азақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы

2015 жылғы 26 наурыз №348 Астана қаласы
Егемен Қазақстан
04.05.2017 2169
2

Жолаушылар мен багажды автомобильмен тұрақты тасымалдауды ұйымдастырудың үлгі шартын бекіту туралы


«Автомобиль көлігі туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 13-бабының 23-4) тармақшасына сәйкес бұйырамын:

1. Қоса беріліп отырған Жолаушылар мен багажды автомобильмен тұрақты тасымалдауды ұйымдастырудың үлгі шарты бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Көлік комитеті (Ә.А.Асавбаев):

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін оның көшірмесін күнтізбелік он күн ішінде мерзімді баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді;

3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастыруды;

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында қарастырылған іс-шаралардың орындалғаны туралы мәліметтерді бес жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Инвестициялар және

даму министрінің міндетін атқарушы Ж.ҚАСЫМБЕК


Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрі міндетін атқарушының 2015 жылдың 26 наурыздағы №348 бұйрығымен бекітілген


Жолаушылар мен багажды автомобильмен тұрақты тасымалдауды ұйымдастырудың үлгі шарты

_______________ ________________________

        (қала)       (күні: күні, айы, жылы)


Бұдан әрі «Ұйымдастырушы» деп аталатын _______________________ атынан

                                                                   (жергілікті атқарушы органның атауы)

_________________________________________________ негізінде әрекет ететін

                                         (құжаттың атауы)

____________________________________________________________________

                       (жергілікті атқарушы орган өкілінің лауазымы)

____________________________________________________________________

                                          (тегі, аты, әкесінің аты)

бір тараптан және бұдан әрі «Тасымалдаушы» деп аталатын

______________________________________________________________ атынан

                                      (заңды тұлғаның атауы, ЖД)

_________________________________________________ негізінде әрекет ететін

                              (құжаттың атауы)

басшы ______________________________________________________________,

            (тегі, аты, әкесінің аты)

екінші тараптан төмендегілер туралы осы Шартты жасасты.

1. Шарттың мәні

1. Ұйымдастырушы жалпы пайдаланымдағы тұрақты маршруттарға қызмет көрсету құқығын береді, ал тасымалдаушы өзіне төменде көрсетілген маршруттар бойынша тасымалдарға қызмет көрсету жөніндегі міндеттерді қабылдайды.

№ Маршрут нөмiрi Маршруттың атауы Жұмыс істейтін автобустар, шағын автобустар, троллейбустар саны




2. Тараптардың міндеттері

2. Тасымалдаушы:

1) автокөлік құралдарының техникалық жарамды күйін қамтамасыз етуге және міндетті техникалық байқаудан өтпеген автокөлік құралының маршрутқа шығуына жол бермеуге;

2) автокөлік құралдары жүргізушілеріне рейс алдында және рейстен кейін медициналық тексеру жүргізілуін, олардың еңбек және тынығу режимінің сақталуын қамтамасыз етуге;

3) багаждың уақтылы тасымалдануын және сақталуын қамтамасыз етуге;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың жекелеген санаттарын ақысыз тасымалдауды жүзеге асыруға немесе оларға жол ақысы бойынша өзге де жеңілдіктер беруге;

5) жолаушылар мен багажды автомобильмен тұрақты тасымалдауды жүзеге асыру кезінде маршруттың барлық аялдама пункттерінде – өз бетінше не жолаушылар агенттіктері, автовокзалдар, автостанциялар және (немесе) жолаушыларға қызмет көрсету пункттері арқылы жол жүру құжаттары (билеттер) мен багаж түбіртектерін сатуды, оның ішінде жол жүру құжаттары (билеттер) мен багаж түбіртектерін тікелей және қайтар бағыттарға электронды түрде сатуды, сондай-ақ қайтарылуын қамтамасыз етуге, және олардың жолаушыларда болуын бақылауды жүзеге асыруға;

6) жолаушылар және багаж тасымалының тарифтерін жариялауға, оларды шарттарда, жол құжатында (билетте) және багаж түбіртегінде тіркеуге;

7) жарияланған тарифтерді сақтауға және тарифтердің алдағы өзгеруі туралы жолаушыларды алдын-ала хабардар етуге;

8) тасымалдауларды жүзеге асыру қауіпсіздігі үшін жауапты тұлғаны белгілеуге;

9) тасымалдау үшін автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың осы шартта көзделген санын және типін (класын) пайдалануға;

10) маршрутта пайдаланылатын автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың бекітілген маршрутын және қозғалыс кестесін сақтауға;

11) тасымалдауды ұйымдастырушыға ақпарат бере отырып, автокөлік құралдарын қозғалыс жылдамдығы, маршрутының және кестесінің сақталуы туралы деректерді нақты уақыт режимінде үздіксіз беру құрылғыларымен жабдықтауға;

12) ұлттық стандарттарды сақтауға міндетті.

13) жолаушының қауiпсiздiгiн, оған қажетті қызмет ету жайлылығы және шарттары жасалуын қамтамасыз етуге міндетті.

3. Ұйымдастырушы:

1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жолаушыларды отырғызудың және түсірудің белгіленген пункттерін ресімдеуді және күтіп-ұстауды қамтамасыз етуге;

2) автобустардың, шағын автобустардың, троллейбустардың белгіленген қозғалыс кестесiнiң сақталуын бақылауды жүзеге асыруға;

3) тасымалдаушыны жол жүрісі жағдайының, тасымалдың, маршруттар сызбасының және қозғалыс кестесінің өзгеруі туралы уақтылы хабардар етуге;

4) күнтізбелік он күн ішінде Тасымалдаушының маршруттарда туындайтын проблемалар бойынша өтінішін және тасымалдарды жетілдіру бойынша ұсыныстарын қарауға және оларды шешу үшін шаралар қабылдауға міндетті.

3. Маршрутта пайдаланылатын автобустарды, шағын автобустарды,

троллейбустарды жаңарту жөніндегі талаптар

4. Тасымалдаушы екі жылдан аспайтын уақыт өткен соң маршрутта пайдаланылатын автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды осы шарттың 1-қосымшасына сәйкес жаңартуға міндетті.

4. Тараптардың құқықтары

5. Тасымалдаушы жолаушылардың қоғамдық тәртіпті және «Автомобиль көлігі туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы 23-8) тармақшасына сәйкес автомобиль көлігі саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкiлеттi органмен бекітілген Жолаушылар мен багажды автомобиль көлігімен тасымалдау қағидаларын сақтауын талап етуге құқылы.

6. Ұйымдастырушы осы Шарт талаптарының бұзылғаны анықталған кезде Ұйымдастырушы белгіленген мерзімде оларды жоюға тасымалдаушыны міндеттеуге құқылы.

5. Тараптардың жауапкершілігі

7. Тасымалдаушымен осы Шарттың елеулі талаптары бұзылғаны үшін Ұйымдастырушы осы Шартты бір жақты тәртіппен бұзады. Бұл ретте Ұйымдастырушы ол туралы Тасымалдаушыны күнтізбелік он күн бұрын алдын-ала хабардар етеді.

8. Осы Шарттың елеулі талаптарының бұзылуы:

1) маршрут тұрақтылығының төмендігі (айына жетпіс пайыздан кем);

2) «Автомобиль көлігі туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 22-бабы 2-тармағының 2) тармақшасында көзделген міндеттің орындалмауына байланысты тасымалдаушының кiнәсiнен адам өлiмi орын алған жол-көлік оқиғаларының (ЖКО) болуы;

3) осы шарттың 2-тармағы 1) тармақшасының талаптарына сәйкес келмейтін автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды маршрутта бір жылда үш және одан көп рет пайдалану;

4) үшінші тараптарға маршрутта (маршруттарда) қызмет көрсету құқығын беру болып табылады;

5)жүргiзушiнiң (жүргізушілердің) кiнәсiнен бір маршрутта адам өлiмi болған жол-көлік оқиғасының (ЖКО) бір жыл ішінде үш және одан көп рет болуы;

6) осы шарттың 4-тармағының талаптарын орындамау болып табылады.

9. Осы Шарт Конкурсқа қатысуға өтінімде жалған ақпарат ұсынылған факт анықтаған жағдайда да мерзімінен бұрын бұзылады.

6. Шарттың ерекше талаптары және орындау тәртібі

10. Осы Шартқа кез келген толықтырулар мен (немесе) өзгерістер жазбаша түрде жасалады, екі тарап растайды және оның ажырамас бөлігі болып табылады.

11. Кестелер, маршруттар бойынша қозғалыстың және жол ақысы кестелері (тариф), сондай-ақ маршрутта пайдаланылатын автобустардың, троллейбустардың, шағын автобустардың типі (класы) мен саны осы шартқа 2-қосымшаға сәйкес жеке қосымшада келтiрiледi және шарттың ажырағысыз бөлігі болып табылады.

Егер облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдары белгілеген тариф тасымалдау, сондай-ақ жолаушылар мен багажды жеңiлдiкті шарттарда немесе тегін тасымалдау шығындарын жаппаса, «Автомобиль көлігі туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы 23-16) тармақшасына сәйкес автомобиль көлігі саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкiлеттi органмен бекітілген Әлеуметтік мәні бар жолаушылар тасымалдауларын жүзеге асырумен байланысты тасымалдаушылардың залалдарын бюджет қаражаты есебінен субсидиялау қағидасының талаптарына сәйкес шартта тасымалдаушыға өтем төлеу мөлшері мен мерзiмдерi көзделеді.

12. Осы Шарттың орындалуы жөніндегі барлық даулар мен келіспеушіліктер Тараптар арасындағы келіссөздер арқылы немесе Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тәртіппен шешіледі.

13. Осы Шартта Тараптар Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген басқа да талаптарды белгілеуі мүмкін.

14. Осы Шарт және оған қол қойылған сәттен бастап күшіне енеді Тараптар үшін міндетті болады.

15. Осы Шарт бірдей заңды күші бар 2 данада жасалды.

16. Осы Шарттың түсіндірудің мазмұнын анықтау кезінде келіспеушіліктер немесе даулар туындаған жағдайда ___________________

                                (тілді көрсету)

мәтініндегі нұсқаның басым күші болады.

7. Шарттың қолданылу мерзімі

17. Осы Шарт кемінде үш жыл мерзімге жасалады:

Қолданылуының басталуы _______________________

Қолданылуының аяқталуы _______________________

18. Осы шарттың 1-қосымшасына сәйкес маршрутта пайдаланылатын автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды жаңарту кезінде шарттың қолданылуы 10 жылға ұзартылады.

8. Тараптардың заңды мекенжайлары және деректемелері

Ұйымдастырушы Тасымалдаушы

Қолы ________ Қолы _______

М.О. М.О.


Жолаушылар мен багажды автомобильмен тұрақты тасымалдауды ұйымдастырудың үлгі шартына 1-қосымша


Маршрутта пайдаланылатын автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды жаңарту бойынша кесте

Автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды пайдалану мерзімі Автобустар, шағын автобустар, троллейбустар саны*

2-3 4-6 7-10 11-15 16-25 26-50 51 және одан көп

7 жылға дейін + + + + + + +

7 жылдан 12 жылға дейін 50% 25% 20% 20% 20% 20% 20%

12 жылдан 15 жылға дейін - 25% 25% 25% 24% 22% 21%

15 жылдан астам - - - 4% 6% 10% 15%



«+» - маршрутта автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды пайдалануға рұқсат етіледі;

«-» - маршрутта автобустарды, шағын автобустарды, троллейбустарды пайдалануға рұқсат етілмейді.

* - автобустардың, шағын автобустардың, троллейбустардың жалпы санынан белгіленген пайыздық мәндегі автобустардың, шағын автобустардың, троллейбустардың санын анықтаған кезде мәні 0,5 және одан көп болса, саны ұлғаю жағына қарай анықталады (1 автобус, шағын автобус, троллейбус).


Жолаушылар мен багажды автомобильмен тұрақты тасымалдауды ұйымдастырудың үлгі шартына 2-қосымша


Маршрут пен жол ақысы кестелерінде (тариф), қозғалыс схемаларында қамтылған, сондай-ақ маршрутта пайдаланылатын автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың типi (класы) және саны жөніндегі ақпарат


1. Автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың кестелерінде мынадай ақпарат қамтылуға тиіс:

1) маршруттың атауы;

2) аялдама пункттерінің атауы;

3) аялдама пункттерінің бір-бірімен арақашықтығы;

4) рейс бойынша келу, тоқтап тұру, жөнелу, жүру уақыты, орташа жүру жылдамдығы бойынша бір бағытта және кері бөлу;

5) жылдық, тоқсандық, айлық, апталық немесе күндік өлшемдегі маршрутты жүзеге асыру мерзімділігі;

6) тасымалдаушының атауы;

7) мемлекеттік органның немесе жергілікті атқарушы органның атауы, лауазымды адамның тегі және аты-жөні және оның аталған органның мөрімен расталып қол қойылған күні көрсетілген қолы.

2. Автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың қозғалыс сызбаларында мынадай ақпарат қамтылуға тиіс:

1) маршруттың атауы;

2) аялдама пункттердің атауы;

3) тасымалдаушының атауы;

4) қауіпті учаскелер және олардың сипаттамасы;

5) мемлекеттік органның немесе жергілікті атқарушы органның атауы, лауазымды адамның тегі және аты-жөні және оның аталған органның мөрімен расталып қол қойылған күні көрсетілген қолы.

3. Тарифтiк кестеде мынадай ақпарат қамтылуға тиіс:

1) маршруттың атауы;

2) аялдама пункттердің атауы;

3) тасымалдаушының атауы;

4) жолаушылардың жол жүру, багажды алып жүру және жолаушылардың жеңілдетілген жол жүру құны;

5) мемлекеттік органның немесе жергілікті атқарушы органның атауы, лауазымды адамның тегі және аты-жөні және оның аталған органның мөрімен расталып қол қойылған күні көрсетілген қолы.

4. Маршрутта пайдаланылатын автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың типi (класы) бойынша ақпарат:

1) автобустың, троллейбустың және шағын автобустың мемлекеттік нөмірі;

2) автобустың, троллейбустың және шағын автобустың типi (класы);

3) автобустың, троллейбустың және шағын автобустың шығарылған жылы;

4) автобустардың, троллейбустардың және шағын автобустардың саны.


Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 8 мамырда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №11002 болып енгізілді.


Қазақстан Республикасы

Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы


2015 жылғы 26 наурыз                №350              Астана қаласы


Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының ұшуын электрлі жарықпен-техникалық қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы


«Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15 шілдедегі Заңының 14-бабы 1-тармағының 41-42) тармақшасына сәйкес бұйырамын:

1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының ұшуын электрлі жарықпен-техникалық қамтамасыз ету қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Азаматтық авиация комитетіне (Б.К. Сейдахметов):

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде заңнамада бекітілген тәртіпте мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күннің ішінде мерзімді баспа басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне ресми жариялауға жіберуді;

3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында жариялануын;

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Респубикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларымен көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және

даму министрінің міндетін атқарушы Ж.ҚАСЫМБЕК


«КЕЛІСІЛДІ»

Қазақстан Республикасының Энергетика

министрі В. С. Школьник ____________

2015 жылғы 5 маусым


Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 26 наурыздағы №350 бұйрығымен бекітілген


Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының ұшуын электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидалары

1. Жалпы ережелер

1. Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының ұшуын электрлі жарықпен қамтамасыз ету қағидалары (бұдан әрi – Қағидалар) «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15 шілдедегі Заңына сәйкес, сондай-ақ Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) стандарттары мен ұсыныстары ескеріле отырып әзірленді.

2. Осы Қағидалар ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етуді, азаматтық авиация ұйымдарындағы электр қондырғыларын техникалық пайдалануды регламенттейді.

3. Осы Қағидаларың талаптары азаматтық авиацияның кәсіпорындары мен ұйымдарының басшы құрамына, ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етумен байланысты немесе өз қызметiнде электр қондырғыларын қолданатын және азаматтық авиация ұйымдарында олардың техникалық пайдалануды ұйымдастыру мәселелерiн шешетiн инженерлiк-техникалық құрам мен қызметтерге қолданылады.

4. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету:

1) регламентке, зауыттық нұсқаулықтарға, осы Қағидаларға, сондай-ақ электр қондырғы­ларын пайдалану жөніндегі қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес әуежайдың электр энергиясын бөлуге және оны энергия жүйелерінен бөлуге арналған электр қондырғыларын, әуе кемелерінің ұшуын қамтамасыз ету үшін электрлі жарықтың техникалық жабдығын, әуежайдың өндірістік және жолаушылар объектілерін электрлі күш және жарық жабдығын техникалық пайдалануды;

2) ұшуды қамтамасыз етудің радиожарық техникалық құралдарын, азаматтық авиация ұйымдары өндiрiстiк және жолаушылар объектiлерiнiң электр күш және жарық жабдықтарын энергия жүйесiнен электр энергиясымен үздiксiз жабдықтау;

3) энергия жүйесiнен электр энергиясын ұтымды және орынды пайдалану;

4) объектiлердiң электрмен жабдықталу мен электр қондырғыларының жұмысының сенiмдiлiгiн арттыруды, техникалық қызмет ету сапасын арттыру және электр энергиясын қамтамасыз ететiн іс-шараларды әзірлеу және жүзеге асыру.

Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етуді әуежайда орналасқан ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметі (бұдан әрi – Қызмет) жүзеге асырады.

5. Осы Қағидалар пайдаланылатын негiзгi ұғымдар, терминдер мен аббревиатуралар:

әуеайлақ минимумы – осы әуеайлақта осы үлгідегі әуе кемесінің ұшуын және қонуын орындауға рұқсат етілетін ұшып-қону жолағы мен бұлттардың төменгi шектік биiктiгiндегi (немесе шешiм қабылдау биiктiгiндегi) көрiнiмдердiң ең аз рұқсат етілетін мәнi;

әуеайлақтың жарық сигнал беру жабдығының жүйесi – әуеайлақта белгiлi схема бойынша орналастырылған және көрiнiмнiң әртүрлi жағдайында әуе кемелерiнiң ұшып шығуын, қонар алдындағы соңғы кезеңін, қонуы мен жермен жүруін қамтамасыз етуге арналған жарық сигнал беру аспаптарының, электр жабдықтары мен басқару аппараттарының жиынтығы;

әуежай объектiлерiн электрмен қоректендірудің бұзылуы – электрмен қоректендірудің осы объектiнi резервтік қуат көзiне ауыстыру үшiн белгіленген мерзiмнен кем уақытқа ажыратылуы;

әуежайды электрмен жабдықтаудың сыртқы, тәуелсiз көзi – басқа қуат көздерiнде кернеу жоғалған кезде, кернеу сақталатын энергия жүйесінің буыны әуежай объектiлерiн қоректендіретін электр станциясы, қосалқы станция; әуежай объектiлерiн электрмен қоректендірудің істен шығуы – осы объекті үшін резервтiк қуат көзіне көшу үшiн белгiленген уақыттан ұзағырақ уақытқа электрмен қоректендіруді ажырату;

автономды электрмен қоректендіру көзi – әуежайдың электр жүйесiмен байланысы жоқ және кепілдікті электрмен қоректендіру қалқанына немесе тікелей электр-қабылдағыштарға қосылған электрмен қоректендіру көзі;

аз қарқынды от – жарық күші 10000 канделден төмен жарық сигнал беретiн от;

глиссада - қонуға бет алудың соңғы кезеңiнде әуе кемесiнiң төмендеуi үшiн белгiленетін ұшу бейiні;

глиссадалық оттар – глиссаданы көзбен көрiп индикациялауға арналған оттар;

жарықтың орташа күшi – жарық шоғыры шашуының берілген бұрыштары шегінде барлық бағыттар бойынша жарық күшінің орташаланған мәнi;

жоғары қарқынды от – жарық қүші 10000 кандел және одан көп жарық сигнал беретiн от;

қауіпті аймақ – әуе кемелерін қоса алғанда, онда көлік құралдары болған кезде радиомаяктар сипаттамаларының рұқсат етілмейтін бұрмалануын туындататын бағыттық немесе глиссадалық радиомаяктар айналасындағы кеңістік:

от – жарық сигнал беру жүйесінiң негiзгi элементi болып табылатын, жарық таратудың берілген қисығы бар жарық аспабы;

оттың істен шығуы – қандай да бір себеппен жарықтың орташа күшінің берілген сәуле шашу бұрыштарында жаңа оттың нормалық жарық күшімен салыстырғанда 50% астам төмендеуі;

электрмен қоректендірудің кепiлдiкті жүйесi - нормативтiк мерзiмнен аспайтын уақыт iшiнде электрмен жабдықтауды (электрмен қоректендіруді) қалпына келтіруді қамтамасыз ететін қоректендірудің резервтiк жүйесi;

резервті электрмен қоректендіру көзі - негізгі көзден электрмен қоректендіру бұзылған кезде электр қабылдағыштарға қосылатын және негізгі көзден электрмен қоректендіруді қалпына келтіру үшін қажетті барынша уақыттан асатын уақыт ішінде электрмен қоректендіруді қамтамасыз ететін электрмен қоректендіру көзі;

талдау – персоналдың кәсiби дайындығын жетiлдiру, жұмыстағы ауытқуларды жою және олардың алдын алу мақсатында жұмысты орындау сапасын талдау;

электрмен жабдықтау – әуежай мен оның объектiлерiн энергия жүйесінен электр қуатымен қамтамасыз ету;

электр қондырғылары – электр энергиясын өндiруге, өзгертуге, трансформациялауға, беруге, бөлуге және оны энергияның басқа түрiне айналдыруға арналған машиналардың, желiлiк аппараттар мен қосымша жабдықтардың (осылар орнатылған ғимараттары және үй-жайларымен бірге) жиынтығы.

электрмен қоректендірудің үздiксiз жүйесi – технологиялық жабдық жұмысының үзiлiссiздігі бұзылмайтындай уақыт iшiнде электрмен жабдықтауды (электрмен қоректендіруді) қалпына келтіруді қамтамасыз ететін электрмен қоректендіру жүйесi;

ҰЭЖТҚЕ – ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету;

көрiнiм - атмосфералық жағдайлармен анықталатын және арақашықтық өлшем бiрлiгiмен көрсетiлетiн күндіз жарықтандырылмаған анық көрінетін және түнде жарықтандырылған анық көрінетін объектiлердi көру мен тану мүмкiндiгi;

ұшу-қону жолағындағы көрiнiм (ұшу-қону жолағындағы көрiнiм қашықтығы) – ұшу-қону жолағының остік сызығындағы әуе кемесiнiң ұшқышы ұшу-қону жолағы жамылғысының таңбалануын немесе оны шектейтін немесе оның остік сызығын белгiлейтін оттарды көре алатындай шектегі ең ұзақ қашықтық;

желiлiк от – ең үлкен аралықпен көлденең желi бойына орнатылып, қашықтықтан қысқа жарық жолағы болып көрiнетiн екi немесе одан да көп оттар;

Қызмет объектiлерi – ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз етуге, 10 (6) киловольттық кернеудi 0,4 киловольтқа трансформациялауға, электр энергиясын әуежай объектiлерiнiң, авиакәсіпорындарының қызметтiк және жолаушы объектiлерi электр күш жабдықтары арасында беру және бөлуге арналған электрлі қондырғылары бар объектiлер; өнеркәсіптік энергия жиілігін басқа энергия күшіне немесе басқа жиіліктегі энергия күшіне өзгертуге, өндірістік мақсаттағы объектілердің ішінде электр энергиясын беру мен бөлуге арналған басқа қызметтер объектілері, электр қондырғылары бар объектілер, сондай-ақ олардың электр күш және жарық беру жабдықтары;

2. Әуежайлардың электрлiк техникалық жабдықтары

6. Әуежайдың электрмен жабдықтау жүйесi оның аумағында орналасқан объектiлердi ондағы электр энергиясымен қабылдағыштардың санатымен анықталатын электр энергиясымен қамтамасыз етуге арналған.

7. Әуежайлардың электрмен қоректендіру жүйелерiн қайта жаңарту мен салу жобалық және техникалық құжаттамаға, әуежайларда әуе кемелерiн қондыру жүйесiнiң жарықпен сигнал беру және электр жабдықтарының жобалау нормаларына сәйкес жүзеге асырылады.

8. Сыртқы электр энергия көздерін әуеайлақтың, аэронавигация объектілерінің кіру трансформатор кіші станциясына дейін электр тарату желілері трасса сипатына және оның әуе қатысты орналасуына байланысты әуе немесе кабельдік болуы мүмкін.

Әуе қозғалысына қызмет көрсету, навигация, қондыру және байланыс объектiлерiнiң, әуежай және бөгде ұйымдардың электр энергиясын тұтынушылардың ерекше топтағы электр қабылдағыштарды бірінші санатты және бiрiншi санатты топпен қоректендірілетін жоғары кернеулi және төмен кернеулi тарату құрылғыларына қосуға тыйым салынады.

10. Көрсетiлген объектiлердiң төмен кернеулi таратушы құрылғыларына метеорологиялық жабдықтарды, сондай-ақ осы объектiлердiң (жарықтау, жылыту, желдету) қалыпты жұмыс жағдайын және оларға қызмет көрсетiлуiн қамтамасыз етуге арналған тұтынушылардың қосылуына рұқсат етіледі.

11. I санатты электр қабылдағыштар өзара резервтейтін тәуелсіз екі қоректендіру көзінен электр энергиясымен қамтамасыз етіледі және қоректендіру көздерінің бірінен электрмен жабдықтау бұзылған кезде оларды электрмен жабдықтау үзілісі қоректендіруді автоматты түрде қалпына келтіру уақытына ғана рұқсат етіледі.

12. Бірінші санатты электр қабылдағыштардың ерекше тобын электрмен жабдықтау үшiн үшінші өзара резервтейтiн тәуелсiз көзден қосымша қоректендіру көзi көзделеді.

Электр қабылдағыштардың ерекше тобының үшiншi тәуелсiз қоректендіру көзi ретiнде және бірінші санаттағы қалған электр қабылдағыштардың екiншi тәуелсiз қоректендіру көзi ретiнде жергiлiктi электр станциялары, энергия жүйесі электр станциялары (мысалы, генератор кернеуiнiң шиналары), үздiксiз қоректендірудің арнайы агрегаттары, аккумулятор батареялары және тағы сол сияқты пайдаланылады.

13. Радиожарықтехникалық жабдықтар мен байланыстың жаңа салынған және қайта жаңартылған объектiлерiн электрмен жабдықтаудағы рұқсат етілген үзiлiс уақыты әуежай­лардағы әуе кемелерiн қондыру жүйесiндегi жарық сигнал беру және электр жабдықтарын жобалаудың ведомстволық құрылыс нормаларында көрсетiлген уақытқа сәйкес келеді.

14. Радиожарықтехникалық жабдықтар мен байланыстың бұрын салынған объектiлерi үшiн электрмен жабдықтау үзiлiсiнiң рұқсат етілген әуеайлақтардың жарамдылық нормаларында көрсетiлген уақытқа сәйкес келеді.

15. Жарықпен сигнал беру жабдықтарына қуат көзiн беретiн трасформатор кіші станциясына электр қорегін резервтейтін дизель-электр агрегаттар екінші-үшінші дәреже бойынша автоматтандырылады (Дизельдер мен автоматты газ қозғалтқыштары. Автоматтандыру көлемi бойынша сыныптау).

3. Әуеайлақтардың жарықпен сигнал беру жабдықтарының жүйелерi

16. Әуеайлақтардың жарықпен сигнал беру жабдықтарының жүйелерi әуе кемелерiнiң түнде, сондай-ақ көрiнiмнiң шектеулi болған жағдайларында қонуға кiруiн, қонуын, ұшып шығуы мен жермен жүруін қамтамасыз етуге арналған.

17. Қону және ұшып шығу үшiн белгілі бір минимумды қамтамасыз ету талаптарына қарай жарықпен сигнал беру жабдығы жүйелерiнiң әртүрлi құрамдары, оттардың әртүрлi орналасу схемалары мен техникалық сипаттамалары болады.

18. Жарықпен сигнал беру жабдықтарының жүйесi оттардың құрамына, орналастыру схемалары мен электрмен қоректендіруге қойылатын талаптар келтiрiлген әуеайлақтардың жарамдылық нормаларына сәйкес келеді. Жүйе құрамына кiретiн жабдықтар сипаттамаларына қойылатын талаптар жабдықтардың тиісті жарамдылық нормаларында анықталады.

19. Жабдықтың орналасу схемасы мен құрамына қатысты барлық өзгерiстер туралы немесе жөндеу жүргiзу уақытында оның сөндірілетіні туралы аэронавигация саласындағы ұйымның аэронавигациялық ақпарат қызметі арқылы ұшуды радиожарықтехникалық қамтамасыз етудiң регламенттерiнде хабарланады.

Жарықпен сигнал беру жүйесі құрамының өзгертiлгенi туралы ақпараттың уақтылы және дұрыс берiлуi үшiн бақылауды әуежайдың қызмет бастығы (ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының бастығы) жүргізеді.

20. Әуеайлақтардың электр жарығымен сигнал беру жабдықтарының жүйесi толық дұрыс iстегенде немесе оттардың белгiлi бiр бөлiгi iстен шыққан болса ғана ол ұшуды пайдалану талаптарына сай келедi. Ұшуды жалғастыра беруге немесе минимумды көтеруге рұқсат етiлетiн жарамсыз оттардың және кіші жүйелердің рұқсат етілген саны осы Қағидаларың 1 және 2-қосымшаларында көрсетiлген.

21. Жарықпен сигнал беру жабдықтары жүйесiндегi оттардың электрмен әрбiр кіші жүйеде оттардың резервтелуі қамтамасыз етілсе ғана және жеке фидерлер iстен шыққан кезде жарық сигналдық бейне ең жоғарғы мүмкiндiк деңгейде сақталса ғана жүзеге асырылады.

Бұл ретте, жүйенiң санатына, сондай-ақ оттардың мақсатына, қуаттылығына және орнастырылуына қарай әрбiр кіші жүйе үшiн кабель желiлерiнiң саны әртүрлi болуы мүмкiн және ол жарамдылық нормаларымен, ал жаңа жүйелер үшiн – дайындаушы зауыттың талаптарына сәйкес анықталады.

22. Жүйелердi пайдаланудың және оларды басқарудың тәртiбi бірінші, екінші және үшінші санаттағы жоғары қарқынды оттар және қарқыны төмен аз оттар жүйесiн пайдалану және оларды басқару жөнiндегi ұшқыштар мен диспетчерлер құрамдары үшiн нұсқаулықтарда келтiрiлген.

23. Жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесiнiң ұшу тексерiстерi қолданыстағы әдiстемелер бойынша суретке түсiру жолымен жүргiзiледi.

24. Тiкұшақтар қонатын алаңдар мен тікұшақ айлақтары жарық техникалық құралдармен жабдықталады.

25. Әуеайлақ маңы аумағының шегінде орналасқан барлық объектiлер биіктігі кедергiні шектейтiн жазықтық деңгейiнен жоғары немесе сол деңгеймен пара-пар болса, сондай-ақ әуе кемелерiнiң қозғалысы аймағында радиожарықтехникалық және метеорологиялық жабдықтар объектілері орналасқан болса, жарық қоршауы болады.

26. Жарық қоршауы азаматтық авиация саласындағы нормативтік құқықтық актілердің талаптарына сай орындалады. Жарықтық қоршау құрылғыларын (оттарды) пайдалануды, жөндеуді және ұстап тұруды сол қоршау орнатылған объектiнiң иесi жүргiзедi.

4. Әуеайлақтардың жарықтау жабдықтары

27. Жолаушылар перронының жұмыстық аймақтарындағы, әуе кемелерi тұрағы орындар­дағы, арнайы белгіленген алаңдардағы, арнайы автокөлiктер мен механикалық құралдарды сақтау алаңдарындағы сыртқы жарық беретін жарықтау қондырғылары қолданыстағы жобалаудың құрылыс нормаларында көрсетiлгеннен кем емес аудан жабыны деңгейінде көлденең жарықтандырумен қамтамасыз етіледі.

28. Перронның, тұрақ орындарының, арнайы белгіленген алаңдардың әуе кемелерi мен жолаушыларға қызмет көрсетiлмейтін жерлердің көлденең жарықтануы (ұшақтар тұратын орындар арасы, қызметтiк кіретін жолдар тағы сол сияқты) жобалаудың қолданыстағы құрылыс нормаларында көрсетiлгеннің кемінде 50% құрайды.

Перронда, тұрақ орындары мен арнайы белгіленген алаңдарда технологиялық процестер тоқтатылған кезде адамдар және арнайы автокөлiктер қозғалысының қауiпсiздiгi үшiн, сондай-ақ сол жерлерде авариялық жағдайлар пайда болғанда жұмыстарды жалғастыра беру үшiн жұмыстық жарықтандыру желiсiнде жер бетiнде 1 люкстен кем болмайтын деңгейде көлденең жарықпен кезекшi (авариялық) жарық болады.

29. Сыртқы жарық беретін жарықтау қондырғыларын электрмен қоректендіру және оны басқару схемасы басқа аумақтарда (құрылыс және қайта жаңарту кезінде) кезекшi жарық көздерiн сақтай отырып, әуе кемелерi тұрақтарының топтары немесе жеке тұрақтары бойынша олардың орталықтандырылған (объектілердің жекелеген кешендері бойынша) және жергілікті жағылуы мен өшiрiлуiн қамтамасыз етеді.

Жергiлiктi басқару жарықтау құрылғылары орнатылған прожекторлық бағаналардан немесе ғимараттар мен құрылыстардан жүзеге асырылады.

30. Прожекторлық қондырғылар ұшуды, қонуды, жермен жүруді орындайтын әуе кемелерiнiң экипаждарына, сондай-ақ командалық-диспетчерлiк пунктiнiң диспетчерлер персоналына көз қарықтырарлық әсерiн тигiзбейді.

5. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарын техникалық пайдалану

31. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарын техникалық пайдалану оларды жарамды жағдайда ұстау мақсатында Қызмет персоналы жүргiзетiн ұйымдастырушылық және техникалық іс-шаралардан тұрады.

32. Әуежайдың электр қондырғыларын техникалық пайдалану дайындаушы зауыттардың техникалық құжаттамасына, олардың техникалық пайдалану регламенттерiне, осы Қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.

33. Техникалық пайдалану мынадай іс-шараларды қамтиды:

1) техникалық пайдалануды ұйымдастыру, техникалық пайдалану мен күрделi жөндеулердi жоспарлау;

2) Қызметті материалдық-техникалық қамтамасыз ету, электр қондырғыларды қабылдау мен пайдалануға енгiзу, қызмет көрсету персоналын дайындау мен дербес жұмыс iстеуге жіберу;

3) жедел және кезеңдік (мерзiмi мен ресурстары бойынша) қызмет көрсетудi қамтитын техникалық қызмет көрсету, авариялық, ағымдық және алдын алу жөндеу, электр қондырғы­ларын жетiлдiруге бағытталған жөндеу жүргiзу, ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етудің жаңа орнатылатын жабдықтарын монтаждау кезiнде қадағалау жасау;

4) азаматтық авиация ұйымдары қызметтерiндегi электр энергиясын бөлу және шығысын бақылау;

5) жабдықтарды, қосалқы жабдықтар мен аспаптардың, материалдардың түсуi мен шығысын есепке алу;

6) электр қондырғыларын пайдалану бойынша қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттардың, еңбектi қорғау және өрт қауiпсiздiгiнің сақталуын бақылау;

7) осы Қағидаларың 3-қосымшасына сәйкес ұшуды электрлі жарық техникалық қамтамасыз ету жабдықтары бойынша ұйымдастырушылық, техникалық және пайдалану құжаттамасын жүргiзу;

8) техникалық қызмет көрсетудiң әдiстерi мен ұйымдастырылуын жетiлдiру.

34. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету объектілері мен жабдықтарын техникалық пайдалану ұйымы:

1) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарының iстен шығуын, бұзылуын, аварияға ұшырау мен жұмыстағы басқадай ақаулықтарын алдын-ала ескерудi;

2) Қызметтің әрбiр қызметкеріне белгiленген жұмыс учаскесін жеке белгілейді;

3) қызмет көрсетушi персоналдың еңбек өнiмдiлiгiнiң көтерiлуiн және Қызметтің әрбiр қызметкерінің орындаған жұмысының есептелуiн қамтамасыз етеді.

35. Ұшуды электрлi жарықпен техникалық қамтамасыз ету мiндеттерiн орындау үшiн Қызметтің құрылымдық схемасы функционалдық мақсаты бойынша және әуежай класына пайдаланылатын жабдықтың болуына және әуеайлақ минимумына қарай ұйымдастырылады.

Қызмет мынадай бөлiмшелерден (топтар мен түйiндерден) тұрады:

1) ұшуды жарық техникасымен қамтамасыз ету;

2) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету;

3) жоғары кернеулi электрлі техникалық зертхана;

4) автоматика және телемеханика;

5) жоғары кернеулi электрлi жабдық;

6) төмен кернеулi электрлi жабдық;

7) дизель-электрлiк станция (егер ол әуежайдың негiзгi электр энергия көзi болса);

8) жедел топ;

9) жалпы мақсаттағы объектiлердiң өндiрiстiк-тұрмыстық бөлмелерінің электр жабдықта­рына қызмет көрсететiн топ;

10) жөндеу-пайдалану шеберханасы;

11) жоспарлы алдын ала жөндеулерді және есептеудi жоспарлаушы топтар;

12) тiркелген әуежайлар тобы.

36. Қызметтің құрылымдық бөлiмшелерi Қызмет бастығына бағынады.

37. Қызметтің жұмысын жоспарлау перспективалық және ағымдық болып бөлiнедi.

38. Перспективалық жоспарлау:

1) азаматтық авиация ұйымын электрмен қамтамасыз ету жүйесінің озыңқы дамуын;

2) электрмен қоректендірудің және электр қондырғыларының сенiмдiлiгiн арттыру;

3) электр жабдықтары мен электр желiлерiн жаңғырту және қайта жаңарту;

4) электр энергиясының үнемделуiн қамтамасыз етеді.

39. Қызмет жабдықтардың күрделi жөндеуден өтуiнiң кезеңдік кестесі негізінде күрделi жөндеудiң перспективалық жоспары жобасын және электр жабдықтарының күрделi құрылыстары мен қайта жаңарту жоспарының жобасын әзірлеп, оларды одан әрi келiсу, ресiмдеу және жұмыс жоспарына енгiзу үшiн азаматтық авиация ұйымының жердегi құрылыстарды пайдалану бөлiмi және күрделі құрылыс бөлiмiне тиiстi түрде тапсыруды жүзеге асырады.

40. Ағымдық жоспарлау:

1) электр қондырғыларына жасалатын жоспарлы сақтандыру жұмыстарының және жарықпен сигнал беру жабдықтарының регламенттiк жұмыстарының жылдық графиктерiн;

2) түйiндер мен топтар бойынша Қызметтің айлық жұмыс жоспарларын;

3) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету объектiлерiн күзгi-қысқы және көктемгi-жазғы кезеңге дайындау бойынша маусымдық жұмыстардың жоспарларын;

4) электр энергиясының жұмсалу жоспарын;

5) Қызмет жабдықтарының, ғимараттары мен үй-жайларының күрделi жөндеудің жылдық жоспарларын әзірлеуді қамтиды.

41. Қызмет жабдықтарына техникалық қызмет көрсету оның жай-күйі ескерiле отырып, жарықтану жүйесiнiң регламенттерiнде, сондай-ақ дайындаушы зауыттардың жабдықтарына қоса берілген техникалық пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтарында белгіленген көлемде және мерзiмде, жарықпен сигнал беру құралдарының жоспарлы-алдын алу жөндеулері мен регламенттiк жұмыстарының жылдық графигi бойынша жоспарланады және орындалады.

42. Жарықпен сигнал беру жабдықтары регламенттiк жұмыстарының жылдық графиктерi торап және топ басшыларының әзірлеген графиктерi негiзiнде Қызмет бастығы дайындайды және мүдделi қызметтермен келiсiледi және азаматтық авиация ұйымының басшысымен немесе оның орынбасары бекiтедi.

Электр қондырғыларының жоспарлы-алдын алу жөндеулері мен жарықпен сигнал беру жабдықтарының регламенттiк жұмыстарының үлгi жылдық графиктерi тиісінше осы Қағидаларың 4 және 5-қосымшаларында көрсетiлген.

43. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң жабдықтарына техникалық қызмет көрсетудiң айлық жоспарлары осы жабдықтардың жай-күйi ескерiле отырып, жылдық жоспарлар негiзiнде торап және топ басшылары жасайды және Қызмет бастығы бекiтiп, жеке құрамды хабарландыру үшін жеткiзiледi.

44. Маусымдық (күзгі-қысқы және көктемгі-жазғы кезеңде) жұмыстарға дайындалу жоспарлары өткен жылдардың ұқсас маусымдарында орын алған электр жабдықтары мен электр желiлерiнiң жұмысындағы кемшiлiктер ескерiле отырып жасалады.

45. Жабдықтар бойынша күрделi жөндеу мен қалыпқа келтiрудің жылдық жоспары осы Қағидаларың 6-қосымшасына сәйкес Қызмет жабдықтарының ақаулық ведомстволары, электр қондырғыларының күрделi жөндеуден өтетiн кезеңдік графигi негiзiнде жасалады.

46. Осы жоспар негiзiнде азаматтық авиация ұйымының жердегі құрылысты пайдалану бөлімі тапсырыс хаттамаларын ресiмдейді және оларды белгiленген мерзiмде азаматтық авиация кәсiпорны басшылығына осы жұмыстарды жоспарлау және оларды есепке алу үшiн ұсынады.

47. Мердiгерлiк ұйым орындайтын электр қондырғыларының күрделi жөндеуi шарт бойынша жүргiзiледi, оның ресімделуін азаматтық авиация ұйымдарының жердегі құрылыстарды пайдалану бөлімі қамтамасыз етеді.

48. Қызметтің жұмыстарын жоспарлауды торап, топ басшыларының қатысуымен жоспарлау және есептеу тобы жүргiзiп, Қызмет бастығы бақылайды.

6. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарын пайдалануға енгiзу

49. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарын пайдалануға енгiзу қолданыстағы азаматтық авиация саласындағы заңнамаға, жобалық және техникалық қабылдау-өткізу құжаттамасына сәйкес жүргiзiледi.

50. Пайдалануға енгiзу мыналарды қамтиды:

1) жабдықтың жеткiзiлуiн, оның сақталуын және оның монтаждалатын бөлшектерiн мердiгерлiк ұйымдарға актi бойынша берiлуiн бақылау;

2) құрылыстық-монтаждық және іске қосуды реттеу жұмыстарының жүргiзiлуiн техникалық қадағалау;

3) әуеайлақтың жарықпен сигнал беру жабдықтары жүйесiне техникалық жердегi және ұшу тексерiстерін жасау;

4) жабдықтың пайдалануға енгізілуіне құжаттамаларды ресімдеу.

51. Жабдықтардың құрылысы, монтаждалуы, күрделi жөндеуден өтуi және бапталуы кезiнде Қызмет жүргізетін техникалық қадағалау жүзеге асырылады.

Техникалық қадағалауды жүргiзу кезінде мынадай құжаттарды басшылыққа алу қажет:

1) құрылыс, жабдықты орнату және монтаждауға жобалау құжаттамасы;

2) дайындаушы зауыттардың монтаждау және пайдалану жөнiндегi техникалық сипаттамалары мен нұсқаулықтары;

3) жарықпен сигнал беру жабдығын қабылдау жөнiндегi нұсқаулық;

4) жарамдылық нормалары;

5) өнеркәсiптiк, тұрғын және азаматтық ғимараттар мен құрылыстардың салынуына тапсырыс берушiнiң (салушының) техникалық қадағалауы туралы ереже.

52. Техникалық қадағалауды жүзеге асыратын тұлғалар апта сайын Қызмет бастығына құрылыстың, монтаждаудың және іске қосуды реттеу жұмыстарының барысы туралы баяндап тұрады, ал технология бұзылған, жұмыс сапасы төмен болған және жобалық құжаттама мен нормативтiк талаптардан ауытқу болған жағдайларда шара қолдану үшiн олар туралы жедел түрде хабарлайды.

53. Пайдалануға енгiзген кезде айқындалған жабдықтардың (оның ішінде оның пломбалан­баған тораптар) жұмыс сапасы мен сенiмдiлiгiне әсер ететiн ақаулар мен бұзылыстарды жою үшiн тапсырыс берушi дайындаушы зауыт өкiлiн шақырады, ал егер ол Қызметтің шақырғаннан кейiнгi 10 күн iшiнде келмеген болса, монтаждаушы және қалыптап баптаушы ұйым өкілдерімен бірлесіп, рекламациялық актіні ресiмдейдi.

54. Электрлі монтаждау жұмыстары бойынша қабылдау-тапсыру құжаттамасының тiзбесі осы Қағидаларың 7-қосымшасында келтiрiлген.

55. Жарықпен сигнал беру жабдықтарының ұшу тексерiсi осы Қағидаларың талаптарына сәйкес жер бетiндегi техникалық тексерiстің оң нәтижелерi болған кезінде жүргiзiледi.

56. Электр жабдықтарын күрделi жөндеуден қабылдаған кезде мыналар тексерiледі:

1) қабылданатын жабдықтың ақаулық ведомстволарында келтiрiлген барлық жұмыстардың орындалуы;

2) жабдықтың паспортында, формулярында орындалған жұмыстардың жазылғаны;

3) жабдықтың техникалық жай-күйi (боялуы, механикалық зақымданулардың болмауы тағы сол сияқты)

57. Монтаждаудан, күрделi жөндеуден, қалыпқа келтiрiп баптаудан кейiн сынаққа немесе пайдаланушылық тексеруге шыдамаған, сондай-ақ кепiлдiк мерзiмiнен бұрын iстен шыққан жабдыққа себептеріне қарай белгiленген тәртiппен рекламациялық акт немесе мердiгерлiк ұйыммен монтаждау, күрделi жөндеу немесе баптау жұмыстарын қайтадан жасау қажеттiлігi туралы акт ресiмделедi.

58. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етудiң тәжiрибелiк жабдықтарының пайдалану сынақтары қолданыстағы әуеайлақтарда дайындаушы фирма әзірлеген талаптар бойынша және уәкiлеттi органның бұйрығы негiзiнде жүргiзiледi.

Тәжiрибелiк жабдықтың пайдалануға қабылдануы мен енгiзiлуi уәкiлеттi органның бұйрығы (нұсқауы) негізінде жүзеге асырылады.

59. Жарықпен сигнал беру жабдығын пайдаланудың жарамдылық куәлiгiн беруді, ұзартуды, жаңарту мен ауыстыруды (осы Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес) уәкiлеттi орган жүргізеді.

7. Электр қондырғыларына техникалық қызмет көрсету

60. Электр қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мыналарды қамтиды:

1) кезеңдік тексерулерді өткізу;

2) жүйелi түрде оның жарамды жай-күйін қадағалап отыру;

3) жұмыс режимін бақылау;

4) Техникалық пайдалану қағидаларының талаптарын және дайындаушы зауыттың пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтар орындау;

5) жеке элементтерiнiң жұмыс iстеу қабiлетiн жедел қалпына келтіру;

6) қондырғыға профилактикалық сынақ жасап, реттеу, сондай-ақ авариялық, ағымдық және жоспарлы-сақтық жөндеулер.

61. Электр қондырғыларына техникалық қызмет көрсетудi Қызмет бастығының жазба өкiмiмен осы қондырғыларға бекітілген мамандар қамтамасыз етедi. Қызмет көрсету нәтижелерi осы Қағидаларға 9-12-қосымшаларға сәйкес тиiстi журналдарға және паспортқа жазылады.

62. Электр қондырғыларына техникалық қызмет көрсетудiң арнайы рұқсат ресімдеуді талап ететiн барлық жұмыстары қолданыстағы электр қондырғыларын пайдалану бойынша нормативтiк-техникалық құжаттарға сәйкес жеке нарядтар бойынша орындалады.

63. Әуе қозғалысына қызмет көрсетудің, радионавигация және қондыру объектiлерiнiң электрмен жабдықтаудың, соның ішінде авариялық ажыратылуы ұшуды басқарушының (диспетчердiң) келiсiмi бойынша ғана және аэронавигация саласындағы ұйымның ауысымдық аға инженерiне хабардар етiле отырып жүргізіледі.

64. Пайдалану процесінде электр қондырғыларының iстен шығуы мен бұзылыстарынан туындайтын жөндеулер авариялық жөндеу болып саналады және жедел түрде орындалады.

65. Профилактикалық бақылаулар мен сынақтар электр қондырғыларының техникалық құжаттамаларында белгiленген параметрлерi мен жұмыс режимдерінің, сәйкестiгiн анықтау, сондай-ақ электр жабдықтарының iстен шығуына немесе техникалық параметрлерiнiң төмендеуiне соқтыратын бұзылыстарды болдырмау мақсатында жүргiзiледi.

Профилактикалық жұмыстар мен сынақтардың мерзiмi және көлемi жергiлiктi жағдайларды ескеру арқылы электр қондырғыларын пайдалану бойынша қолданылып жүрген нормативтік-техникалық құжаттармен анықталады және жоспарлы-алдын алу графигіне сәйкес орындалады.

66. Электр қондырғыларының пайдалану сенiмдiлiгi мен қауiпсiздiгiн бақылау мақсатындағы тексерiстердi (сынақтарды) кезектегi жоспарлы екi жөндеудiң арасында жасалатын дербес операция ретiнде жоспарлау керек. Бұл ретте: оқшауламаның электрлiк беріктігі, жерге тұйықтау сапасы, резервті автоматты түрде енгізудің iске қосылу уақыты, блоктау, қорғау құралдары және тағы сол сияқты.

Тексеру құрамына электр жабдықтарының сенiмдiлiгiн арттыратын реттеу және бапқа келтiру жұмыстары енгізіледі.

Арнайы аппараттарды және бағдарламалық қамтамасыз етудi талап ететiн жабдықтарды реттеу және баптау жұмыстарын тиісті сервис орталықтары орындайды. Бұл жұмыстарды жүргізу шарттары, олардың көлемi мен төленуі жеке шартпен ресiмделедi. Жұмыс нәтижелерi хаттамамен ресiмделедi.

67. Ағымдық жөндеу келесi жоспарлы жөндеуге дейiн жабдықты жұмыс iстейтін жағдайда ұстау үшін жабдықты тазалау, тез тозатын бөлшектерiн ауыстыру, тексеру, баптау және реттеу жұмыстарын қамтитын жөндеудің негiзгi профилактикалық түрi болып табылады.

Ағымдық жөндеу жабдықтың өз орнында, ал қажет болған жағдайда - жөндеу-пайдалану шеберханаларында жүзеге асырылады.

68. Базалық және тіркелген әуежайлардың электр жабдықтарын жөндеудi, баптауды және реттеудi қамтамасыз ететін ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң жөндеу-пайдаланымдық шеберханалары технологиялық жарықтандыруы мен штаттағы мамандар санына сәйкес жеке өндiрiстiк үй-жайларда орналастырылады.

69. Ауыр электр қондырғыларын және жылжымалы жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, ағымдық және авариялық жөндеулер жасау үшiн механизацияландыру құралдары көзделеді.

70. Электр қондырғыларын пайдалану кезiнде қолданылатын қорғаныс құралдары қолданыстағы нормативтiк және техникалық құжаттарға сәйкес ұсталады, пайдаланылады және сыналады.

71. Қорғаныс құралдары мен электр-қондырғыларының жай-күйiне және сыналуына бақылауды осы Қағидаларың 14-қосымшасына сәйкес қызметтің электрлі техникалық жоғары вольттi зертханасының персоналы жүзеге асырады.

Хаттамалардың, сынақ актiлерi және электр қондырғыларын тексеруін ҰЭЖТҚЕ қызметінің қорғау құралдарын есепке алу осы Қағидаларың 15-қосымшаға сәйкес тіркеу арнайы журналда жүргiзiледi.

72. Жарық беруші жабдықтарына қызмет көрсету қолданыстағы нормативтiк және техникалық құжаттарға сәйкес жүргiзiледі.

73. Тәулiк ішінде сыртқы және iшкi жарықтардың жарық беруші құрылғылардың қосылуы мен өшiрiлуi Қызметiң жыл бойына әзірлеген кестесіне сәйкес жасалады және оны азаматтық авиация ұйымының басшысы бекiтедi.

74. Пайдалану процесiнде сыртқы және iшкi жарықтардың күйiп кеткен жарық беруші көздерін ауыстыру қолданыстағы нормативтiк-техникалық құжаттарға сәйкес жүргізіледі.

75. Сыртқы және iшкi жарықтардың жарық беруші қондырғылардың жартылай күйiп кеткен жарық көздерiмен уақытша пайдаланылуына жарық күшiнiң (бақылау нүктелерiнде) төмендеуi нормадағыға қарағанда 10%-дан аспаса рұқсат етiледi.

76. Қызмет пен жердегі құрылыстарды пайдалану бөлімінің өкiлдерi ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң ғимараттары мен үй-жайларының құрылыс бөлiгiнiң, оларға баратын кiреберіс жолдарының жай-күйін жылына екі реттен кем емес тексереді. Қызметтің өтініштері бойынша барлық жөндеуді жердегi құрылыстарды пайдалану бөлiмi жүргiзедi.

8. Жарықпен сигнал беру жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және ұшу тексерулерi

77. Жарықпен сигнал беру жабдықтарына техникалық қызмет көрсету техникалық сипаттамаларына, жұмыс режимі мен пайдалану жағдайларына сәйкес тұрақты дайындығы мен авариясыз жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету үшiн жүргiзiледi.

78. Жарықпен сигнал беру жабдықтары жүйесiне техникалық қызмет көрсету күнделiктi, апта сайын, ай сайын, тоқсан сайын және жарты жыл сайын (маусымдық) регламенттiк жұмыстарды, сондай-ақ авариялық, ағымдық және жоспарлы сақтандыру жөндеулердi жүргiзуден тұрады.

79. Күнделiктi, апта сайын, ай сайын, тоқсан сайын және жарты жылдық (маусымдық) регламент жұмыстарын жүргiзген кездегi қызмет көрсету жұмыстарының тiзбесі регламенттердiң технологиялық карталарында және жарықпен сигнал беру жабдығын пайдалану жөнiндегi зауыттық нұсқауларда келтiрiледi.

80. Жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесiнiң ұшу тексерулерi оның дұрыс жұмыс iстеуi мен қазiргi нормаларға сәйкестiгiн анықтау мақсатында жасалады.

81. Ұшу тексерулерi жабдықтың монтаждалуы аяқталғаннан кейiнгi жүйенi пайдалануға енгiзу кезiнде және жүйенi кезеңдік тексеру кезiнде жасалады.

82. Жарық-техникалық жүйелердiң ұшу тексерулерiнiң кезеңділігі:

бірінші санаттағы жоғары қарқындылық оттары радио-маяк жүйесімен бірге, бiрақ жылына кемiнде 1 рет;

екінші санаттағы жоғары қарқындылық оттары радио-маяк жүйесімен бірге, бiрақ жылына кемiнде 1 рет;

үшінші санаттағы жоғары қарқындылық оттары радио-маяк жүйесімен бірге, тоқсанында кемiнде 1 рет;

глиссадалық оттар радио-маяк жүйесімен бiрге, бiрақ жылына кемiнде 1 рет;

санатталмаған жоғары қарқындылық оттары мен төмен қарқындылық оттары пайдалануға енгізілген кезде және қажет болған кезде. Барлық жағдайларда рейстiк ұшақтардың экипаждары жүйенiң жарық-техникалық бейнесінің жай-күйiне кезеңдік бақылау жасауын қамтамасыз етеді.

83. Ұшу тексерулерiн орындаудың көлемі мен тәртiбi радиожарықтау техникалық құралдардың ұшу тексерулерiнiң бiрлескен бағдарламасында анықталады.

84. Глиссадалық от-шамдардың ұшу тексерулерiн жүйе үлгісіне қарай арнайы бағдарламалар бойынша ұшақ-зертханалары ғана жүргiзедi.

85. Жарықпен сигнал беру жабдықтар жүйелерінің ұшу тексерулерiн арнайы ұшақ-зертханалары, қонудың радиотехникалық құралдарын немесе жаттығулық ұшуларды орындайтын ұшақтармен айналып ұшу кезiнде ұшуларды Қызметтің аға инженерiнiң (инженердің) қатысуымен орындайды.

86. Жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесiнiң ұшу тексеруiнiң нәтижелерi бойынша жүйенiң жұмыс iстеуiнiң дұрыстығы мен оның қойылған талаптарға сәйкестігi туралы қорытындысы бар актi жасалады. Актiлердiң нысандары осы Қағидаларға 16 және 21-қосымшаларда келтiрiлген. Глиссадалық от-шамдардың ұшу тексеруiнiң нәтижелерi бөлек актiлермен ресiмделедi.

9. Қашықтықтан басқару мен телемеханика құрылғыларына техникалық қызмет көрсету

87. Әуеайлақтың орталықтандырылған электрмен жабдықтау және жарықпен сигнал беру жабдықтары жүйесiндегi қашықтықтан басқару мен телемеханика қордырғыларына техникалық қызмет көрсетуді ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң қашықтықтан басқару және телемеханика бойынша мамандары жүзеге асырады.

88. Қашықтықтан басқару мен телемеханика жүйесiнiң дұрыс және сенiмдi жұмысын қамтамасыз ететiн негiзгi іс-шаралары бекiтiлген кесте бойынша анықталған кезеңділікпен жүргізілетін жоспарлы пайдалану тексерiстерi болып табылады. Жоспарлы тексерiстер екi түрлi болады: толық және ішінара. Жоспарлы тексерiстер дайындаушы зауыт нұсқауы көлемiнде және қолданыстағы нормативтiк-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес орындалады.

89. Жоспарлы және ағымдық тексерулер арасындағы кезеңде шектен тыс қызудың, ластанудың, механикалық зақымданудың және жұмыс барысындағы басқа бұзылыстарды анықтау мақсатында айына бiр рет қашықтықтан басқару мен телемеханика қондырғыларына сырттай тексеру жүргiзу қажет.

90. Қашықтықтан басқару мен телемеханика қондырғыларына байланысты негiзгi жабдықтың, сигналдық қондырғылар мен аспаптардың, қорғау және автоматиканың бақылау­дағы объектiлерiндегi жөндеу және тексеру осы Қағидаларға 18-қосымшаға сәйкес тексерiлiп жатқан объектiде олардың іс-әрекетін сынап көргеннен кейiн ғана аяқталған деп саналады.

91. Қашықтықтан басқару мен телемеханика қондырғылары жұмысындағы iстен шығуды немесе бұзылысты жойғаннан кейiн ішінара тексеру көлемiнде кезектен тыс (авариядан соңғы) тексеру және олардың iс-әрекетiн сыннан өткiзу жұмыстары жүргiзiледi.

92. Ішінара және авариядан кейінгі тексерулер, жөндеулердiң барлық түрлерi, сондай-ақ қашықтықтан басқару мен телемеханика қондырғыларын пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтарға сәйкес жүргізіледі және пайдалану журналы мен формулярда жазылады.

10. Қызметiнiң жедел тобының жұмысын ұйымдастыру

93. Әуежайдың тәулiктiк жұмысының барлық уақытына ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдығының жұмыс iстеуiн жүзеге асыру үшiн Қызметте жедел топ мамандарының ауысымдары бойынша кезекшiлiгi ұйымдастырылады.

94. Жедел топтың персоналы жедел-жөндеуші болып табылады және олар мыналарды:

1) әуежайдың жарықтандыру техникалық жабдығының, электрмен қамтамасыз ету жүйесiнiң және оның объектiлерiнiң белгіленген режимдерінде үздiксiз жұмыс iстеуiн;

2) электр жабдығын жедел ауыстырып қосуды, қызмет ететiн персоналдың жұмысқа жiберiлуiне рұқсат беру, жүргізу, келісу, дайындауды;

3) электр қондырғыларын техникалық пайдалану және электр жабдықтарын пайдалану кезінде қауіпсіздік техникасының сақталуын;

4) Қызмет объектілерінде өрт қауіпсіздігін сақтауды;

5) ұшу-қону жолақтарында жұмыс жүргiзiлген кезде жарықпен сигнал беру жабдықтары оттарының сақталуына бақылау жасауды;

6) жедел техникалық қызмет көрсетудiң жүргiзiлуiн;

7) техникалық құжаттамалар жүргiзудi;

8) электр энергиясының ұтымды пайдаланылуын бақылауды қамтамасыз етедi.

95. Жедел топтың ауысым персоналы кезекшiлiктi қабылдаған кезде мыналарды:

1) жабдықтың жай-күйi мен жұмысқа жарамдылығын;

2) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету объектiлерiнiң резервтiк электрмен қамтамасыз ету жүйесiнiң жұмысқа дайындығын;

3) жедел техникалық құжаттардағы алдыңғы ауысымның жазбаларын;

4) жеке қорғау құралдарының, өлшеу аспаптарын, құрал-жабдықтарының болуы мен жарамдылығын, сондай-ақ медициналық қобдишаның жинақталуын тексередi.

96. Әуе кемелерiнiң ұшуын қамтамасыз етуге байланысты электр қондырғыларының барлық жедел ауыстырылып қосылуы ұшу басшысымен (аға диспетчермен) келiсiлгеннен кейiн ғана жүргізіледі.

97. Кезекшiлiктi қабылдау мен тапсыру, сондай-ақ жедел персонал ауысым кезiнде атқарған барлық жұмыстар нысаны осы Қағидаларға 19-қосымшада келтiрiлген, жедел топтың жұмысын есепке алу журналында ресiмделедi.

98. Ұшуды қамтамасыз ететін ұшуды электр жарығымен техникалық қамтамасыз ету жабдығының жұмысындағы кез келген iстен шығуларды (аварияларды) жедел топтың ауысымдық инженерi (технигi) ұшу жетекшiсiне (аға диспетчерге), Қызметтiң бастығына жедел баяндайды және оларды жою бойынша шұғыл шаралар қолданады, ал ақаулықтар жойылғаннан көрсетілген лауазымды тұлғаларға жабдықтың жұмысқа дайындығы туралы баяндайды және жедел топ жұмысын есепке алу журналына тиiстi жазба жасайды.

99. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдығының барлық iстен шығу және ажыратылу жағдайлары журналда жазбалармен, ал ұшу қызметiнiң бұзылысына әкеп соқтырғандар актiлермен ресiмделедi. Егер электрмен қамтамасыз ету жүйесiнiң бұзылысы ақаулықтың немесе сыртқы көздің кенеттен (алдын-ала хабарланбастан) ажыратылудың салдарынан болған болса, Қызмет бастығы оның себептерiн анықтап, шаралар қолданады, актiнiң мазмұнын энергиямен қамтамасыз етуші ұйыммен келісіп, оған актiнiң бiрiншi данасын жiбереді.

100. Электр қондырғыларының барлық жұмыстары тек жедел топ аға инженерiнiң техниктің хабардар болуымен және рұқсатымен орындалады, нысаны осы Қағидаларға 20-қосымшада келтiрiлген қызмет нарядтары мен өкiмдерiн тiркеу журналында тiркеледi.

101. Қызмет персоналының кезекшісі:

1) әуеайлақ аумағы тазаланғаннан кейiн от-шамдар арматураларының жай-күйiн тексереді және зақымданғандары болса оларды жөндеп актi жасайды;

2) жарықпен сигнал беру жабдығының, радиожарық беру техникалық жабдықтың және әуе қозғалысына қызмет көрсету объектiлерiн электрмен қамтамасыз ету жүйесiнiң жұмысқа жарамдылығын ұйымдастыруды күнделiктi тексередi;

3) басқа қызметтер мен ұйымдардың электр жабдықтарын жөндеуге берген тапсырыстарына осы Қағидаларға 21-қосымшаға сәйкес есеп жүргізедi;

4) жер қазу жұмыстарын жүргiзуге осы Қағидалар 22-қосымшаға сәйкес тұлғаларда рұқсаттың болуын тексередi;

5) қажеттi құжаттама болмаған жағдайда жұмыс жүргiзуге тыйым салады.

102. Авариялар екі жерде болған жағдайларда қосымша екiншi жедел автомашинаны бөлу көзделуі қажет.

11. Электр энергиясы шығысын есептеудi ұйымдастыру

103. Электр энергиясы шығысын есептеу жалпы әуежай бойынша электр энергиясының шығысы және оның объектiлерi бойынша есепке алуды көрсетеді.

104. Енгізілетін құрылғылардың релелік кіші станциясының немесе кірме трансформаторлық кіші станциясының электр энергиясы шығысын бақылау үшiн энергиямен жабдықтаушы ұйымда санауыштың болуына қарамастан бақылау санауыштары орнатылады.

105. Әуежайдағы, оның өндiрiстiк қызметіне байланысты емес электрмен қамтамасыз ету объектiлерi, сондай-ақ бөгде ұйымдардың (субабоненттер) объектілері, жүйеге қосылған электр қабылдағыштардың қалады мөлшерiне қарамастан, энергиямен қамтамасыз ету желiсінiң кіші станциясын шығатын жерiнде есептеушi санауыштарымен жабдықталады.

106. Энергиямен жабдықтаушы ұйыммен және субабоненттерінің есептері шарттармен ресiмделедi.

107. Әуежай қызметтері мен бөлiмшелерi бойынша тоқсандық және айлық тұтынымдары көрсетiлген жылдық жоспарларын берілген өтініштер негiзiнде қызметтің есептеу және жоспарлау тобы жасайды.

108. Электр энергиясы шығысын санауыштардың көрсеткіштері осы Қағида­ларға 22-қосымшаға сәйкес электр энергиясы шығысын техникалық есептеу журналына ай сайын жазылады.

109. Әр айдың, тоқсанның және жылдың соңында әуежайдағы электр энергияның жалпы шығысының қорытындысы келесi объектiлердің топтары бойынша жинақталады:

1) әуежайдың өндiрiстiк қызметiн қамтамасыз етушi объектiлер кешенi;

2) қосалқы объектiлер (әкiмшiлiк-басқарушы ғимараттар, профилакторийлер, қонақ үйлер, асханалар, мейрамхана, дәмхана, тұрмыстық ғимараттар және тағы басқалар);

3) тұрғын қалашық, балалар мекемелерi, емханалар, дүкендер, клубтар, тұрмыстық қызметтер, қосалқы шаруашылық және тағы басқа;

4) бөгде ұйымдар (әрқайсысы бойынша бөлек). Қорытынды көрсеткiштер негiзiнде абоненттер мен субабоненттер әуежайда толығымен электр энергиясының шығысына талдау жүргiзедi.

110. Әр айдың соңында электр энергиясына есеп шот беру үшін шартқа сәйкес авиакәсіпорын энергиямен жабдықтаушы ұйымға немесе оның бөлімшесіне өткен айдың басы мен соңына жалпы әуежай бойынша және электр энергиясына әр түрлі төлем тарифтері бар оның жеке объектілеріне есеп шоттары көрсеткіштері туралы мәлімет жібереді.

111. Әуежайдың әр түрлі қызметтерінде электр энергиясын тұтынуда белгіленген лимиттің сақталуын ұйымдастыруды бақылауды Қызмет бастығы, ал әрбiр қызмет бойынша электр энергиясының ұтымды жұмсалуы мен электр энергиясын тұтынудың белгіленген лимитiнiң сақталуы бойынша бақылауды электр қондырғыларын пайдаланатын қызмет бастығы жүргізеді.


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 1-қосымша


Электрлі жарықтың техникалық жабдықтары ішінара iстен шыққанда оларды пайдалануға қойылатын шектеулер

1. Ұшу басталарда ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету құралдары жарамдылық нормаларына сәйкес келуi және ақаулықтары болмауы тиiс.

2. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтары мынадай iшiнара iстен шыққан кезде әуеайлаққа әуе кемелерiн қабылдауды жалғастыруға рұқсат етiледi:

1) I санатты минимум бойынша:

ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдығының орталық оттары iстеп тұрған кезде қондыру бағытшамының екi фидерiнiң бiреуi;

импульстық немесе глиссадалық оттар;

шеткі қауіпсіздік жолағының бүйірдегі оттары жерге қону аймағының оттары, ұшу-қону жолағының ось оттары істен шыққан кезде.

2) ІІ-санатты минимум бойынша:

импульстiк және глиссадалық оттар;

қондырудың фар екi фидерiнiң бiреуi;

рульдеу жолдарының тереңдетiлген оттары істен шыққан кезде.

3) I-ІІ-санатты минимумдар бойынша:

ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету объектiлерiнің (радиомаяк жүйелерінен, жарық жүйесiнен, командалық-диспетчерлік пунктерден, әуе қозғалысына қызмет көрсету жүйесінің автоматтандырылған орталықтарынан басқа) электрмен қоректендірудің екi тәуелсiз көзiнiң бiрi;

әуеайлақтың үстiндегi айналымда жүрген және тіке қону алдындағы әуе кемелерi үшiн ғана радиомаяк жүйелерінің, жарық жүйелерінің, командалық-диспетчерлік пунктерінің және әуе қозғалысына қызмет көрсету жүйесінің автоматтандырылған орталықтары объектiлерiнің электрмен қоректендірудің үш тәуелсiз көзiнiң екеуi;

айналымдық шолуға жақындау оттары мен ұшу-қону жолағының айналымдық шолу оттары;

рульдеу жолдарының оттары (әуе кемелерiн рульдеу ілесіп жүретiн машина соңында төмендетілген жылдамдықта жүзеге асырылады) істен шыққан кезде.

4) I, ІІ және ІІІ санатты минимумдар бойынша (аварияны жоюға дейiн, бiрақ 5 тәулiктен аспауы тиiс):

осы обьекті үшін қайта қосудың нормативтік, ең жоғары рұқсат етілетін уақытын қалған көздерімен қамтамасыз ету кезінде қонуға инструменталдық кіруді қамтамасыз етудің және командалық-диспетчерлік пунктің радиожарық-техникалық құралдарының электрмен қоректендірудің тәуелсіз үш көзінің бірі істен шыққан кезде.

І санатты минимум мыналар:

жақындату мен жарық горизонтының прожекторлық оттары қорегі екі фидерінің бірі;

ұшу-қону жолағының фара оттары екі фидерінің бірі істен шыққан кезде ұшу-қону жолағында көріну ұзақтығы 200 м артады.

4. Жарық техникалық жабдықты қашықтан басқару істен шыққан кезде минимум санатталмаған деңгейге дейін артады (оттары кезекші персонал әуе қозғалысына қызмет көрсету қызметінің диспетчерлік командасы бойынша ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабына қосу тиіс).


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 2-қосымша

Жарық сигнал жабдығы оттарының кіші жүйелері бойынша жанбайтын лампаларының рұқсат етілетін пайызы

1. I санат бойынша қонуға дәл кіру үшін жабдықталған ҰҚЖ-да профилактикалық техникалық қызмет көрсету I санат бойынша ұшуды орындаудың кез келген уақытында барлық жақындату оттары мен ұшу-қону жолағы оттарының жұмыс істеуінен және кез келген жағдайда мынадай кіші жүйелердің әрбірінде оттардың кемінде 85 %-ының жұмыс істеуінен тұруы тиіс:

I санат бойынша қонуға дәл кіруге арналған жарықпен сигнал беру жүйесі:

ұшу-қону жолағының кіру оттары;

ұшу-қону жолағының қону оттары;

ұшу-қону жолағының шектеу оттары.

2. II және III санаттар бойынша қонуға дәл кіру үшін жабдықталған ұшу-қону жолағында профилактикалық техникалық қызмет көрсету II және III санаттар бойынша ұшуды орындаудың кез келген уақытында барлық жақындату оттары мен ұшу-қону жолағының оттары жұмыс істейтіндей және кез келген жағдайда кемінде:

Мынадай кіші жүйелердің әрбірінде оттардың 95%-ының:

II және III санаттар бойынша қонуға дәл кіруге арналған жарықпен сигнал беру жүйесі;

ұшу-қону жолағына жақын 450 метрлік учаске, ұшу-қону жолағының ось оттар, ұшу-қону жолағының кіру оттарының;

жерге қону аймағы оттарының 90%-ының;

ұшу-қону жолағына жақын 450 метрлік учаскеден тыс жерге қонуға кірудің жарықпен сигнал беру жүйесі оттарының 85%-ының;

ұшу-қону жолағының шектеу оттарының 75%-ының жұмыс ітсеуінен тұруы тиіс.

3. Желілік оттармен немесе жарық горизонтымен болатын (ақауы бар көрші екі оттың болу рұқсат етілетін) жағдайларды қоспағанда, қатар орналасқан, ақауы бар екі оттың болуына рұқсат беруге болмайды.


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 3-қосымша

Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметі құжаттамаларының тiзбесі

1. Жалпы құжаттар:

1) қызмет туралы ереже;

2) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметінің құрылымдық схемасы;

3) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметі мен әуежайдың басқа қызметтерi арасындағы электр қондырғыларын пайдалану үшiн жауаптылықтың аражігін ажырату актiлерi;

4) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметі персоналының нормативтiк санының есебi, штат кестесі және ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметі персоналының нақты саны;

5) лауазымдық нұсқаулықтар;

6) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметі бойынша бұйрықтар, нұсқаулар және өкiмдер (басшының құжаттар папкасы);

7) Азаматтық авиациядағы ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету ережелерiнiң - бақылау данасы;

8) Азаматтық авиациядағы ұшу қағидалары немесе олардан үзiндi көшiрмелер; әуеайлақтардың жарамдылық нормалары немесе олардан ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету бойынша үзiндi көшiрмелер;

9) техникалық қауіпсіздігі, өрт қауіпсіздік ұшуды электрмен жарықтау техникалық жабдықтарын пайдалану бойынша нұсқаулықтар;

10) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етудің пайдаланылып жүрген жабдықтарының жобалық-сметалық құжаттамасы;

11) пайдалануға берілген электр қондырғыларына монтаж-баптау ұйымдарының атқарушы құжаттамасы;

12) пайдалануға жарамдылық куәлiктері;

13) әуежайдың электрмен жабдықталуы және оның объектiлерiн электрмен қоректендіру схемаларының жиынтығы (әуежай объектiлерiнiң жоғары вольттi, төмен вольттi және резервтiк электрмен қоректендірудің, ұшу-қону жолының, рульдеу жолағының жарық сигнал жабдықтарының, әуеайлақтың басқарылатын және басқарылмайтын белгiлерiнiң схемалары және т.б);

14) электр беру желiлерiнiң трассалық жоспарлары мен кабельдiк желілердің (секторлар бойынша) байлану схемалары;

15) негiзгi электр жабдықтарын сипаты мен схемалары;

16) рекламациялық актiлер;

17) жабдықтарға, материалдарға, қосалқы жабдықтар мен аспаптарға және тағы басқаларға өтінімдер;

18) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң жұмысы бойынша жоспарлар, кестелер;

19) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдығын күрделi жөндеудің кезеңділік кестесі;

20) күрделi жөндеулер мен іске қосу-баптау жұмыстары бойынша құжаттама (шарттар, сметалар, № 2 үлгi актiлер және оларға талдаулар, өткен жылдағы ақаулықтар ведомостылары, күрделi жөндеуге өтінімдер, күрделi жөндеу жоспарлары, қаржыландыру бойынша деректер, күрделi жөндеу және іске қосу-баптау жұмыстарының жұмсалатын қаражатын есепке алу);

21) қауіпсіздік техникасы, өрт қауіпсіздігі бойынша ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдығын пайдалану нұсқаулығын білуді тексеру журналы;

22) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметіндегі техникалық оқулар мен талдау өткiзуді есепке алу журналы;

23) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң өлшеу, өрт сөндiру құралдары мен қорғаныс құралдарының тізбесі.

2. Жедел топтың құжаттамалары:

1) лауазымдық нұсқаулықтар;

2) басқа қызметтермен электрмен қоректендіруді резервтеу және жедел ауыстыру бойынша, режим, қауіпсіздік техникасы, электр тогы зақымдаған кезде алғашқы көмек көрсету, өрт қауіпсіздігі шаралары мен өрт туындаған жағдайда жедел топтың іс-әрекеті бойынша өзара іс-қимыл жөніндегі нұсқаулықтар;

3) абоненттердің, әуежайдың лауазымды адамдары мен қызметтерiнiң, электрмен жабдықтаушы ұйымдардың телефондар тiзiмi және тағы басқалар;

4) жедел топ персоналының кезекшiлiк және демалыс кестелері;

5) сыртқы жарықты қосу және сөндіру кестесі;

6) релелiк қорғаныстардың қондырғы ведомостылары;

7) әуежай объектiлерiнің жоғары вольттi және төмен вольттi, негiзгi және резервтi электрмен қоректендіру схемалары;

8) ұшу-қону жолағының, рульдеу жолының, басқарылатын және басқарылмайтын көрсетушiлерiнiң жарық сигнал жабдықтарының схемасы;

9) әуежайдың жалпы мақсаттағы объектiлерiнiң электр жабдықтарының схемалары;

10) электрмен қоректендіру желiлерi трассаларының жоспары;

11) нарядтар папкасы;

12) нарядтардың, хаттамалардың, актiлердiң, жедел ауыстырып қосу, бланкiлерi және тағы басқалар;

13) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметi жедел тобының жұмыстарын есепке алу журналы;

14) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң электр қондырғы­ларындағы жұмыстар бойынша нарядтар мен өкiмдердi тiркеу журналы;

15) әуежайдың жалпы мақсаттағы объектiлерiнiң электр қондырғыларына ағымдық жөндеуге өтінімдер журналы.

3. Ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының құжаттамалары:

1) лауазымдық нұсқаулықтар;

2) жедел топтың персоналымен электрмен қоректендіруді резервтеу және жедел ауыстыру, қауіпсіздік техникасы, электр тогы зақымдаған кезде алғашқы көмек көрсету, өрт қауіпсіздігі шаралары мен өрт туындаған жағдайда жеке құрамның іс-әрекеті бойынша өзара іс-қимыл жөніндегі нұсқаулықтар;

3) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету жабдығына қызмет көрсетуге, қауіпсіздік техникасы мен ҰЭТҚ объектілерінің өртке қарсы жай-күйіне жауапты адамдарды тағайындау туралы торап бойынша өкімдер;

4) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының жұмысы бойынша бұйрықтар, нұсқаулар және басқа басқарушы құжаттар;

5) әуежай объектiлерiнің жоғары вольттi және төмен вольттi, негiзгi және резервтiк электрмен қоректендіру схемалары;

6) әуежайдың жалпы мақсаттағы объектiлерiнiң электр жабдықтарының схемалары;

7) электрмен қоректендіру желiлерi трассаларының жоспарлары;

8) релелiк қорғаныс қондырғыларының ведомосты;

9) қуаттылық және жарықтандыру желілерінің атқарушы схемалары;

10) трансформаторлық қосалқы станциялардың құжаттама папкасы (қағидаттық схемалар, зауыттық сипаттамалар, формулярлар, электр жабдықтары мен кабельдiк желiлер паспорттары, сынақ хаттамалары және тағы басқалар);

11) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету жабдықтарының жоғары вольтті, төмен вольтті және басқа жабдықтардың ақаулық ведомостылары;

12) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының пайдаланылатын жабдықтарын күрделi жөндеудің кезеңділік кестесі;

13) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының өлшеу құралдарын метрологиялық тексеру кестесі;

14) жоспарлы – алдын алу жөндеулер кестесі;

15) материалдарға, қосалқы жабдықтар мен аспаптарға өтінімдер;

16) Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидалары және басқа басқарушы құжаттар, әуеайлақтарды пайдалануға жарамдылық нормаларынан ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету бойынша үзінді көшірмелер;

17) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының жұмыстарын есепке алу журналы;

18) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының резервтiк дизель-генераторларына техникалық қызмет көрсету журналы;

19) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының кабельдік желiлерiнiң журналы;

20) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету торабының жабдықтарын, қосалқы жабдықтарын, аспаптарын және материалдарын алу мен жұмсаудың есепке алу журналы.

4. Ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының құжаттамалары:

1) лауазымдық нұсқаулықтар;

2) жедел топтың персоналымен электрмен қоректендіруді резервтеу және жедел ауыстыру, қауіпсіздік техникасы, электр тогы зақымдаған кезде алғашқы көмек көрсету, өрт қауіпсіздігі шаралары мен өрт туындаған жағдайда жеке құрамның іс-әрекеті бойынша өзара іс-қимыл жөніндегі нұсқаулықтар;

3) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдығына қызмет көрсетуге, қауіпсіздік техникасы мен торап объектілерінің өртке қарсы жай-күйіне жауапты адамдарды тағайындау туралы торап бойынша өкімдер;

4) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету тораптың жұмысы бойынша нұсқаулар, бұйрықтар және басқа басқарушы құжаттар;

5) жарықпен сигнал беру жабдығының схемалары;

6) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабы объектiлерiнiң негізгі және резервтік электрмен қоректендіру схемалары;

7) жарықпен сигнал беру жабдығының төмен вольтті қалқандары мен кепiлдi электрмен қоректендіру қалқандарының схемалары;

8) резервтiк дизель-генераторларды автоматикасының схемалары;

9) дистанциялық басқару схемасы;

10) жарықтылықты реттеуiштердiң қағидаттық схемалары;

11) пайдаланылып жүрген жабдықтардың зауыттық сипаттамалары, формулярлары, паспорттары;

12) жарықпен сигнал беру жабдықтарының ақаулық ведомостылары;

13) ұшуды жарықпен техникалық қамтмасыз ету торабының пайдалануындағы жабдықтарды күрделi жөндеудің кезеңділік кестесі;

14) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының өлшеу құралдарын метрологиялық тексеру кестесі;

15) жарық сигнал жабдықтарының жүйесiне регламенттiк қызмет көрсету мен жоспарлы-алдын ала жөндеу кестесі;

16) ұшу тексерiстерiнiң кестесі;

17) материалдарға, қосалқы бөлшектерге, аспаптарға және жабдықтарға өтінімдер;

18) Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидалары және басқа басқарушы құжаттар, әуеайлақтарды ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету бойынша пайдалануға жарамдылық нормаларынан үзінді көшірме;

19) жарық сигнал жабдығына техникалық қызмет көрсету регламентi;

20) ұшу тексерулерінің актілері,

21) жарықпен сигнал беру жабдығын пайдалануға жарамдылық куәлігі;

22) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының жұмысын есепке алу журналы;

23) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының резервтiк дизель-генераторларына техникалық қызмет көрсету журналы;

24) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының кабельдік сақиналарының оқшаулануы тебінісін өлшеу журналы;

25) кабельдік сақиналардың паспорттары;

26) жарықпен сигнал беру жабдығын сынау хаттамалары;

27) ұшуды жарықпен техникалық қамтамасыз ету торабының жабдықтарын, қосалқы бөлшектері мен аспаптарын және материалдарын алу мен шығындауын есепке алу журналы.

5. Ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнiң жөндеу-пайдалану шеберханасының құжаттамалары:

1) лауазымдық нұсқаулықтары;

2) қауіпсіздік техникасы, өрт қауіпсіздігі шаралары мен өрт туындаған жағдайда жеке құрамның іс-әрекеті, электр тогы зақымдаған кезде алғашқы көмек көрсету, электр қондырғыларды жөндеу бойынша өзара іс-қимыл жөніндегі нұсқаулықтар;

3) жұмыс жоспарлары;

4) жөндеу-пайдалану шеберханасының жұмыстарын есепке алу журналы;

5) жөндеу-пайдалану шеберханасының жабдықтарының, мүлiктерi және құрал-саймандарының тізімдемесі;

6) жөндеу-пайдалану шеберханасы жабдықтарының зауыттық сипаттамалары, паспорттары мен формулярлары.

6. Электрлі техникалық жоғары вольттi зертхана құжаттамалары:

1) лауазымдық нұсқаулықтары;

2) қауiпсiздiк техникасы мен электр тоғы зақымдаған кезде алғашқы көмек көрсету жөніндегі нұсқаулықтары;

3) зертхана жабдықтарының зауыттық сипаттамалары, паспорттары мен формулярлары;

4) электр қондырғыларын сынақтан өткізу бойынша нормалар мен нұсқаулар;

5) зертхана жабдықтарының, мүлiктерiнiң, қорғаныс құралдары мен құрал-саймандарының тізбесі;

6) жұмыс жоспарлары;

7) электрлі техникалық жоғары вольттi зертхана жұмысын есепке алу журналы;

8) ұшуды электрлі техникалық қамтамасыз ету қызметiндегi электрлі қондырғылардың, қорғаныс құралдарының сынақтары мен тексерулерінiң хаттамаларын, актiлерiн есепке алу журналы;

7. Жоспарлау және есепке алу тобының құжаттамасы:

1) лауазымдық нұсқаулықтар;

2) авиакәсіпорнының материалдық-техникалық жабдықтау және жердегі құрылыстарды пайдалану бөлімдерімен келісілген, жабдықтарды, материалдарды, қосалқы жабдықтарды және аспаптарды орталықтандырылған және орталықсыздандырылған жабдықтауға өтінімдер және ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарын күрделі жөндеу мен баптау жұмыстарын қаржыландыруға өтінімдер ұсыну кестесі;

3) өтінімдер папкасы;

4) өлшеу құралдарын тексеру мен оның орындалуын есепке алу кестесі;

5) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз етудің пайдаланылатын жабдықтарды күрделi жөндеудің кезеңділік кестесі;

6) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету жабдықтарының ақаулық ведомостысы мен оларды күрделi жөндеу және баптау жұмыстарының тізбесі;

7) жобалау-сметалық құжаттамалар;

8) жұмыс жоспарлары;

9) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қызметiнің жабдықтарды жұмсалған қосалқы жабдықтар мен құралдарды және материалдарды алу және жұмсалуын есепке алу журналы;

10) әуежай қызметтерінің объектілері бойынша электр энергиясының тұтыну есептері;

11) әуежайдағы электр энергиясы шығынын техникалық есепке алу журналы


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 4-қосымша


БЕКІТЕМІН

Әуежай басшысы_______________

___________________ (қолы)

(Т.А.Ә.) 20____ж «____»________


________________________________ӘУЕЖАЙЫНЫҢ ЭЛЕКТР ҚОНДЫРҒЫЛАРЫНДАҒЫ ЖОСПАРЛЫ – АЛДЫН АЛУ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ 20___ ЖЫЛҒА ЖОБАЛЫ ЖЫЛДЫҚ КЕСТЕСІ

Пайдаланылатын қондырғыларды ағымдағы жөндеу, профилактикалық сынаулар және тексерулер ӨТП және зауыттық нұсқаулық бойынша кезеңділік I тоқсан II тоқсан ж.т.с.с.

қаңтар ақпан наурыз

Жоспар-ланатын объек-тілер Орындалу мерзімі Жоспар-ланатын объек-тілер Орындалу

мерзімі Жоспар-ланатын объек-тілер Орындалу

мерзімі

Жоғары вольтті электр қондырғылары

ТҚ ағымдық жөндеу жылына 1 рет ККС № 3, 5, б ККС № 2, 9 ККС № 4 ТТ

Төмен вольтті электр қондырғылары

Электрлі двигательдердің ағымдық жөндеуі жылына 2 рет ЖЖМ базасы Аэро-вокзал, жүк қоймасы Гараж, қазандық

Кабельдік және әуе желілері

ТП арасындағы жоғары вольтті кабельдердің профилактикалық сынақтары — — — — 5 – 4, 4—11 фидер —

Электр қуатының автономды көздері

Автоматтандырылған дизель-генераторлардың бақылау тексерулері (қосылу уақыты, жұмысының тұрақтылығы және т.б.) Апта сайын

Жарықтандыру құралдары

Сыртқы жарықтың ағымдағы жөндеуі 3 жылда 1 рет Перрон, вокзал маңын-дағы алаң ТО, ЖЖМ қоймасы Автобаза өту жолдары

Релелік қорғаныс, автоматика, телемеханика

Жоғары вольтті және төмен вольтті АВР-ды толық бағдарлама бойынша тексеру Жылына 1 рет ККС № 2, 3 ОТТ ККС № 11

Қосалқы жабдықтар

Қорғаныс белбеулерін, сатыларды, баспалдақтарды, құрылғыларды және т.б.сынақтан өткізу Жылына 2 рет — — — — — — —



ҰЭЖТҚ қызметінің бастығы ___________________ _______________

                                                               (қолы)                     (Т.А.Ә.)

ҰТЖҚ торабының бастығы ____________________ _____________

                                                               (қолы)                     (Т.А.Ә.)


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 5-қосымша

БЕКІТЕМІН

Әуежай басшысы_______________

___________________

(қолы) (Т.А.Ә.)

20____ж «____»________


_____________________________ӘУЕЖАЙЫНЫҢ, №___________ҰҚЖ, ____________қонудың магниттік бағыты ЖАРЫҚПЕН СИГНАЛ БЕРУ ЖАБДЫҚТАРЫ ЖҮЙЕСІНЕ РЕГЛАМЕНТТІК ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ ЖӘНЕ ЖОСПАРЛЫ-АЛДЫН АЛУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУДІҢ 20___ ЖЫЛҒА ЖОБАЛЫҚ ЖЫЛДЫҚ КЕСТЕСІ

Орындалатын жұмыстар Айлар бойынша орындалуы туралы белгілер

қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан

Оттар және жарық көрсеткiштер

Оптикалық элементтерiнiң сырттай тазалауы + + + + + + + + + + + +

Оптикалық элементтерiнiң толық тазалалау мен профилактикасы, аралық төселiмдер мен нығыздаушыларды ауыстыру + +

Жарық шоғырларының бұрылу бұрыштарын тексеру + + + +

Деформацияланған және қисайған тiректердi, бекiту элементтерiнiң тағандарын жөндеу + +

Бояуларын қалпына келтiру + +

От-шамдардың жерлендiрiлуiн тексеру + +

Жүйенiң ұшу арқылы тексерiлуi + +

Кабельдік желілер

Барлық кабельдiк сақиналардың оқшаулама кедергiлерiн тексеру және оқшаулама кедергiлерiн нормаға дейін жеткізу + + + + + + + + + + + +

Оқшауламаларды жоғары кернеумен сынау + +

Бороздаларды төмен вольттi кабельмен құймалау + + + + + + + + + + + +

Кабель орларын, құдықтарды, еңістерді жөндеу + + + +

Жарықтылық реттеуiштері мен күштiк трансформаторлар

Шығу тогын тексеру + + + + + + + + + + + +

Ток пен кернеу бойынша қорғанысты тексеру + +

Түйiстiргiштер мен термоқорғанысты тазалау және реттеу + + + +

Оқшаулама кедергiлерiн тексеру + +

Май деңгейiн тексеру + + + + + + + + + + + +

Элементтердi шаң мен кiрден тазарту + + + + + + + + + + + +

Жерлендiргiш құрылғылардың кедергiлерiн тексеру +

Басқару қалқандары мен жоғары вольттi түйiстiргiштер

Профилактикалық тексеру:

Түйiспелiк жалғауларды тазалау және бекiтiп тарту, жеткiзушi кабельдердiң бекiтiлуiн тексеру, ауыстырып қосудың айқындылығын тексеру + + + + + + + + + + + +

Светофорлар мен бағыт көрсеткiшерiн басқару тiзбегiнiң жұмысын тексеру + + + + + + + + + + + +

Сигнализацияның жұмыс істейтіндігін + + + + + + + + + + + +

Оқшаулама кедергiлерiн өлшеу +

Электрлiк беріктікті сынау және жерлендiргiш құрылғыларының кедергiлерiн тексеру + +

Тарату қалқаншалары мен РҚА

Профилактикалық тексеру, коммуникациялық аппараттар мен ұстап тұратын автоматтардың жұмыс істеуін, түйiспелiк жалғауларды тазалау және бекiтiп тарту + + + + + + + + + + + +

Кiрмелiк және секциялық ажыратқыштарды жөндеу, РҚА жұмысын тексеру, жүктемелердiң фазалар бойынша және № 1,2 кiрмелерде бiркелкi таралуын өлшеу + + + +

Оқшаулама кедергiлерiн өлшеу + +

Электрлiк беріктікті сынау + +

Жерлендiргiш құрылғыларының кедергiлерiн тексеру + +

Қашықтан басқару аппаратурасы

Диспетчерлердiң жедел басқару пульттерiнен және жергiлiктi басқару орындарынан жасалатын жұмыс тәртiптерiн тексеру + + + + + + + + + + + +

Аппаратураның қорек көздерiн, аппаратура торабының жұмыс iстеу осциллограммасын тексеру, байланыс каналдарындағы сигналдар деңгейiн тексеру + + + +

Аппаратура жерлендiргiшiнiң жағдайын, оқшауламалар кедергiлерiн тексеру + +

БП, КП, ЖБП тiреуiштерi арасындағы дәнекер кабельдердiң жағдайын, мнемосхемалар мен басқару объектiлерi арасын жалғастыратын кабельдердi тексеру + +



ҰЭЖТҚ қызметінің бастығы ___________________ _______________

                                                              (қолы)                   (Т.А.Ә.)

ҰТЖҚ торабының бастығы ____________________ _____________

                                                              (қолы)                   (Т.А.Ә.)


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 6-қосымша


БЕКІТЕМІН

Әуежай басшысы_______________

___________________

(қолы) (Т.А.Ә.)

«____»________ 20____ж


20____ ж. күрделі жөндеуге жататын ҰЭЖТҚ қызметiнің

________________________(жоғары вольттi,

          (ЭЖТҚҚ, ЖТҚҚ)


төмен вольттi, жарық техникалық жабдық, дизель-генераторлар, автоматика) торабының


АҚАУЛЫҚТАР ВЕДОМОСЫСЫНЫҢ НЫСАНЫ

Нысаны Жабдық атауы Типі, сызбасы, маркасы, жобасы Саны (ұзындығы) Ақау сипаты және күрделі жөндеу жұмыстарының тiзбесі





_________________торабының бастығы __________ _____________ ____________________

                                                                       (қолы)            (Т.А.Ә)          (ҰЭЖТҚҚ, ЖТҚҚ)


Ескерту. Күрделі жөндеу жүргізілетін жылдың алдындағы жыл ішінде пайдалану процесінде анықталған ақаулықтар туралы мәліметтер ведомосына енгізіледі. Барлық анықталған ақаулықтар мен жүргізілген жөндеу жұмыстары туралы барлық мәліметтер жабдықтың формулярына және паспорттарына жазылады.


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 7-қосымша


Электрлі монтаждау жұмыстары бойынша қабылдап алу –

тапсыру құжаттамасының тiзбесі

1. Жалпы сипаттағы құжаттамалар:

1) электрлі монтаждау жұмыстарын қабылдау және тапсыру актiлерi, қосымшаларымен бiрге, орындау құжаттамаларының жиынтығы (жұмыс сызбалары, қағидаттық және монтаждау схемалары);

2) электрлі монтаждау және баптау жұмыстары бойынша актiлер мен хаттамалар;

3) электрлі техникалық қондырғыларды монтаждауға байланысты құрылыс жұмыстары бойынша актiлер мен хаттамалар;

4) зауыттық құжаттамалар жиынтығы (электр жабдықтарының паспорттары мен формулярлары, олардың зауыттық сынақтарының хаттамалары, монтаждау, баптау және пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтар, монтаждалған жабдықтарға оны жасап шығарушы зауыт тарапынан қоса жiберiлетiн қосалқы бөлшектердiң, құрал-саймандардың, тетiктер мен аспаптардың зауыттық жиынтығының ведомостары);

5) жобаға енгiзiлген өзгерiстер мен ауытқулар ведомосі;

6) пайдалануға кедергi келтiрмейтiн электрлі монтаждық аяқталмаған, жұмыстар ведомосы;

7) монтаждалған жабдық ведомосі;

8) электр жабдықты (құрылымға) монтаждауға үй-жайларды (құрылғы) тапсыру актісі;

9) электр жабдықтарын монтаждауға қабылдау актiсi.

2. Бөлу құрылғыларының құжаттамалары:

1) майлы ажыратқыштардың механикалық бөлiгiн қарап шығу мен тексерудiң хаттамасы;

2) шиналарды монтаждау және сынау хаттамалары;

3) ауалық ажыратқыштардың механикалық бөлiгiн қарап шығу және тексеру хаттамалары;

4) айырғыштардың механикалық бөлiгiн қарап шығу және тексеру хаттамалары;

5) вентильдiк разрядтауыштарды қарап шығу хаттамалары;

6) оқшаулатқыштарды қарау хаттамалары;

7) шиналанған түйiспелi жалғаулардың механикалық бөлiгiн қарау және тексеру хаттамалары;

8) өлшеу трансформаторларын қарап шығу хаттамалары;

9) комплектiлiк трансформаторлық кіші станцияларын және ККС және ТҚ 6-10 кв және 35 кв бөлу жабдықтарды қарау хаттамалары;

10) қуат коэффициентiн арттыру үшін конденсаторларды қарап шығу және тексеру хаттамалары;

11) желiлер мен шинасымдарды фазалау хаттамалары;

12) қорғаныс құралдарын баптау мен сынау хаттамалары;

13) бөлуші пунктінде орнатылған аспаптардың, аппаратура мен жабдықтың төлқұжаттары және формулярлары.

3. Трансформаторлардың құжаттамалары:

трансформаторлардың белсенді бөлiгiн қарау хаттамалары (егер олар жасалған болса);

трансформаторлардың кептiрусiз қосылуына рұқсат ету хаттамалары;

трансформаторларды кептiру хаттамалары (егер олар жасалған болса);

трансформаторлар оқшауламасының кедергiсiн өлшеу хаттамалары;

трансформатор майын химиялық талдау хаттамалары (толық немесе қысқартылған);

трансформатор майының электрлiк берiктiгiн сынау және аппараттарға трансформатор майын құю хаттамалары;

трансформаторлардың, аспаптар мен жабдықтың паспорттары, формулярлары.

4. Аккумулятор батареяларының құжаттамасы:

аккумулятор батареяларының формулярлары;

қалыптау процесiнде аккумулятор батареялары элементтерiнiң негiзгi сипаттамаларының хаттамалары;

аккумулятор батареяларын монтаждау құжаттары.

5. Электр машиналарының құжаттары:

машиналарды бөлшектеп қарау және ревизиялау актiлерi:

машиналарды қарау және ревизиялау хаттамалары;

электр машиналарын (агрегаттарын) орнату фундаменттерінiң дайындық актiлері;

бөлшектенiп келген электр машиналарын монтаждау формулярлары;

электр машиналарын кептiрусiз қосу мүмкiндiгiн тексеру хаттамалары мен электр машиналарын кептiру (егер жасалған болса) хаттамалары;

электр машиналарын (агрегаттарын) монтаждау формулярлары;

жүргiзу-реттеу және қорғаныс аппараттарын қарау мен тексеру хаттамалары;

электр машиналарының, жүргiзу-реттеу және қорғаныс аппараттарының формулярлары, паспорттары;

басқару, қорғау, сигнал беру және автоматтау схемаларын баптау хаттамалары.

6. Электр сымдарының құжаттары:

монтаждау алдында кәріздік құбырларын қарау актiлерi;

жарылу қаупi бар құрылғылар мен үй-жайларда электр сымдары өтетiн болат құбырларын қысыммен сынау хаттамалары;

электр сымдарының (қосу алдында) оқшауламаларының кедергiсiн өлшеу хаттамалары;

қоректендiру қалқаннан тұтынушыға дейiнгi сымдардың төселуi мен жалғануының орындау схемасы.

7. Кабель желiлерiнiң құжаттары:

кабельдер монтаждалатын орларды, каналдарды, тоннельдер мен блоктарды қабылдау актiлерi;

төсеу алдында барабандағы кабельдi жылыту (қыс кезiнде) хаттамалары;

кабель торабының (орындау) журналы;

жабу алдында орлар мен каналдардағы кабель кәріздерін қарау актiлерi;

кабель оқшауламаларының кедергiсiн (қосу алдында) өлшеу хаттамалары;

кабельдердi фазалау хаттамалары;

қосу алдында жоғары вольттi кабель желiлерiн сынау хаттамалары;

трассалар бойынша кабель желiлерiнiң схемасы.

8. Әуе желiлерiнiң (ӘЖ) құжаттары:

әуе желiлерiнiң трассасын қабылдау актiлерi;

әуе желiлерi тiректерiнiң астына монолиттiк бетон iргетастарын салу жұмыстарының журналы;

әуе желiлерi тiрегiнiң астына құрама іргетас басқыштар орнату мен қадаларды қағу журналы;

әуе желiлерi тiректерiн жинау журналы;

әуе желiлерi тiректерiн орнату журналы;

сымдар мен арқан монтаждалатын әуе желiлерiнiң орнатылған тiректерiн қабылдау актiлерi;

сымдардың салбырау бойы мен әуе желiсiнiң габариттерiне бақылау тексерiстiң хаттамалары;

түтiкше разрядтауыштарды қарау хаттамалары;

оқшаулатқыштарды қарау мен тексеру хаттамалары;

әуе желiлерi қиылыстарының актiлерi;

жоғары вольттi әуе желiлерiнiң паспорттары;

әуе желiлерiнiң анкерлiк өткiндерiнiң инвентарлық жазбалары;

әуе желiлерiнiң жермен қосу кедергiлерiн өлшеу хаттамалары.

9. Электрмен жабдықтау объектiлерiнiң құжаттары:

басқару, қорғау, сигналдау және автоматтау схемаларын баптаумен ексеру хаттамалары;

жоғары вольтті жабдықтар мен түрлендiргiш құрылғыларды тексеру мен сынау хаттамалары;

электржетектер мен көтеру-тасымалдау құрылғыларын қарап шығу, монтаждау және сынау хаттамалары;

электр қондырғыларын монтаждау мен пайдалану жөнiндегi паспорттар, формулярлар мен нұсқаулар.

10. Жермен қосу құрылғыларының құжаттары:

жер асты коммуникацияларының орналастырылуын көрсете отырып, жасалған жермен қосу жабдықтарының сызбалары мен схемалары;

жермен қосу жабдықтарының элементтерiн төсеу бойынша жасалатын жер асты жұмыстарына актiлер;

Электр қондырғыларын пайдалану жөніндегі нормативтік құқықтық құжаттамаларда қарастырылған нормалар мен көлемде жермен қосу құрылғыларының қабылдау-тапсыру сынақтарының хаттамалары;

жабу алдында жерленгiштердi қарау актiлерi;

жермен қосушы жабдықтардың тоқтың шашырауына кедергiні өлшеудiң және жерлендiргiштер мен жерлендiрiлетiн элементтер арасында тiзбектің болуын тексерудiң хаттамалары;

«фаза-нөль тұзағының» кедергiсiн өлшеу хатттамасы.

11. Жұмыс қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету құрылғыларының құжаттары:

жұмыс қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету үшiн құрастырылған электр жабдығының блоктау құрылғыларын қарау және тексеру актiлерi;

желдету құрылғыларын қарап шығу мен тексеру хаттамалары.

12. Дизель-электрлiк агрегаттар құжаттамасы:

двигательдер мен генераторлар орнатылатын іргетастарының дайындық актiлерi;

отынмен жабдықтау, майлау және суыту жүйелерiн монтаждау актiлерi;

отынға, майға және суға арналған сыйымдылықтардың пайдалануға жарамдылық актiлерi;

монтаждау алдындағы қозғалтқыштар және генераторлық қондырғыларды қарау және ревизиялау хаттамалары;

жүргiзу-реттеушi және автоматтандырушы құрылғылар жүйелерiн монтаждау, тексеру және сынау хаттамалары;

зарядтау құрылғылары жұмысын монтаждау және тексеру хаттамалары;

дизель-генераторлық агрегаттар формулярлары;

жермен қосушы құрылғыларды қарау және сынау хаттамалары.

13. Жарықтаушы құрылғылар құжаттамалары:

газбен разрядтаушы шамдардың қоректендiру көзiн фазалау хаттамалары;

ДРЛ шамдары мен iске қосу құрылғыларының формулярлары, паспорттары;

прожекторлық мачталар тiрегiнiң астына монолиттiк бетон іргетастарын салу жұмыстарының орындалу хаттамалары;

прожекторлық мачталарды орнату журналы;

прожекторлық мачталардағы шамдарды орнату мен реттеу журналы;

қоректендiру көздерi мен шамдардың қосылуын басқару жүйесiн қосу схемасын тексеру хаттамалары;

перронның, тұрақ орындарының, вокзал маңындағы алаңның және үйлердегi жұмыс орындарының жарықтығын өлшеу хаттамалары;

жарықтау құрылғыларын электрмен қоректендiру желiсiнiң оқшаулама кедергiсiн өлшеу хаттамалары.


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 8-қосымша




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ

ИНВЕСТИЦИЯЛАР ЖӘНЕ ДАМУ МИНИСТРЛІГІ


_______________________________

         (уәкілетті орган)

____________________________

(уәкілетті органның мекен-жайы)


Жарықпен сигнал беру жабдығының пайдалануға жарамдылық куәлiгi

ЖСЖ сериясы № ___


20___ ж. «___» ______берілді 20___ ж. «___» ______ дейін жарамды

1. Азаматтық авиация ұйымының (әуеайлақтың) атауы________________

2. Магниттiк бағамы: МҚБ ________ МҚБ ___________________________

3. Орнатылған жабдықтың үлгісі және жүйе санаты _________________________________________________________________

4. Пайдалану басталған жыл ______________________________________

5. Жарықпен сигнал беру жабдығының жарамдылық куәлігін тіркеу және беру үшін негіздеме: ____________________________________________ _________________________________________________________________

6. Осы куәлiк____________________________әуеайлағының жарықпен сигнал беру жабдығының нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкестiгiн куәландырады

7. Пайдаланымдық шектеулер ______________________________________

8. Инспекциялық бақылауды________________________________________ жүзеге асырады.

М.О. Уәкілетті органның басшысы (қолы)


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 9-қосымша


__________________ ӘУЕЖАЙЫНЫҢ ____________________ҰЭТҚ қызметі

(торап атауы, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б.) ЖҰМЫСЫН ЕСЕПКЕ АЛУ

ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ

Журналға енгізілуі тиіс:

1.____________________________жөндеу-пайдалану персоналының тiзiмi

(торап, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б)

___________________________________________________________________

            (Т.А.Ә., мамандығы, ҚТ бойынша біліктілік тобы көрсетiледi)

2.___________________электр қондырғыларындағы жұмысқа нарядтар мен

(торап, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б) өкiмдер бойынша жiберiлген тұлғалар тiзiмi

__________________________________________________________________

                     (Т.А.Ә, лауазымы, ҚТ бойынша біліктілік тобы)

3.____________________бойынша электр қондырғыларындағы жұмыстарға

(торап, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б) наряд толтырып беруге және өкiм жазуға құқығы бар тұлғалар тiзiмi __________________________________________________________________

                                               (Т.А.Ә, лауазымы, ҚТ бойынша біліктілік тобы)

4.______________________объектiлерде: (торап, топтары ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б) жабдықтарға қызмет көрсету үшiн; объектінің (үй-жайдың) электр қаупі дәрежесін көрсетумен қауiпсiздiк техникасы үшiн; объектінің (үй-жайдың) өрт қаупі дәрежесін көрсетумен өрт қауiпсiздiгi үшiн жауапты тұлғаларды тағайындау туралы өкiм.

5.__________________бойынша қорғаныс құралдарының тізбесі мен оларды (торап, топтары ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б) сынақтан өткiзу:

Объект, орналасқан орны Қорғаныс құралының атауы Сынақтың кезеңділігі Сынақ өткізу күні



6. Өлшеу құралдарының тізбесі________________және олардың тексерілуі: (торап, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б)

Объект, орналас-қан орны Қорғаныс құралы-ның атауы Зауыттық номері Сынақтың кезеңділігі Сынақ өткізу күні




7. Өрт сөндiру құралдарының тізбесі және оларды тексеру мерзiмi:

Объект, орналасқан орны Қорғаныс құралының атауы Өрт сөндіру құралының номері Тексерулердің кезеңділігі Сынақ өткізу күні




8._____________________________құрамының ауысым кезiнде орындаған (торап, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б) жұмыстарының тiзiмi:

Күні Орындалған жұмыстардың атаулары




9. ______________________________ жұмысында орын алған ақаулықтардың (жарық сигналдық, жоғары вольтті, төмен вольтті жабдықтардың) (iстен шығуы, авариялар, зақымданулардың) тізбесі

Күні Жабдық ақаулығының атауы Зардабы және қабылданған шаралар




Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 10-қосымша


_____________________ӘУЕЖАЙЫНЫҢ ҰЭЖТҚ

ҚЫЗМЕТІНІҢ______________________________

                     (торап, ҰЭТҚ, ҰЖТҚ тобы және т.б)


ТОРАПТЫҢ ДИЗЕЛЬ-ГЕНЕРАТОРЛАРҒА ТЕХНИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУДІ ЕСЕПКЕ АЛУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ

Журналға енгізілуі тиіс:

1. Дизель-генераторға қызмет көрсетуге жауапты тұлғалардың тiзiмi (Т.А.Ә, лауазымы, ҚТ бойынша біліктілік тобы, қандай жабдыққа қызмет көрсетедi) 2. Қорғаныс құралдарын өлшеу және оларды тексеру тiзбесі:

Қорғаныс құралының атаулары, өлшемдері Зауыттық нөмері Тексерулердің кезеңділігі Тексеру күні




3. Дизель-генератордың жұмысы кезiнде оның параметрлерiнің бақылау технологиялық картасы


4._________объектiсiнде орнатылған__________дизель-генераторға техникалық қызмет көрсету жұмыстарының тiзбесі:                       (үлгі)

Күні Орындалған жұмыстардың атауы Орындаушының қолы




5.Дизель-генератор жұмысындағы бұзылулардың тiзбесі:

Күні Істен шығулардың атаулары Зардаптары және қабылданған шаралар



6. Дизель-генератордың аккумуляторлар параметрлерiн бақылаудың технологиялық картасы.


7. ____________ объектiсiнде орнатылған ________ дизель-генератор аккумуляторларына техникалық қызмет                                                

(үлгі)

көрсетудiң тiзбесі.


Ескертпе: Аккумуляторлар параметрлерiн тексеру (электролит деңгейi мен тығыздығы, кернеуi) аккумулятордың әрбiр банкасы бойынша тексеру нәтижелерiн апта сайын жаза отырып жүргiзiледi.


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 11-қосымша


ӘУЕЖАЙЫНЫҢ ҰЭЖТҚ ҚЫЗМЕТІ ҰЭТҚ ТОРАБЫНЫҢ КАБЕЛ ЖЕЛІЛЕРІ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ


Журналға енгізілуі тиіс: 1. Әуежай кабель желiлерiне қызмет көрсетуге жауапты тұлғалардың тiзiмi. 2. Кабельдің (фидердiң) _____________________________________ (объектiден объектiге дейiнгi нөмiрi) 2.1.Паспорты: ______ маркалы кабель, ұзындығы ____м,________________ объектiсiнен (объектi атауы) ______________ объектiсiне дейiн______________________ төседi. (объект атауы) (төсеу тәсілі) (монтаждау ұйымы) Төселген кезiнде __ жалғастырушы және ____ шеттiк муфталар салынды. (тәсiлi) Қоректендiрiлетiн электрлі қабылдағыштардың жалпы қуаты_________кВт. Қыс кезiндегi ең жоғары мүмкiндiктегi дайын жүктеме мөлшерi ____ А, ал жаз кезiнде, _____ А. 2.2. Пайдаланымдық сынақтар, өлшеулер мен профилактикалық жөндеулер тiзбесі, ток жүктемелерiн өлшеудiң, жоғары кернеумен оқшауламаларды сынау деректемелерi. 3. Осы кабель желiсiнiң ақаулары мен бұзылу тiзбесi:

Күні Ақаулықтың орны, сипаты Орындалған жұмыстар Орындаушы




4.Кабельдің маркасы, оның ұзындығы, жалғастырушы муфталардың саны және т.б. көрсетiлген кабель желiсiнiң трассалық схемасы.


КАБЕЛЬСАҚИНАЛАРЫНА ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ЖӨНДЕУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ

Күні Орындалған жұмыстардың атаулары (Зақымданған орны мен сипаты және оны жою, жоғары кернеумен сынау, күрделi, ағымдық, профилактикалық жөндеулер және т.б.) Орнатылған муфта, саны (дана) Жөндеуден кейiнгi оқшаулама кедергiсi, кОм




Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 12-қосымша


______________________________________оттарының

   кіші жүйесiндегi (оттардың атаулары)

______________________кабель сақинасының


ПАСПОРТЫ

_____________________________________________________________

Кабельдердiң және оқшаулаушы трансформаторлардың үлгісі және

дайындалған жылы _________________________________________________

__________________________________________________________________


Монтаждау жылы ___________________________________________________


Жарықтылықты реттеуiштiң үлгісі, қуаттылығы және зауыттық нөмiрi

__________________________________________________________________

Толық қуаттылығы _________________

Жалпы ұзындығы ___________________

Әрбiр үлгідегі оқшаулаушы трансформаторлар саны _____________________

____________________________________________________________________

Қосымшалар:

1. Кабель сақинасының схемасы 2. Кабель сақинасын профилактикалық жөндеу журналы

Паспорт 20_____ жылғы «___»__________ жасалды

_______________ __________________ ____________

       (лауазымы)                       (қолы)             (Т.А.Ә)


Кабель сақинасының схемасын жасау кезінде 1. Схемада: кабельдердiң ажыратылу бағыттары; от-шамдар арасындағы және трансформаторлық кіші станцияға дейiнгi кабель кесiндiлерiнiң ұзындығы; жалғастырушы муфталарының белгілері; кабель құдықтарының орналасқан орындары; от арматурасының немесе жарық көрсеткіштерінің түрі, саны және нөмірі; оқшаулаушы трансформаторлардың түрлері мен қуатты көрсетiлуі тиіс. 2. Кабель сақиналарын әрбір жөндегеннен кейін схема ауыстырылған кабель кесiндiлерiнiң саны, ұзындығы мен орналастырылған жерлерi, муфталардың саны мен орнатылған орындары және оқшаулаушы трансформаторлар саны тиiсінше нақтылау жасалады.


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 13-қосымша


_________________ӘУЕЖАЙЫ ҰЭЖТҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЭЛЕКТРЛІ ТЕХНИКАЛЫҚ ЖОҒАРЫ ВОЛЬТТІ ЗЕРТХАНАСЫНЫҢ ЖҰМЫСЫН ЕСЕПКЕ АЛУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ


Журналға енгiзiлуге тиіс:

1. Электрлі техникалық зертханаға қызмет көрсетуге жауапты тұлғалар тiзiмi.

2. Зертхана персоналының қауiпсiздiк техникасы бойынша арнайы ережелердi бiлетiндiгiн тексеру кестесi.

3. Қорғаныс, өлшем құралдарының және оларды тексеру тiзбесі

Қорғаныс құралдарының атауы, өлшеуі Зауыттық нөмірі Тексеру кезеңділігі Тексеру күні




4. Орындалған жұмыстар тізбесі:

Күні Объектінің, жабдықтың атауы Орындалған жұмыстың атаулары Акт (хаттама, қорытынды), орындаушылар



Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 14-қосымша


______________ ӘУЕЖАЙЫ ҰЭЖТҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЭЛЕКТР ҚОНДЫРҒЫЛАРЫН, ҚОРҒАНЫС ҚҰРАЛДАРЫН СЫНАУ МЕН ТЕКСЕРУ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ХАТТАМАЛАРЫН, АКТІЛЕРІН ЕСЕПКЕ АЛУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ

Күні Хаттаманың, актінің, қорытындының атауы мен нөмірі Орындаушы Құжат тап-сырылған тораптың атауы Құжатты алған адамның қолы Құжатты тапсыру (күні, кімге берілгені Т.А.Ә.)




Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 15-қосымша


Бекітуге ұсынамын БЕКІТЕМІН

ҰЭЖТҚҚ қызметінің бастығы АА кәсіпорнының басшысы

_________________________ __________________________________

__________________________ __________________________________

            (қолы, Т.А.Ә.)                     (қолы, Т.А.Ә.)

«_____» __________20 __ ж. «_____» _______________ 20 ___ ж.


ЖОҒАРЫ ҚАРҚЫНДЫ ОТТАРДЫҢ ЖАРЫҚПЕН СИГНАЛ БЕРУ ЖАБДЫҒЫ ЖҮЙЕСІН ҰШУ АРҚЫЛЫ ТЕКСЕРУДІҢ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӨНІНДЕГІ АКТ


________________________ әуежайында орнатылған _________________ үлгісі,

қону магниттiк бағыт ______________________________________


Жарықпен сигнал беру жабдығының жүйесiн ұшу арқылы тексеру жүйесінің жұмыс істеу дұрыстығын және қолданыстағы нормаларға сәйкестiгiн анықтау мақсатында жүргiзiлдi.

Ұшу 20 ___ жылғы ______________________ (күні)

___________борт нөмiрi______________ әуе кемесiмен орындалды. (үлгісі)


Тексеру жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесін ұшу арқылы тексеру жөніндегі бекітілген бағдарламаға және әдістемелік нұсқауға сәйкес жүргізілді


ҰШУ ТЕКСЕРҮЛЕРІНІҢ НӘТИЖЕЛЕРІ

Тексерiлетiн параметр Нәтижесi Талаптарға сәйкестiгi

1. Оттардың орналасу схемасы мен түсiнiң бекiтiлген схемаға сәйкестiгi

2. Әрбiр кіші жүйедегi жанбайтын оттар саны (кіші жүйедегі жалпы оттар санына данада және пайызбен):

жақындау және жарық горизонты оттары; кiру оттары; ҰҚЖ-ның бүйірдегі оттары мен жерге қондыру белгiсi; шектеу оттары

3. Бойлық бағытта бiрiнен кейiн бiрi қатар жанбайтын екi және одан көп оттар саны

4. Кіші жүйелерде жарықтылығы басқа оттардан ерекшеленетін оттар саны: жақындау және жарық горизонты оттары; кiру оттары; ҰҚЖ-ның бүйірдегі оттары мен жерге қондыру белгiсi; шектеу оттары



ҚОРЫТЫНДЫ


(жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесiнiң қолданыстағы нормаларға сәйкестiгi туралы қорытынды жасалады).


Қосымша: Оттар жүйесiнiң фотосуреттерi.


Әуе кемесiнiң командирі ___________ ____________

                                                    (қолы) (Т.А.Ә.)

Инженер-оператор ______________ ________________

                                                   (қолы) (Т.А.Ә.)


ҰЭЖТҚ қызметiнiң инженерi (технигі) _________ ____________

                                                                      (қолы) (Т.А.Ә.)


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 16-қосымша


Бекітуге ұсынамын БЕКІТЕМІН

ҰЭЖТҚҚ қызметінің бастығы Азаматтық авиация кәсіпорнының басшысы

_______________ ________________

(Т.А.Ә.) Т.А.Ә.)

_______________ ___________________

(қолы) (қолы)


«___» _____ 20 __ ж «_____» _______________ 20 ___ ж.


ЖОҒАРЫ ҚАРҚЫНДЫ ОТТАРДЫҢ ЖАРЫҚПЕН СИГНАЛ БЕРУ ЖАБДЫҒЫ ЖҮЙЕСІН ҰШУ АРҚЫЛЫ ТЕКСЕРУДІҢ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӨНІНДЕГІ АКТ


________________________ әуежайында орнатылған _________________ үлгісі,

қону магниттiк бағыт ______________________________________


Жарықпен сигнал беру жабдығының жүйесiн ұшу арқылы тексеру жүйесінің жұмыс істеу дұрыстығын және қолданыстағы нормаларға сәйкестiгiн анықтау мақсатында жүргiзiлдi.


Ұшу 20 ___ жылғы ______________________ (күні)


___________борт нөмiрi______________ әуе кемесiмен орындалды. (үлгісі)


Тексеру ЖҚО жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесін ұшу арқылы тексеру жөніндегі бекітілген бағдарламаға және әдістемелік нұсқауға сәйкес жүргізілді


ҰШУ ТЕКСЕРУІНІҢ НӘТИЖЕЛЕРІ

Тексерiлетiн параметрлер Нәтижесi Талаптарға сәйкестiгi

1. Оттардың орналасу схемасы мен түсiнiң бекiтiлген схемаға сәйкестiгi

2. Әрбiр кіші жүйедегi жанбайтын оттар саны (кіші жүйедегі жалпы оттар санына данада және пайызбен):

жақындау және жарық горизонты оттары; кiру оттары; ҰҚЖ-ның бүйірдегі оттары мен жерге қондыру белгiсi; шектеу оттары

жерге қону аймағының оттары; ҰҚЖ-ның осіндегі оттар; бүйірлік жерде жүру оттары; стоп оттары; ескерту оттары; РМЖ сынды аймақ оттары; басқарылатын жарық көрсеткіштері; басқарылмайтын жарық көрсеткіштері.

3. Жанбайтын қатар орналасқан екі және одан да көп оттар.

4. Кіші жүйелерде жарықтылығы басқа оттардан ерекшеленетін оттар саны: жақындау және жарық горизонты оттары; кiру оттары; ҰҚЖ-ның қондыру оттары мен белгілері; қону; шектеу оттары; жерге қону аймағының оттары; ҰҚЖ осьтік оттары; бүйірлік жерде жүру оттары;

5. Жедел басқару батырмаларының оттар жарықтылығының топтарын ауыстырған кезде қарқынды аралықтың болуы

6. Диспетчердің жедел басқару батырмалары бойынша оттар тобының дұрыс қамтылуы

7. Қоректендірудің резервтік көзіне ауыстырған кездегі ЖҚО жүйесі оттарының сөну сәтінен оның қайта қалпына келтіруге дейінгі уақыт



ҚОРЫТЫНДЫ


(жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесiнiң қолданыстағы нормаларға сәйкестiгi туралы қорытынды жасалады).

Қосымша: жарықпен сигнал беру жабдығы жүйесiнiң фотосуреттерi.

Әуе кемесiнiң командирі ___________ ___________

                                                    (қолы) (Т.А.Ә.)

Инженер-оператор ___________ ____________

                                           (қолы) (Т.А.Ә.)


ҰЭЖТҚ қызметiнiң аға инженерi (технигі) _________ ____________

                                                                             (қолы) (Т.А.Ә.)


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 17-қосымша


ӘРТҮРЛІ ЖАРЫҚТЫЛЫҚ САТЫСЫНДА ӘУЕАЙЛАҚТЫҢ ОТТАРЫНЫҢ ҚОРЕКТЕНДІРУ КӨЗДЕРІНІҢ ШЫҒУ ТОГЫНЫҢ МӘНДЕРІ

Қоректену көзінің үлгісі Жүйенің үлгісі Параметр өлшем-дерінің бірліктері Жарықтылық сатысы

1 2 3 4 5

Старт 4, 8, 16, 24, -32 Свеча 3 Свеча 4 А 4,3±0,1 5,1±0,15 5,8 ± 0,27 7,1±0,2 8,3—0,25

ZKPT 4, 8, 16, 32 М2, M3 Д2, Д3 А 4,3 ± 0,1 5,1±0,15 5,8±0,27 7,1±0,2 8,3—0,25

ZKP 4, 8, 16, 32 М2, Д2 А 3,7 ± 0,1 4,3 ± 0,1 5,1±0,15 6,5 ± 0,2 83—0,25 8,3—0,25

CCR ABB A 2,8±0,1 3,4±0,1 4,1±0,1 5,2±0,1 6,6±0,1



Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 18-қосымша


____________________ ӘУЕЖАЙЫНЫҢ ҰЭЖТҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЖЕДЕЛ ТОБЫНЫҢ ЖҰМЫСЫН ЕСЕПКЕ АЛУ ЖУРНАЛЫ

Журналға енгiзiлуі тиіс:

1. Жедел топ тұлғаларының ауысымдар бойынша тiзiмi (Т.А.Ә., лауазымы, ҚТ бойынша біліктілік тобы, ауысымдар басшылар).

2. Қызметтiң электр қондырғыларын өз бетiнше қарап шығуға құқығы бар тұлғаларының тiзiмi.

3. Қызметтiң жедел өкiмдер беруге құқығы бар тұлғаларының тiзiмi.

4. Қызметтiң электрмен жабдықтаушы ұйымның диспетчерiмен келiссөз жүргiзуге құқығы бар тұлғаларының тiзiмi.

5. Жоғары тұрған электрмен жабдықтаушы ұйымның жауапты кезекшiлерiнiң тiзiмi.

6. Жедел топтың қорғаныс құралдарының тiзбесі және сынақтарды тiркеу:

Қорғаныс құралының атауы Тексерудің жиілігі Тексеру күні




7. Жедел топтың өлшеу құралдарын және олардың тексеруді есепке алу табелi:

Өлшеу құралының атауы Зауыттың инвентарлық нөмірі Тексерудің кезеңділігі Тексеру күні




8. Ауысым кезiнде орындалған жұмыстар тiзбесi:

Күні, айы, жылы, ауысымды тапсыру, қабылдау уақыты Жедел топ персоналының ауысым iшiнде орындаған жұмыстарының атауы (жұмыстың, уақыты және атқарушысы және атауы көрсетiледi; ҰЭЖТҚ жабдығының жұмысында бұзылу болса, бұзылу болған объект пен оның сипаты, оның зардабы, қабылданған шаралар, жою уақыты, кiлттердi, қорғаныс құралдарын, аспаптарды беру және қабылдап алу, хабарламалар, мәлiметтер беру, келiсiлiмдер және т.б).



Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 19-қосымша


_____________________ ӘУЕЖАЙЫНЫҢ ҰЭЖТҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЭЛЕКТР ҚОНДЫРҒЫЛАРЫНДАҒЫ ЖҰМЫСТАРЫ БОЙЫНША НАРЯДТАРДЫ ЖӘНЕ ӨКІМДЕРДІ ТІРКЕУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ

Журналға енгiзiлуі тиіс:

1. Қызметтiң әуежай электр қондырғыларында жұмыс iстеу үшiн нарядтар және өкiмдер беруге құқығы бар тұлғаларының тiзiмi (Т.А.Ә., лауазымы, ҚТ бойынша біліктілік тобы).

2. Әуежай электр қондырғыларында нарядтар мен өкiмдер бойынша жұмыс iстеуге рұқсат алған қызмет тұлғаларының тiзiмi (Т.А.Ә., лауазымы, ҚТ бойынша біліктілік тобы).

3. Энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың электр қондырғыларында нарядтар бойынша жұмыс iстеуге рұқсаты бар қызмет тұлғаларының тiзiмi*.

4. Жауапты басшы және нарядтар мен өкiмдер бойынша өндірушілер, сондай-ақ бақылаушылар тағайындайтын қызмет тұлғаларының тiзiмi:

Наряд нөмірі, наряд берген күні мен уақыты, берген тұлғаның тегі, аты–жөні Наряд бойынша жұмыс жүргізу орны мен шарттары, орындалуы тиіс жұмыстардың тізбесі Жұмысты орындау күні мен уақыты Жұмысты атқарушы жауапты басшының лауазымы, Т.А.Ә. Наряд алушының лауазымы, Т.А.Ә. күні мен уақыты Жұмысты қабылдаған және нарядты жапқан тұлғаның лауазымы, Т.А.Ә, күні мен уақыты


* Тізім өндірістік қажеттілік кезінде ресімделеді



5. Тiркелетiн өкiмдер тiзбесi: өкiм бойынша атқарылатын жұмыс тiзбесi; электр қондырғыларындағы жұмыстар бойынша тiркелетiн өкiмдер тiзбесi

Өкімді кім берді (Т.А.Ә., лауазымы) Өкім бойынша орындалатын жұмыстың орны мен жағдайлары, орындалуы тиіс жұмыстардың тізбесі. Жұмысты орындауға берілген күні мен уақыты Жұмысты атқарушының және бригада мүшелерінің Т.А.Ә., біліктілік тобы Жұмыстың аяқталуы туралы белгілер (күні, уақыты және қолы)




Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 20-қосымша


____________________ ӘУЕЖАЙЫ ЖАЛПЫ МАҚСАТТАҒЫ ОБЪЕКТІЛЕРІНІҢ ЭЛЕКТР ҚОНДЫРҒЫЛАРЫН АҒЫМДАҒЫ ЖӨНДЕУГЕ ӨТІНІМДЕР ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ

Журналға енгiзiлуге тиіс:

1. Өтінімдер бойынша жұмысты орындаушы тұлғалардың тiзiмi.

2. Түскен өтінімдер тiзбесі мен олардың орындалуы.

Өтінімнің түскен күні және уақыты Өтінім берген қызметтің атауы, өтінім беруші тұлғаның лауазымы, Т.А.Ә. Өтінім мәтіні Орындалуы туралы белгі (күні, уақыты, орындаушы)




Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 21-қосымша

ЖЕР ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУГЕ АРНАЛҒАН РҰҚСАТ

________________________________________________________

аумағында

(әуежай, АА кәсіпорны)

______________________________ өкiлi ______________________ мырзаға

(ұйымның атауы, лауазымы)

__________________________________________________________________

(жұмыс жүргізу орны)

___________________________________________________________жұмысын

(жұмыстың сипаты)

_______________________________________________________ келісілген

(тұлғаны және ұйымды көрсету)


20__ жылғы ____________________ № _____ жоба (нобай) бойынша ұзандығы _________ м траншеяны (қазандықты) аша отырып жүргiзуге рұқсат етiледi.


Онда КСРО Министрлер Кеңесiнiң 1953 жылғы 30 қазандағы және 1972 жылғы 11 қыркүйектегі № 627 қаулысымен бекiтiлген Жоғары вольтті электр желілерін қорғау ережелерi мен 1000 В дейiнгi кернеудегi электр желілерін қорғау ережелерi сақталуы тиіс. Жұмыс осы рұқсатта көрсетiлген мерзiмде мынадай шарттарды орындау арқылы басталуы тиiс:

1. Әуежай аумағындағы жер қазу жұмыстары қауiпсiздiк техникасы ережелерiн сақтай отырып және тиiстi пайдалану қызметтерiнiң техникалық қадағалауымен жүргiзiлуi тиiс.

2. Жұмыс жүргiзуге жауапты тұлға жұмыстың орындалуы кезiнде жұмыс орнынан табылуы және өзінде осы рұқсаты мен бекiтiлген жоба (эскиз) болуы тиiс.

3. Жұмыс жүргiзуге жауапты тұлға, жұмыс басталғанға дейін, жұмыс орнына рұқсатта көрсетiлген пайдалану қызметтерiнiң өкiлiн шақыруға, онымен бiрге жерасты коммуникацияларының нақтылы орналасқан орнын анықтап, олардың толық сақталуын қамтамасыз ететiн қажетті шаралар қолдануға мiндеттi.

Жер жұмыстарын механизмдермен орындаған кезде, оның жүргiзiлуiне жауапты тұлға жер қазу механизмiнiң жүргiзушiсіне эскиздi тапсыруға, сол жердегі жұмыс шекарасын және жер астындағы, толық сақталуы қамтамасыз етiлуi тиiс коммуникациялардың орналасуын көрсетуге мiндеттi.

Пайдалану қызметтерiнiң басшылары өздерiнiң жауапты өкiлдерiн құрылысты жүргiзушi ұйымның шақыруы бойынша сол жерге келуiн қамтамасыз етуге мiндеттi және жазбаша түрiнде өздерiне қатысты жерасты коммуникацияларының сақталуын қамтамасыз ететiн қажеттi шарттар туралы жан-жақты нұсқаулар беруге мiндеттi.

4. Қолданыстағы коммуникациялардың зақымдануына жауаптылық жұмыс жүргiзiп жатқан ұйымға және жұмыс жүргiзуге жауапты тұлғаға жүктеледi.

5. Әрбiр жұмыс орны қоршалуы және стандартты сақтандыру белгiлерiмен жабдықталуы тиiстi. Кешкi мезгiлде қоршауларға қызыл түстi оттар бекiтiлiп қойылуы тиiстi.

6. Жер жұмыстары жүргiзiлiп жатқан кезде және трасса бойында кездескен жерасты коммуникацияларын (кәбілдер) iлiп қояр алдында мiндеттi түрде сақтық шаралары қолданылуы тиiстi.


Жұмыстың жүргізілуі өкілдермен келісілді:


Ұшуды электрлі техникалық _______________ _________

қамтамасыз ету қызметі           (лауазымы, Т.А.Ә.) (қолы)


Әуеайлақ қызметі ___________ _________

                               (лауазымы, Т.А.Ә.) (қолы)


Жылу техникалық және                        ____________ ____________

санитарлық техникалық қамтамасыз (лауазымы, Т.А.Ә.) (қолы) ету қызметі


«Қазаэронавигация» РМК _____________ ___________

БЭРТҚ базасы                        (лауазымы, Т.А.Ә.) (қолы)


Қозғалыс қызметі _____________ ___________

                             (лауазымы, Т.А.Ә.) (қолы)


Мен, ________________________________________________________

                           (жұмыс жүргiзушiнiң Т.А.Ә, лауазымы, ұйымның атауы)

жоғарыда көрсетiлген барлық шарттарды сақтауға міндеттенемін осы рұқсаттың мiндеттемелерін орындамағаным үшiн жауапты боламын.

_________________________________

                             (қолы, күнi)


Жұмыс жүргiзуге жауапты ұйымның мекенжайы _______________,

телефоны_____________

жұмыс жүргiзушiнiң мекенжайы________________________,

телефоны ______________

Жоғарыда көрсетiлген шарттарды сақтай отырып жұмыстың  20__ жылғы «____» ________ бастап 20 ____ жылғы «____» ________ аралығында жүргiзiлуiне рұқсат етемiн.


Әуежайының бастығы __________ _____________________

                                                     (қолы) (Т.А.Ә.)

«____» _____________ 20 ж


Қазақстан Республикасы Азаматтық авиациясының ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету қағидаларына 22-қосымша


____________________ ӘУЕЖАЙЫНДА ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫНЫҢ ШЫҒЫНЫН ТЕХНИКАЛЫҚ ЕСЕПКЕ АЛУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ


Журналға енгiзiлуге тиіс:

1. Әуежайда электр энергиясының шығынын есепке алуға және лимиттерді бөлуге жауапты тұлғалар тізімі.

2. Әуежай қызметтерінің объектілері бойынша электр энергиясын тұтыну мәліметтерінің кестесі.

3. Әуежай қызметтерінің объектілері бойынша электр энергиясы шығынын есептеу.

Есептегіш орнатылған орын, қызмет, объект Есепте-гіштің нөмірі Трансфор-мация коэффи-циенті Белгі-ленген лимит Есептегіш көрсеткіштері Жалпы шығын Үнемделгені, артық шығын

20_жылға 20_жылға




Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 10 шілдеде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №11637 болып енгізілді.


______________________________________________________________________________



Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрлігінің бұйрығы


2017 жылғы 14 наурыз                №118                Астана қаласы


«Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың түрлері мен нысандарын және оларды беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы


бұйырамын:

1. «Білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың түрлері мен нысандарын және оларды беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10348 болып тіркелген, 2015 жылғы 21 шілдеде «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген бұйрықтың 1-тармағының 2), 3), 4) және 5) тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын:

«2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес негізгі орта білім туралы аттестаттың нысаны;

3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес негізгі орта білім туралы үздік аттестаттың нысаны;

4) осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес негізгі орта білім туралы аттестатқа қосымшаның нысаны;

5) осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес білім туралы аттестаттың нысаны;»;

көрсетілген бұйрыққа 2, 3, 4 және 5-қосымшалар осы бұйрыққа 1, 2, 3 және 4-қосымшаларға сәйкес редакцияда жазылсын;

көрсетілген бұйрыққа 35-қосымшада:

8 және 9-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

«8. Қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға негізгі орта білім туралы аттестат, жалпы орта білім туралы аттестат, техникалық және кәсіптік білім туралы диплом, орта білімнен кейінгі білім туралы диплом, бакалавр дәрежесі берілетін жоғары білім туралы диплом, біліктілік берілетін жоғары білім туралы диплом, магистр дәрежесі берілетін жоғары оқу орнынан кейінгі білім туралы диплом, сондай-ақ кәсіптік даярлау туралы куәлік беру үшін тиісті (емтихан, біліктілік, аттестаттау) комиссияның шешімі негіздеме болып табылады.

Интернатураны немесе резидентураны бітіргені туралы куәлікті беру үшін аттестаттау комиссиясының шешімі негіздеме болып табылады.

Түзету білім беру ұйымында білім алушыға білім туралы куәлікті беру үшін білім беру ұйымы басшысының бұйрығы негіздеме болып табылады.

Философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор дипломын беру үшін Қазақстан Республикасы Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті төрағасының (бұдан әрі – Комитет) философия докторы (PhD), бейіні бойынша доктор ғылыми дәрежесін беру жөніндегі бұйрығы негіздеме болып табылады.

Қауымдастырылған профессор (доцент) немесе профессор аттестатын беру үшін Комитет төрағасының қауымдастырылған профессор (доцент) немесе профессор ғылыми атағын беру жөніндегі бұйрығы негіздеме болып табылады.

9. Білім беру ұйымдарында білім алушыларға негізгі орта білім туралы үздік аттестат, жалпы орта білім туралы үздік аттестат, техникалық және кәсіптік білім туралы үздік диплом, орта білімнен кейінгі білім туралы үздік диплом, жоғары білім туралы үздік диплом Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне № 5191 болып тіркелген) Білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау өткізудің үлгілік ережелеріне сәйкес беріледі.».

2. Мектепке дейінгі және орта білім департаменті (Ж.А. Жонтаева) заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрықтың көшірмесін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде ресми жариялау үшін мерзімді баспасөз басылымдарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне орналастыру үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдауды;

3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Заң қызметі және халықаралық

ынтымақтастық департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Білім және ғылым вице-министрі Э. Суханбердиеваға жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының

Білім және ғылым министрі Е.САҒАДИЕВ


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 14 наурыздағы №118 бұйрығына 1-қосымша


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына 2-қосымша

Нысан

Негізгі орта білім туралы аттестат

Негізгі орта білім туралы

АТТЕСТАТ

НОБ № _________________________

Осы аттестат

_____________________________________

                  (тегі, аты, әкесінің аты)

                       (болған жағдайда)

______________________________ берілді

Ол _______ жылы

_____________________________________

_____________________________________

    (білім беру ұйымының толық атауы)

___________________________________

бітірді және негізгі орта білімнің жалпы

білім беретін оқу бағдарламасын меңгерді

Директор_________/_________/

Директордың орынбасары ______/______/

Сынып жетекшісі _________/_________/

М.О.

______ жылғы «___» ____________ берілді

Елді мекен ______________________

Тіркеу нөмірі № _________________ АТТЕСТАТ

об основном среднем образовании

НОБ № ________________________

Настоящий аттестат выдан

______________________________________

(фамилия, имя, отчество)

(при его наличии)

в том, что он (-а) в _____ году ____________

окончил (а) ___________________________

______________________________________

(полное наименование организации образования)

и освоил (-а) __________________________

общеобразовательную учебную программу

основного среднего образования

Директор _______/________/

Заместитель директора _______/ ________/

Классный руководитель ________/ _______/

М.П.

Выдан «____» _________________ года

Населенный пункт ____________________

Регистрационный номер № ____________



Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 14 наурыздағы №118 бұйрығына 2-қосымша


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына 3-қосымша

Нысан

Негізгі орта білім туралы үздік аттестат

Негізгі орта білім туралы үздік

АТТЕСТАТ

НОБ № _________________________

Осы аттестат _________________________

_____________________________________

                 (тегі, аты, әкесінің аты)

                       (болған жағдайда)

____________________________берілді

Ол _______ жылы _____________________

_____________________________________

     (білім беру ұйымының толық атауы)

_____________________________________

АТТЕСТАТ

с отличием об основном среднем

образовании

НОБ № ________________________

Настоящий аттестат выдан

_____________________________________

              (фамилия, имя, отчество)

                         (при его наличии)

__________ в том, что он (-а) в ______ году

окончил (а) ___________________________

______________________________________

      (полное наименование организации


бітірді және негізгі орта білімнің жалпы

білім беретін оқу бағдарламасын меңгерді

Директор_________/_________/

Директордың орынбасары _______/______/

Сынып жетекшісі _________/_________/


М.О.

______ жылғы «___» ______________ берілді

Елді мекен ______________________

Тіркеу нөмірі № _________________ образования)

и освоил (-а) ___ общеобразовательную учебную программу основного среднего образования

Директор _______/____________/


Заместитель директора ________/ ________/

Классный руководитель _______/ ________/

М.П.

Выдан «____» _________________ года

Населенный пункт ____________________

Регистрационный номер № ____________



Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 14 наурыздағы №118 бұйрығына 3-қосымша


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына 4-қосымша

Нысан

Негізгі орта білім туралы аттестатқа қосымша


Негізгі орта білім туралы аттестатқа қосымша

(НОБ № ___ аттестатсыз жарамсыз)

_____________________________________

                 (тегі, аты, әкесінің аты)

                      (болған жағдайда)

Оқыған кезінде ________________________

_____________________________________

(білім беру ұйымының толық атауы)

мынадай білімін көрсетті:

қазақ тілі _____________________________

қазақ әдебиеті ________________________

орыс тілі _____________________________

орыс әдебиеті ________________________

ана тілі ______________________________

( ) әдебиеті ___________________________

шет тілі ______________________________

алгебра ______________________________

геометрия ____________________________

информатика _________________________

сызу ________________________________

география ____________________________

биология _____________________________

физика ______________________________

химия _______________________________

дүние жүзі тарихы _____________________

Қазақстан тарихы _____________________

Адам.Қоғам.Құқық._____________________

өзін-өзі тану __________________________

бейнелеу өнері _______________________

музыка ______________________________

технология ___________________________

дене шынықтыру ______________________

таңдауы бойынша курстар ______________

______________ факультативтік курстар бойынша бағдарламаны орындады.

Директор _______/ __________/

Директордың орынбасары _______/ ________/

Сынып жетекшісі _______/ ___________/

М.О. Приложение к аттестату об основном

среднем образовании

(без аттестата НОБ № __недействительно)

_____________________________________

              (фамилия, имя,отчество)

                         (при его наличии)

за время обучения в ___________________

(полное наименование организации

образования)

_____________________________________

показал (-а) следующие знания:

казахский язык _______________________

казахская литература __________________

русский язык _________________________

русская литература ___________________

родной язык _________________________

( ) литература _______________________

иностранный язык ____________________

алгебра _____________________________

геометрия ___________________________

информатика _________________________

черчение ____________________________

география ___________________________

биология ____________________________

физика ______________________________

химия _______________________________

всемирная история ____________________

история Казахстана ___________________

Человек.Общество.Право. ______________

самопознание ________________________

изобразительное искусство ____________

музыка ______________________________

технология __________________________

физическая культура _________________

курсы по выбору _____________________

Выполнил (-а) программу по факультативным курсам _______________

Директор __________/ ___________/

Заместитель директора _______/ ________/

Классный руководитель ______/ ________/

М.П.




Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 14 наурыздағы №118 бұйрығына 4-қосымша


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына 5-қосымша

Нысан

Білім туралы аттестат

Білім туралы

АТТЕСТАТ

БТ № __________________

Осы аттестат________________________

(тегі, аты, әкесінің аты) (болған жағдайда)

_____________________________________

берілді.

Ол _______ жылы ____________________

(арнайы білім беру ұйымының (мектебінің)

толық атауы)

_____________________________________

бітірді және мынадай білімін көрсетті:

қазақ тілі _____________________________

оқу және сөйлеуді дамыту ______________

орыс тілі _____________________________

математика __________________________

информатика _________________________

қоршаған әлем ________________________

жаратылыстану _______________________

география ____________________________

Қазақстан тарихы______________________

қоғам және құқық______________________

мінез-құлық мәдениеті__________________

бейнелеу өнері _______________________

музыка ______________________________

әлеуметтік-тұрмыстық бағытталу_________

жалпы еңбекке баулу___________________

кәсіби-еңбекке баулу___________________

бейімдік дене тәрбиесі _________________ АТТЕСТАТ

об образовании

БТ № __________________

Настоящий аттестат выдан

_____________________________________

фамилия, имя, отчество) (при его наличии)

________ в том, что он (-а) в ______ году

Окончил (-а) __________________________

______________________________________

(полное наименование специальной организации образования (школы))

______________________________________

и показал (-а) следующие знания:

казахский язык _________________________

чтение и развитие речи __________________

русский язык __________________________

математика ____________________________

информатика __________________________

мир вокруг ____________________________

естествознание _________________________

география _____________________________

история Казахстана_____________________

общество и право_______________________

культура поведения_____________________

изобразительное искусство ______________

музыка _______________________________

социально-бытовая ориентировка_________

общетрудовая подготовка________________

профессионально-трудовое обучение______

кәсіптік еңбекке баулу __________________

(кәсібі)

Директор _______/ __________/

Директордың орынбасары ______/ ______/

Сынып жетекшісі ________/ __________/

М.О.

Елді мекен __________________

______ жылғы «___» ______________

берілді.

Тіркеу нөмірі № ______________ адаптивная физическая культура __________

профессионально-трудовое обучение _____________________________________

(профессия)

Директор _________/ __________/

Заместитель директора _______/ _________/

Классный руководитель _______/ ________/

М.П.

Населенный пункт __________________

Выдан «____» _______________ года

Регистрационный номер № ___________




Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2017 жылғы 14 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №15014 болып енгізілді.


______________________________________________________________________________



Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрлігінің бұйрығы


2017 жылғы 24 наурыз               №128               Астана қаласы


2016 - 2017 оқу жылын аяқтау және орта білім беру ұйымдарының білім алушыларын қорытынды аттестаттаудан өткізу туралы


«Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 14) тармақшасына сәйкес, сондай-ақ меншік нысанына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан білім беру ұйымдарында 2016-2017 оқу жылын ұйымдасқан түрде аяқтау мақсатында бұйырамын:

1. Оқу жылын аяқтаудың мынадай мерзімдері белгіленсін:

1) Меншік нысанына және ведомстволық бағыныстылығына қарамастан орта білім беру ұйымдарында оқу сабақтарының аяқталуы - 2017 жылғы 25 мамыр;

2) 9 (10) сыныптың білім алушыларының қорытынды бітіру емтихандары – 2017 жылғы 30 мамыр - 9 маусым, мемлекеттік бітіру емтихандары - 2017 жылғы 29 мамыр - 1 шілде.

2. 9 (10) және 11 (12) сыныптардың білім алушылары қорытынды аттестаттауды «Білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау өткізудің үлгі қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығымен (Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5191 болып тіркелген) (бұдан әрі - № 125 бұйрық) бекітілген Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылаудың, оларды аралық және қорытынды аттестаттау жүргізудің үлгі қағидаларына сәйкес тапсырады.

9 (10) сыныптың білім алушылары қорытынды аттестаттауды мынадай нысандарда және мерзімдерде тапсырады:

1) таңдау бойынша пәннен (физика, химия, биология, география, геометрия, Қазақстан тарихы, дүниежүзі тарихы, әдебиет, шетел тілі (ағылшын, француз, неміс), информатика) ауызша емтихан – 2017 жылғы 30 мамыр;

2) орыс, өзбек, ұйғыр және тәжік тілдерінде оқытатын мектептерде қазақ тілінен ауызша емтихан және қазақ тілінде оқытатын мектептерде орыс тілінен ауызша емтихан - 2017 жылғы 3 маусым;

3) ана тілі мен әдебиетінен жазбаша емтихан (оқыту тілі бойынша) (гуманитарлық циклдегі пәндерді тереңдетіп оқытатын мектептердің білім алушылары үшін – шығарма, қалған білім алушылар үшін - диктант) – 2017 жылғы 6 маусым;

4) математикадан жазбаша емтихан - 2017 жылғы 9 маусым.

11 (12) сынып білім алушылары қорытынды аттестаттауды мынадай нысандарда және мерзімдерде тапсырады.

1) ана тілі және әдебиетінен (оқыту тілі) эссе нысанында жазбаша емтихан – 2017 жылғы 29 мамыр;

2) таңдау бойынша пәннен (физика, химия, биология, география, геометрия, дүниежүзі тарихы, әдебиет, шетел тілі (ағылшын, француз, неміс), информатика) тестілеу – 2017 жылғы 2 маусым;

3) орыс, өзбек, ұйғыр және тәжік тілдерінде оқытатын мектептерде қазақ тілінен және қазақ тілінде оқытатын мектептерде орыс тілінен тестілеу - 2017 жылғы 2 маусым;

4) алгебра және анализ бастамалары пәнінен жазбаша емтихан - 2017 жылғы 6 маусым;

5) Қазақстан тарихынан ауызша емтихан - 2017 жылғы 9 маусым;

3. Бір немесе екі пәннен қанағаттанарлықсыз баға алған 9 (10) және 11 (12) сыныптардың білім алушылары мектепте тиісті оқу пәндері бойынша 2017 жылғы 10 маусым – 1 шілде аралығында қайта қорытынды аттестаттаудан өтуге жіберіледі.

4. Облыстардың, Астана және Алматы қалаларының білім басқармалары, республикалық мамандандырылған жалпы білім беру ұйымдары:

1) 2016 - 2017 оқу жылын осы бұйрықтың және № 125 бұйрықтың талаптарына сәйкес аяқтауды қамтамасыз етсін;

2) білім алушылардың ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуын ұйымдастырсын;

3) 9 (10), 11 (12) сыныптардың білім алушыларының мектепті 2017 жылғы 1 шілдеде бітіруін қамтамасыз етсін.

5. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Мектепке дейінгі және орта білім департаменті (Ж.А. Жонтаева) «Ұлттық тестілеу орталығы» республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнымен (Р.С. Әлімқұлов) бірлесіп, 11 (12) сыныптардың білім алушылары үшін емтихан тапсырмаларының пакеттерін дайындауды және облыстардың, Астана және Алматы қалаларының білім басқармаларына, сондай-ақ республикалық мамандандырылған орта білім беру ұйымдарындағы 9 (10) және 11 (12) сыныптары білім алушылары үшін 2017 жылғы 23 мамырға дейін жеткізуді ұйымдастырсын.

6. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Мектепке дейінгі және орта білім департаменті (Ж.А. Жонтаева) заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде осы бұйрықтың көшірмесін мерзімді баспа басылымдарында, сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына Қазақстан Республикасы нормативтiк құқықтық актiлерiнiң эталондық бақылау банкiне енгізу үшін жолдауды;

3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Заң қызметі және халықаралық ынтымақтастық департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

7. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Білім және ғылым вице-министрі Э.А.Суханбердиеваға жүктелсін.

8. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрі

Е.САҒАДИЕВ


Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2017 жылғы 7 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №14993 болып енгізілді.



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу