Бесіктің қасиеті

Егемен Қазақстан
10.01.2017 381
3

karashash-apay-2

Жақында Шымкенттен жеткен суыт хабар жүрегі мейірімге тұнған әрбір жанға ауыр соқты. Ақпарат көздерінің мәлімдеуінше, Аружан есімді бөбек жарылыс салдарынан опырылып ортасына түскен үйдің үйіндісінің астынан еш жері зақымданбай, дін-аман табылған.

Апыр-ай, «Естімеген елде көп» демекші, мұндай да болады екен-ау. Қалада қараусыз қалған сәбилердің терезеден, биік қабатты үйлердің са­мал­дығынан жазатайым құлап кетіп, бірақ ауыр дене жарақаты болмауынан тез арада айығып, аяғынан тік тұрып кеткендерін жыр ғып тамсанып жазатын әріптестеріміздің өзі мына жағдайға тап болғанда, әлдебір құдіреті күшті тылсымның арқасында аман қалған сәбидің денсаулығына, тосын жайттың жай-жапсарын біл­мек­ке алаңдағаны шындық. Сөйтсе, қазіргі болжам бойынша үйдің құлауы газ-ауа қоспасының жарылысынан орын алған көрінеді. Бөпе бөленген бесіктің үстінен төбенің едәуір бөлігі опырылып түсіпті. Абырой болғанда, сәбидің кө­рер жа­ры­ғы бар екен. Құдайдың құ­ді­ретімен бесіктің жақтауларының мы­ғымдығы құлаған қаңқаға қалқан болып, нәрестеге түк те етпеген. Жа­­­за­тайым жарылыстан көңілге медет етер жұбанышымыз тек осы ғана. Қирандының астында баланың туған анасы жантәсілім еткен. Құдай тағала жарық дүние сыйлаған сәбидің мұнан кейінгі тағдырына алаңдаған сәтте, енді анасының омырауын емірене иіскей алмайтынын ойлап, көңілді шимай ойлар шырмауықша матағанда, жүрегің қарс айрылып, жаның ауырады, әрине. Қайғылы оқиғаның салдарынан тағы төрт бірдей кісі зардап шексе, шырт ұйқыда жатқан нәрестені үйін­діден осы маңда тұратын  Ұлттық ұланның 6506 әскери бөлімінің қызметкері Руслан Бахрамов есімді азамат шығарып алғаны мәлім болды. Дүйім жұрт құлағдар болып үлгерген хабарды мұнан әрі қай­талап, жараның аузын қайта қа­сы­ғаннан не пайда? Ондай ойдан ау­лақпыз. Біз бұл жерде сәбиді өлім­нен құтқарып қалған қазағымның қа­сиетті бесігі туралы айтуды мақсат тұт­тық. Өзінің төл құндылықтарынан қа­радай жеріген, бесік жырынан қол үзген кейбір отандастарымыздың бетін ұлтымыздың баға жетпес байлықтарына қайтарсақ деген ниетпен сөз етіп отырмыз. Әдетте, мұндайда сәбиді періштесі қорғап қалыпты деспей ме ел. Ал енді осыдан кейін ата-бабаларымыздың кейінгі үрім-бұтағына аманаттаған салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпын қалайша сүймей тұра аласыз. Қазақта ежелден бесік қасиетті, құтты мүлік болып саналғанмен, кейінгі уақытта қалалық от­ба­сылардың баланы бесікке бөлеуді ес­кіліктің сарқыты деп есептеуі белең алып барады. Тіпті, дәрігерлердің айтуынша, сәбидің денсаулығына, қалыпты өсуіне бұл едәуір зиянын тигізетін қауіпті мүлік-мыс. Білгенге – маржан, білмеске – арзан-ау. Ұлы даланың бүкіл тәрбие-тамыры осы бесік жырының қайнарында бүлкілдеп соғып тұрғанын сол жазғандардың қаперлеріне де іл­мей­тіні қандай аянышты. Сырттан тө­нетін түрлі қауіп-қатерге төтеп беруде қазақтың бесігінің қаншалықты қай­ратты әрі қуатты екенін осы бір ғана мысалдан кейін тағы немен тү­сіндіру керек?! Бесік жырымен балбырап өскен балғын шаққа не жетеді, шіркін! Толғауы тоқсан тіршілікте бесік туралы аңыз-әпсаналар, әңгімелер көл-көсір. Бірақ бүгінгі өмірдің мы­на мысалы бұрынғы қазақы қа­ғи­далардан ат қазығымызды мүлде аулаққа ала қашатын жөніміздің жоқ­тығын еске салып тұрғандай. Құ­дайдың құдіретінде шек жоқ-ау, дей­сің кейде. Осыншама қирандының астынан бір нәзік сәуленің жарқ етіп, үкілі үміттің үзілмей қалғанына тәубе айтуыңа тура келеді. Жұрт бесіктің беріктігіне, мығымдығына қайран қалысуда. Мән берсек, шынымен солай-ақ. Ал бірақ алақанға алынбайтын, көзге шалынбайтын тылсымның құдірет-күші бұдан әлдеқайда терең қабатта бүктеулі, сақтаулы. Қазақ халқы бесікті жайдан-жай құрмет тұтпаған, өйткені, бесік баланың тазалығына, денесінің дұрыс дамып, жетілуіне, жайлы жатып, жабықпай тұруына өте пайдалы. Бұлар ежелден бәрімізге мәлім қырлары, ал беймәлім жақтары, түбіндегі асыл маржандары мұнан да көп-ау деген сыр түйдік ажалдың өзіне дес бермес құдіретті қасиетін сезінген сәттен бастап.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу