін қақпаған.

Ги­м­а­­лайда киіз төсеп түйетайлы асуға,

Такламакан шөлінде де жанға дауа таппаған.

Кәшмірге де жеткен көш­пін Елісханның жолы­мен,
Дүние­нің бұрышында дәм бар ма мен татпаған?!

Атажұрттан кін­дік үзіп, ұрпағымның қамы үшін,
Тағ­­­­дыр кештім, кішігірім – шұбырынды ақ­­та­бан!, дейді арқалы жыр арнаған адуын­ды ақын алқалы әлеуметтің шемен тарихын дөп басқандай...
Қазіргі есеп бойынша шетте 5 мил­­лион­дай қазақ бар екен. Әри­не, олар­дың барлығын атамекенге көші­ріп алып келу мүмкін емес. Бірақ біз шет­тегі қандастардың әлеуетін тиімді пай­далануымыз тиіс. Таяуда белгі­лі саясаттанушы Ерлан Саировпен әңгіме өрбіткенімізде, Елбасының «Бола­шаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақа­ла­сындағы бес бағытты шетелде түсін­дірудің инфрақұрылымын жасаудың өзектілігі жөнінде айтты. Негізгі мәселе – қазақ мәдениетінің дүниежүзілік брен­дін жасау. Саясаттанушының айтуын­ша, Қазақстанның мүддесін шет мем­лекеттердегі қазақ диаспорасы арқылы қорғауға болады. Бұл дүниежүзілік тәжірибеде бар. Мысалы, Қытай сырт­тағы қандастарын «жұмсақ күш» ретін­де пайдаланады. Американың әрбір әкім­шілігінде міндетті түрде ұлты қытай бір-екі министр болады. Еуро­паны қараңыз, Оксфорд, Кембридж уни­вер­ситеттері студенттерінің 40 пайызға жуығы қытай. Ал біздің сыртта 5 мил­лионға жуық қандасымызды Қазақ­станның шеттегі мүдделерін тоғыс­тыруға тартуға болады, дейді Е.Саиров. 
Яғни, қандастардың бойындағы күш-жігерін елге инвестиция тарту немесе мемлекеттің мәдениетін халық­аралық деңгейде көтеру, мемлекет мүддесін басқа ұйымдарға жеткізудің алтын арқауына айналдыру ел әлеуетін еселей түсетін жаңа сапалық болмысымыз болуы керек. 
 

Думан АНАШ, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

FIFA-2018 марапаттау рәсімінде Роналду болмайды

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келді

24.09.2018

«Егемен академиясының» жаңа маусымына тіркелу басталды

24.09.2018

Мақтаарал құрылыс саласымен де танымал болмақ

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу