Баланың бір қызығы кітап болса...

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында гуманитарлық білімнің барлық ба­ғыттары бойынша әлемдегі ең жақсы 100 оқулықты қазақ тіліне аударып, жастарға дүние жүзіндегі таңдаулы үлгілердің негізінде бі­лім алуға мүмкіндік жасалатынын жазды. Сондай-ақ, әлемнің 100 үздік оқулығының қазақ тілінде шы­ғуы 5-6 жылдан кейін жеміс бере бастайтынына сенім білдірді.
Егемен Қазақстан
21.04.2017 8232
2

Осы орайда елорда мектептері кітапханашыларының қатысуымен «Болашақ: XXI ғасырдың зерттеу сауаттылығының дағдылары және кітап оқу бағдарламалары» атты семинар өткен-ді. Президент мақа­ласында айтылған жайттар жан-жақты талқыланған жиында өзекті бастамалар көтерілді. Мәселен, қиял-ғажайып жанрындағы сұранысқа ие әлем әдебиеттерінің қазақ тіліндегі аудармаларының жоқтығы ұстаздарды ғана емес, оқушыларды да ойлантады. Яғни, аударма тұсында оқулықтармен бірге қосымша және көркем әдебиетті де ұмытпауымыз керек, дейді олар. Сондай-ақ, кітапханашылар кеңестік жүйе тарағаннан кейін кітаптың ұмыт қалып, кітапханаға деген көзқарастың өзгергенін, осы олқылықтың орнын толтыру үшін еліміздің ірі кітапханалары мен шет елдердің озық тәжірибелерін зер­делеп, ұлттық ділімізге негіздеп пайда­ланып отырғандарын жет­кіз­ді. Бұл ретте «Назарбаев зият­керлік мектептері» дербес білім беру ұйымының дамыту департамен­тінің аға менеджері Аида Ағаділ зияткерлік мектептердің кітапхана қоры кіріктірілген білім беру бағдар­ламасына сәйкес жұмыс істейтінін, яғни әр пәнге арналған оқу-әдіс­темелік кешені және баланың жан дүниесі мен рухани әлемін, тілдік қорын дамытуға арналған қосымша көркем әдебиетпен қамтамасыз етіл­генін, ол әдебиеттер үш тілден бөлек қытай, корей және французша да жинақталғанын атап өтті.

– Біз балабақша жасынан бастап кітап оқуға қызығушылықты арт­тыруға тиіспіз. Бала қандай жағдайда кітап оқиды? «Оқы» дегенге оқи қоя ма? Әрине, әке-шешесі кітапқұмар болса, үлгі алып оқуы мүмкін. Сон­дықтан арнайы акциялар, жобалар арқылы баланы кітап оқуға қызық­тырамыз. Мәселен, кітапхана қорымен таныстыруға арналған «Кі­тапты тап!» ойынын алайық. Кей балалар кітапхананы аралағысы кел­­мейді. Сондықтан кітаптың бір бетінің көшірмесін береміз. Қай кітаптың беті екенін іздеу барысында оқушы авторлармен, кітаптармен та­нысады. Ең қызықты бетін таңдап ал­ған­дықтан, оны оқыған баланың бойында әрі қарай кітапты оқуға қызығу­шылық туады, дейді Аида Төлендіқызы.

2013 жылдан бастап еліміздегі Назарбаев зияткерлік мектептерінде «100 кітап» жобасы бастау алған болатын. Оқушылар осы жоба арқылы мектеп бітіргенше қазақ тілінде – 60, орыс тілінде – 20, ағылшын ті­лінде 20 кітап оқиды. Және оқыған кітаптарына талдау жасап отырады. Бүгінде бұл тәжірибе жалпы білім беретін мектептерге де тара­тылуда. Сол сияқты, мектеп мұ­ғалімдері мен оқушылардың өздері оқыған кітаптарды басқа мек­теп­тердегі оқырмандарға сыйлауы жолға қойылған. Бұл әлеуметтік жоба аясында оқушылар бүгінге дейін 24 мыңнан астам кітапты тарту еткен екен. Ауыл мектептерінің кітап қорын толықтырумен бірге оқушылардың әріптестік орнатуына жол ашатын жоба қазір жылдам қанат жайып келеді. Ал оңтүстіккореялық Book Start жобасы негізінде оқушы, мұғалім және ата-ана қауымы бір­лесіп, 3-5 жас аралығындағы бала­ларға арналған қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі балалар әде­биетін жинақтап, оны аналар мен балалар үйлеріне немесе балалар ауруханасына апарып, ондағы аналар мен балаларға сыйлайтыны да ізгі бастама. Бұл да баланы кішкентай кезінен кітап оқуға жетелейтін тәрбие. Сол сияқты, «MEMORO» жобасы аға буын мен жас ұрпақ арасындағы байланысты нығайтуға бағытталған. Яғни, егде жастағы кі­сілермен әңгімелесе отырып, оны жазып алу арқылы оқушы ата-әжелердің өнегесі мен тағылымын үйренеді.

Ал Астана халықаралық мекте­бінің директоры Бауыржан Ұзақ­байдың айтуынша, кітапхана әлемдік талапқа сәйкес кітап сақтайтын ғана орын болмауы тиіс. Айталық, елордадағы ерекше мектептің кітапхана қоры назар аудармай қоймайды. Мәселен, мұнда бастауыш сынып оқушыларына арналған жеке кітапхана, жоғары сынып оқушыларына арналған классикалық әдебиет және жалпы оқушыларға арналған көркем әдебиет пен мерзімді басылымдарды оқу залдары бар. Бұл орындардың әрқайсысы оқу мәдениетін қалыптастыруға өте қолайлы заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген.

– Жалпы, көптеген ата-ана баланы материалдық тұрғыдан қамту мен рухани тәлім-тәрбие берудің екі бөлек дүние екенін түсінбейді. Біз осы тұрғыдан саралай келе, балаға біліммен бірге тәлім-тәрбие беру мәселесін алға қойып, оны түрлі жобалар арқылы жүзеге асырып келеміз, – дейді Бауыржан Сайлаубайұлы.

Астанадағы республикалық физика-математика мектебі кітапхана­сының меңгерушісі Асыл Қалиева былтыр ғана ашылған филиалдың кітап қоры бір айдың ішінде 30 мың кітапқа дейін толыққанын, оған Назарбаев зияткерлік мектебі кітапха­насымен ынтымақтастықтың септескенін жеткізді. Бүгінде бұл кітапхана оқырмандарының саны 700-ге жуықтап қалды. Басым бөлігі – оқушылар. Осы іспетті қазір зияткер­лік мектептердің кітапханалар жүйесі инновациялық тәжірибе мен жұмыс формасы, жаңа әдістемелер енгізу бойынша үнемі ізденісте болып, уақыт үдесімен бірге жетілдіріліп келеді. Жас буынды жан-жақты жетіл­дірмек жаңа тұрпатты жүйе еліміздің басқа оқу ордаларына үлгі болып отыр.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

22.01.2019

Бақытжан Сағынтаев «Президенттің бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру бойынша нақты тапсырма берді

22.01.2019

Петропавлда алабай тұқымдас ит иелерін талап тастады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда шетелдік мигранттар легі тыйылар емес

22.01.2019

Қ. Бозымбаев «Сарыарқа» магистральді газ құбырын салу жобасын іске асыру барысы туралы баяндады

22.01.2019

Шағын несие алушылар қосымша 12,6 мыңнан астам жұмыс орнын ашты

22.01.2019

Дәстүрлі өнер академиясы ашылады

22.01.2019

«Тал бесіктен жер бесікке дейін...»

22.01.2019

Жаңақорғандық кәсіпкер жүгеріден сусын шығарады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу