Баллистикалық зымыран қандай қару?

Солтүстік Корея 12 ақпан күні Жапон теңізіне орта қашықтықтағы баллистикалық ракета ұшырды. Бүгін зымыран сәтті сыналды деп ресми жариялады. Сынақ әлемдік қауымдастық тарапынан айыпталды.
Егемен Қазақстан
13.02.2017 1716
2

Дональд Трамп АҚШ-тың жүз пайыз Жапония жағында екенін мәлімдеді. Оңтүстік Корея жауап ретінде өз баллистикалық зымыранын ұшырмақ. Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Пхеньянның әрекетін «аса жауапсыз» деп бағалады. Солтүстік Кореяның немесе басқа да баллистикалық зымырандар сынағы неліктен әлемді дүрліктіреді? Оны түсіну үшін баллистикалық зымырандар туралы біршама мәлімет алғанымыз жөн. Баллистикалық зымыран – ракеталық қарудың бір түрі. Ұшу жылдамдығы мен бағыты туралы команда зымыранға «ұшудың актив бөлігі» деп аталатын кезеңде беріледі.

«Ұшудың актив кезеңінде» зымыран қозғалтқыштың күшімен ұшады. Ал «ұшудың пассив кезеңінде» қозғалтқыш сөніп, зымыран әрі қарай өз инерциясымен, тартылыс күшінің және ауа кедергісінің әсерімен ұшады. Бұл траектория «баллистикалық» деп аталады. Баллистикалық зымыран көпсатылы болса, белгіленген кезеңде зымыранның қызмет атқарып болған бөлігі түсіп қалады. Бұл зымыран жылдамдығын арттыруға мүмкіндік береді. Баллистикалық зымыран орналасатын, ұшуға дайындалатын және ұшатын орын стационарлық (жер бетінде немесе құдықта) және мобильді (машинада, ұшақта, кемеде, сүңгуір қайықта) болады. Қолданатын аймағына қарай баллистикалық зымырандар стратегиялық және тактикалық болып бөлінеді. Стратегиялық зымырандар қарсылас елдің территориясындағы нысандарды құртуға арналады. Олар ядролық жарылғыш заттар алып ұшады. Ал тактикалықтар соғыс жүріп жатқан аймақтағы нысандарды жою үшін қолданылады. Ұшу қашықтығына қарай баллистикалық зымырандар былай жіктеледі:

  • Қысқа қашықтыққа арналған (500-ден 1000 км-ге дейін)
  • Орта қашықтыққа арналған (1000-нан 5500 км-ге дейін)
  • Құрлықаралық баллистикалық зымырандар (5500 км-ден жоғары).

Қарулы күштерінде орта қашықтыққа арналған баллистикалық зымырандары бар елдер:

  • Солтүстік Корея – Нодон, Тэпходон-1, Мусудан
  • Иран – Шахаб-3, Саджил
  • Израиль – Иерихон-2
  • Үндістан – Агни-3, Агни-4
  • Пәкстан – Хатф-5
  • Қытай – Дунфэн-21, Дунфэн-25, Дунфэн-26.

АҚШ, Ресей, Ұлыбритания, Франция және Қытайда (Дунфэн-3) орта қашықтыққа арналған баллистикалық зымырандар қарулы күштерден шығарылған. Құрлықаралық баллистикалық зымырандарға қазіргі уақытта АҚШ, Ресей, Ұлыбритания, Франция және Қытай ие. Үндістан, Пәкістан және Солтүстік Корея жасау үстінде. Әлемдегі ең мықты құрлықаралық баллистикалық зымыран – ресейлік R36M2 «Воевода» (НАТО коды – SS-18 Mod 5 «Satan»). Екінші орында – АҚШ-тың LGM-30G Minuteman-III.  

R36M2 «Воевода»

  • Максимум ұшу қашықтығы – 16 000 км
  • Старт кезіндегі салмағы – 211,1 тонна
  • Пайдалы жүктеме салмағы (ядролық снаряд) – 8800 кило
  • Ядролық заряд қуаты – 8 Мт
  • Ұзындығы – 34,3 метр
  • Диаметр – 3 метр.

R36M2

Бұл зымыран КСРО қарулы күштеріне 1988 жылы қабылданды. Қазір Ресейде 88 данасы бар. Қолдануға болатын мерзімі – 2026 жылға дейін.  

LGM-30G Minuteman-III

  • Максимум ұшу қашықтығы – 13 000 км
  • Старт кезіндегі салмағы – 35,3 тонна
  • Ұшу жылдамдығы – секундына 7,8 км
  • Максимум ұшу биіктігі – 1120 км
  • Ұзындығы – 18,2 метр
  • Диаметр – 1,7 метр.

LGM-30G Minuteman-III

Оңтүстік Корея әскерилерінің жорамалы бойынша, 12 ақпан күні Солтүстік Корея ұшырған баллистикалық зымыран «Нодон» болуы мүмкін. «Нодон» орта қашықтыққа арналған зымыран. Солтүстіккореялық ЦТАК агенттігі таратқан ақпаратта көрші елдердің зардап шекпеуі үшін зымыранның шағын қашықтыққа ұшырылғаны айтылған. Мақсат ядролық жарылғыш заттармен (ядролық боеголовка, ядролық оқтұмсық) жабдықталған баллистикалық зымыранды ұшыру және оның қағып түсіру әрекетінен бұлтару мүмкіндігін тексеру болған, бәрі сәтті аяқталды дейді Пхеньян. Бұл – АҚШ-та Дональд Трамп билікке келгелі Солтүстік Корея жасаған алғашқы зымыран сынағы. Және ол Жапония премьер-министрі Синдзо Абэнің АҚШ-қа сапары кезінде жасалды. 1 қаңтар күні сөйлеген сөзінде Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ын Пхеньянның құрлықаралық баллистикалық зымыран жасап болуға жақын тұрғанын мәлімдеген болатын.

Ашық ақпарат көздері бойынша дайындаған Ержан Әбдіраман

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

16.02.2019

Батыс Қазақстан облысында өңір басшысының есебі басталды

16.02.2019

Павлодар облысының әкімі жаңа орынбасарларын таныстырды

16.02.2019

Бүгін Болгариядағы турнирде Қазақстан боксшылары алғашқы жекпе-жектерін өткізеді

16.02.2019

СІМ және «Атамекен» ҰКП инвестициялық және экспорттық бағыттағы жұмысты үйлестіруді күшейтуде

16.02.2019

WGS төрағасы: Үкіметтер өздерінің бизнес-модельдерін қайта ойлап табуы керек

16.02.2019

Ресей сауда алаңдарында қазақстандық компаниялардың белсенділігі артты

16.02.2019

Алматыда «Қазақстан университеттері халықаралық аренада» тақырыбында семинар өтті

16.02.2019

Майдангер-жазушы Леонид Гирш 95 жасқа толды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу