Баланың бір қызығы кітап болса...

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында гуманитарлық білімнің барлық ба­ғыттары бойынша әлемдегі ең жақсы 100 оқулықты қазақ тіліне аударып, жастарға дүние жүзіндегі таңдаулы үлгілердің негізінде бі­лім алуға мүмкіндік жасалатынын жазды. Сондай-ақ, әлемнің 100 үздік оқулығының қазақ тілінде шы­ғуы 5-6 жылдан кейін жеміс бере бастайтынына сенім білдірді.
Егемен Қазақстан
21.04.2017 7378
2

Осы орайда елорда мектептері кітапханашыларының қатысуымен «Болашақ: XXI ғасырдың зерттеу сауаттылығының дағдылары және кітап оқу бағдарламалары» атты семинар өткен-ді. Президент мақа­ласында айтылған жайттар жан-жақты талқыланған жиында өзекті бастамалар көтерілді. Мәселен, қиял-ғажайып жанрындағы сұранысқа ие әлем әдебиеттерінің қазақ тіліндегі аудармаларының жоқтығы ұстаздарды ғана емес, оқушыларды да ойлантады. Яғни, аударма тұсында оқулықтармен бірге қосымша және көркем әдебиетті де ұмытпауымыз керек, дейді олар. Сондай-ақ, кітапханашылар кеңестік жүйе тарағаннан кейін кітаптың ұмыт қалып, кітапханаға деген көзқарастың өзгергенін, осы олқылықтың орнын толтыру үшін еліміздің ірі кітапханалары мен шет елдердің озық тәжірибелерін зер­делеп, ұлттық ділімізге негіздеп пайда­ланып отырғандарын жет­кіз­ді. Бұл ретте «Назарбаев зият­керлік мектептері» дербес білім беру ұйымының дамыту департамен­тінің аға менеджері Аида Ағаділ зияткерлік мектептердің кітапхана қоры кіріктірілген білім беру бағдар­ламасына сәйкес жұмыс істейтінін, яғни әр пәнге арналған оқу-әдіс­темелік кешені және баланың жан дүниесі мен рухани әлемін, тілдік қорын дамытуға арналған қосымша көркем әдебиетпен қамтамасыз етіл­генін, ол әдебиеттер үш тілден бөлек қытай, корей және французша да жинақталғанын атап өтті.

– Біз балабақша жасынан бастап кітап оқуға қызығушылықты арт­тыруға тиіспіз. Бала қандай жағдайда кітап оқиды? «Оқы» дегенге оқи қоя ма? Әрине, әке-шешесі кітапқұмар болса, үлгі алып оқуы мүмкін. Сон­дықтан арнайы акциялар, жобалар арқылы баланы кітап оқуға қызық­тырамыз. Мәселен, кітапхана қорымен таныстыруға арналған «Кі­тапты тап!» ойынын алайық. Кей балалар кітапхананы аралағысы кел­­мейді. Сондықтан кітаптың бір бетінің көшірмесін береміз. Қай кітаптың беті екенін іздеу барысында оқушы авторлармен, кітаптармен та­нысады. Ең қызықты бетін таңдап ал­ған­дықтан, оны оқыған баланың бойында әрі қарай кітапты оқуға қызығу­шылық туады, дейді Аида Төлендіқызы.

2013 жылдан бастап еліміздегі Назарбаев зияткерлік мектептерінде «100 кітап» жобасы бастау алған болатын. Оқушылар осы жоба арқылы мектеп бітіргенше қазақ тілінде – 60, орыс тілінде – 20, ағылшын ті­лінде 20 кітап оқиды. Және оқыған кітаптарына талдау жасап отырады. Бүгінде бұл тәжірибе жалпы білім беретін мектептерге де тара­тылуда. Сол сияқты, мектеп мұ­ғалімдері мен оқушылардың өздері оқыған кітаптарды басқа мек­теп­тердегі оқырмандарға сыйлауы жолға қойылған. Бұл әлеуметтік жоба аясында оқушылар бүгінге дейін 24 мыңнан астам кітапты тарту еткен екен. Ауыл мектептерінің кітап қорын толықтырумен бірге оқушылардың әріптестік орнатуына жол ашатын жоба қазір жылдам қанат жайып келеді. Ал оңтүстіккореялық Book Start жобасы негізінде оқушы, мұғалім және ата-ана қауымы бір­лесіп, 3-5 жас аралығындағы бала­ларға арналған қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі балалар әде­биетін жинақтап, оны аналар мен балалар үйлеріне немесе балалар ауруханасына апарып, ондағы аналар мен балаларға сыйлайтыны да ізгі бастама. Бұл да баланы кішкентай кезінен кітап оқуға жетелейтін тәрбие. Сол сияқты, «MEMORO» жобасы аға буын мен жас ұрпақ арасындағы байланысты нығайтуға бағытталған. Яғни, егде жастағы кі­сілермен әңгімелесе отырып, оны жазып алу арқылы оқушы ата-әжелердің өнегесі мен тағылымын үйренеді.

Ал Астана халықаралық мекте­бінің директоры Бауыржан Ұзақ­байдың айтуынша, кітапхана әлемдік талапқа сәйкес кітап сақтайтын ғана орын болмауы тиіс. Айталық, елордадағы ерекше мектептің кітапхана қоры назар аудармай қоймайды. Мәселен, мұнда бастауыш сынып оқушыларына арналған жеке кітапхана, жоғары сынып оқушыларына арналған классикалық әдебиет және жалпы оқушыларға арналған көркем әдебиет пен мерзімді басылымдарды оқу залдары бар. Бұл орындардың әрқайсысы оқу мәдениетін қалыптастыруға өте қолайлы заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген.

– Жалпы, көптеген ата-ана баланы материалдық тұрғыдан қамту мен рухани тәлім-тәрбие берудің екі бөлек дүние екенін түсінбейді. Біз осы тұрғыдан саралай келе, балаға біліммен бірге тәлім-тәрбие беру мәселесін алға қойып, оны түрлі жобалар арқылы жүзеге асырып келеміз, – дейді Бауыржан Сайлаубайұлы.

Астанадағы республикалық физика-математика мектебі кітапхана­сының меңгерушісі Асыл Қалиева былтыр ғана ашылған филиалдың кітап қоры бір айдың ішінде 30 мың кітапқа дейін толыққанын, оған Назарбаев зияткерлік мектебі кітапха­насымен ынтымақтастықтың септескенін жеткізді. Бүгінде бұл кітапхана оқырмандарының саны 700-ге жуықтап қалды. Басым бөлігі – оқушылар. Осы іспетті қазір зияткер­лік мектептердің кітапханалар жүйесі инновациялық тәжірибе мен жұмыс формасы, жаңа әдістемелер енгізу бойынша үнемі ізденісте болып, уақыт үдесімен бірге жетілдіріліп келеді. Жас буынды жан-жақты жетіл­дірмек жаңа тұрпатты жүйе еліміздің басқа оқу ордаларына үлгі болып отыр.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.09.2018

Қазақстан Дамуға жәрдемдесу комитетінің отырысына қатысты

25.09.2018

Оңтүстік Кореяның «дәнекерлік дипломатиясы»

25.09.2018

Мектептегі ас мәзіріне мән берсек...

25.09.2018

«Тәтті» үшін тартыс

25.09.2018

Ресми бөлім (25.09.2015)

24.09.2018

Солтүстік Қазақстанда лифтілер жүйесі жаңартуды қажет етеді

24.09.2018

FIFA-2018 марапаттау рәсімінде Роналду болмайды

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келді

24.09.2018

«Егемен академиясының» жаңа маусымына тіркелу басталды

24.09.2018

Мақтаарал құрылыс саласымен де танымал болмақ

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу