Баллистикалық зымыран қандай қару?

Солтүстік Корея 12 ақпан күні Жапон теңізіне орта қашықтықтағы баллистикалық ракета ұшырды. Бүгін зымыран сәтті сыналды деп ресми жариялады. Сынақ әлемдік қауымдастық тарапынан айыпталды.
Егемен Қазақстан
13.02.2017 1222
2

Дональд Трамп АҚШ-тың жүз пайыз Жапония жағында екенін мәлімдеді. Оңтүстік Корея жауап ретінде өз баллистикалық зымыранын ұшырмақ. Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Пхеньянның әрекетін «аса жауапсыз» деп бағалады. Солтүстік Кореяның немесе басқа да баллистикалық зымырандар сынағы неліктен әлемді дүрліктіреді? Оны түсіну үшін баллистикалық зымырандар туралы біршама мәлімет алғанымыз жөн. Баллистикалық зымыран – ракеталық қарудың бір түрі. Ұшу жылдамдығы мен бағыты туралы команда зымыранға «ұшудың актив бөлігі» деп аталатын кезеңде беріледі.

«Ұшудың актив кезеңінде» зымыран қозғалтқыштың күшімен ұшады. Ал «ұшудың пассив кезеңінде» қозғалтқыш сөніп, зымыран әрі қарай өз инерциясымен, тартылыс күшінің және ауа кедергісінің әсерімен ұшады. Бұл траектория «баллистикалық» деп аталады. Баллистикалық зымыран көпсатылы болса, белгіленген кезеңде зымыранның қызмет атқарып болған бөлігі түсіп қалады. Бұл зымыран жылдамдығын арттыруға мүмкіндік береді. Баллистикалық зымыран орналасатын, ұшуға дайындалатын және ұшатын орын стационарлық (жер бетінде немесе құдықта) және мобильді (машинада, ұшақта, кемеде, сүңгуір қайықта) болады. Қолданатын аймағына қарай баллистикалық зымырандар стратегиялық және тактикалық болып бөлінеді. Стратегиялық зымырандар қарсылас елдің территориясындағы нысандарды құртуға арналады. Олар ядролық жарылғыш заттар алып ұшады. Ал тактикалықтар соғыс жүріп жатқан аймақтағы нысандарды жою үшін қолданылады. Ұшу қашықтығына қарай баллистикалық зымырандар былай жіктеледі:

  • Қысқа қашықтыққа арналған (500-ден 1000 км-ге дейін)
  • Орта қашықтыққа арналған (1000-нан 5500 км-ге дейін)
  • Құрлықаралық баллистикалық зымырандар (5500 км-ден жоғары).

Қарулы күштерінде орта қашықтыққа арналған баллистикалық зымырандары бар елдер:

  • Солтүстік Корея – Нодон, Тэпходон-1, Мусудан
  • Иран – Шахаб-3, Саджил
  • Израиль – Иерихон-2
  • Үндістан – Агни-3, Агни-4
  • Пәкстан – Хатф-5
  • Қытай – Дунфэн-21, Дунфэн-25, Дунфэн-26.

АҚШ, Ресей, Ұлыбритания, Франция және Қытайда (Дунфэн-3) орта қашықтыққа арналған баллистикалық зымырандар қарулы күштерден шығарылған. Құрлықаралық баллистикалық зымырандарға қазіргі уақытта АҚШ, Ресей, Ұлыбритания, Франция және Қытай ие. Үндістан, Пәкістан және Солтүстік Корея жасау үстінде. Әлемдегі ең мықты құрлықаралық баллистикалық зымыран – ресейлік R36M2 «Воевода» (НАТО коды – SS-18 Mod 5 «Satan»). Екінші орында – АҚШ-тың LGM-30G Minuteman-III.  

R36M2 «Воевода»

  • Максимум ұшу қашықтығы – 16 000 км
  • Старт кезіндегі салмағы – 211,1 тонна
  • Пайдалы жүктеме салмағы (ядролық снаряд) – 8800 кило
  • Ядролық заряд қуаты – 8 Мт
  • Ұзындығы – 34,3 метр
  • Диаметр – 3 метр.

R36M2

Бұл зымыран КСРО қарулы күштеріне 1988 жылы қабылданды. Қазір Ресейде 88 данасы бар. Қолдануға болатын мерзімі – 2026 жылға дейін.  

LGM-30G Minuteman-III

  • Максимум ұшу қашықтығы – 13 000 км
  • Старт кезіндегі салмағы – 35,3 тонна
  • Ұшу жылдамдығы – секундына 7,8 км
  • Максимум ұшу биіктігі – 1120 км
  • Ұзындығы – 18,2 метр
  • Диаметр – 1,7 метр.

LGM-30G Minuteman-III

Оңтүстік Корея әскерилерінің жорамалы бойынша, 12 ақпан күні Солтүстік Корея ұшырған баллистикалық зымыран «Нодон» болуы мүмкін. «Нодон» орта қашықтыққа арналған зымыран. Солтүстіккореялық ЦТАК агенттігі таратқан ақпаратта көрші елдердің зардап шекпеуі үшін зымыранның шағын қашықтыққа ұшырылғаны айтылған. Мақсат ядролық жарылғыш заттармен (ядролық боеголовка, ядролық оқтұмсық) жабдықталған баллистикалық зымыранды ұшыру және оның қағып түсіру әрекетінен бұлтару мүмкіндігін тексеру болған, бәрі сәтті аяқталды дейді Пхеньян. Бұл – АҚШ-та Дональд Трамп билікке келгелі Солтүстік Корея жасаған алғашқы зымыран сынағы. Және ол Жапония премьер-министрі Синдзо Абэнің АҚШ-қа сапары кезінде жасалды. 1 қаңтар күні сөйлеген сөзінде Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ын Пхеньянның құрлықаралық баллистикалық зымыран жасап болуға жақын тұрғанын мәлімдеген болатын.

Ашық ақпарат көздері бойынша дайындаған Ержан Әбдіраман

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу