Болашақтың мамандықтары

Білім – шамшырақ. Алдағы жол андыздап көрінеді. Сүрінбейсіз, жортақтауыңыз, желе жортуыңыз, бауырыңызды кең жазған шабысыңыз жиған білімге байла­ныс­ты. Білім – ырыстың тіз­гіні. Ырысты тал бесіктен жер бе­сік­ке дейін іздейтін уақыт туды. Өй­т­кені, білгірге ділгірлік бар. Тес­тілеу қортындысы бойынша жо­­ға­ры оқу орындарына құжат тап­сы­ратын талапкердің өмірлік мақ­­сат-мұратын айқындауы – ел болашағына қосар үлесін ай­қын­да­уы. Сондықтан мамандық таң­дау­ға бейжай қарауға болмайды.
Егемен Қазақстан
28.06.2017 559
2

2000 жылдары әл-Фараби атын­дағы ҚазҰУ-дің журналистика фа­ку­ль­тетінде алғаш рет PR (паблик ри­лейшнз) мамандығы ашылғанда көп­шілік оның қандай мамандық еке­нін жете түсінбейтін. Бүгінде ком­мерциялық ұйымдар ғана емес, мем­ле­кеттік құрылымдар да қоғаммен байланыс бөлімінсіз жұмысын жолға қоя алмайтын дәрежеге жетті. Тіпті, бұл сала түрленіп келеді десе болғандай. Осы күні осыған сабақтас ИТ-евенгелист мамандарына үлкен сұраныс бар. Ол нарықта тауарды өткізуге арналған аудитория қалыптастырады. Кәсіби евенгелистерді жекелеген компаниялар өз технологиясы мен өнімін өткізу үшін жалдауы немесе сатып алған есімін пайдалануы мүмкін. Евенгелист деген діни лексиканың өзі белгілі мақ­сат­қа негізделген ақпаратты тарату мен жақтастар жинау дегенге жақын. Жал­пы, болашақтың мамандықтары қан­дай болмақ? Талапкерлер буы­ны­ның баршасын осы сауал ойлантуы тиіс. Бүгінде виртуальды әлемнің сәу­­лет­шілері, нейроинтерфейстердің жоба­лаушылары, эмоция дизайнерлері еңбек нарығын түбегейлі өзгертетіні бел­гілі болды. Сарапшылар қазірдің өзін­де көптеген мамандықтарды «зей­нетке» шығарып жатыр. Олардың ара­сында есепші, call-center операто­ры, такси жүргізушісі, аудармашы си­яқты мамандықтар бар. Бұл мін­дет­тер­дің барлығын болашақта компьютер, автоматтандырылған жүйелер ат­қар­мақ.
Болашақтың еншісіндегі бір ма­ман­дық – ғарыш жолының инженері. Ол Жерге жақын көлік жүйесі мен көлік тас­қыны дәлізіне қызмет көрсететін болады. Мәселен, орбитаға арналған рейстер мен құрлықаралық тасымалд­ы баллистикалық ракеталардың тра­ек­ториясы арқылы жүзеге асыру көзделіп отыр. Сондай-ақ баланың бо­лашақтағы мінез-құлқын, яғни, ке­лешек кейпін жоспарлайтын сарап­шы­лардың қызметі қызады деген бол­жам бар. Әлбетте, келешектегі ең қажетті мамандар IT саласы мен ро­бот техникасының білгірлері бол­мақ. Себебі, технологиямен жұмыс бар­лық саланың қызметіне әсер етеді. Ай­талық, дәрігерлер болғанымен ем­деу сипаты өзгереді, фермерлер жұмысын жалғастырғанымен, өсім­дікті өсіру технологиясына өз­ге­ріс­-
­т­ер енеді. Мәселен, сити-фермер қала ішінде, зәулім ғимараттар тө­бесінде оты­рып-ақ агрокешенді шаруа­шы­лық­тарды дамытуы ықтимал. Тірі ағза сәулетшісі микроағзалар мен генетикалық түрленуге ұшыраған ағзалардың қатысуымен жабық цикл­ді технологиялар құра бастайды. Бұл арқылы қалалық ферма құру, қо­қыс­ты қайта өңдеу, биореактор қуа­тын арттыру жобалары жүзеге асы­рылады. Сәулетшілерге байланыс­ты құрылыс технологиялары да түбегейлі өзгереді. Яғни, болашақта адам­дар осы қызметтің баршасын роботтарға жүктейді немесе басқа да баламаларына беруге мәжбүр болады. Тіпті, гуманитарлық мамандық иелері де жұмыссыз қалуы мүмкін. Бұл саладағы ең ізгі саналатын педагогика мамандарының қызметі үлкен цифрлық базаға топтастырылып, компьютермен сарапталып отырады. Ал мұғалім баланың басынан сипап, ұйқысының қанған-қан­ба­ғанын сұрайтын адами қарым-қа­тынас факторын сақтау қызметін ғана атқаруы ықтимал. Десе де, гу­ма­нитарлық мамандар әрдайым адам­гершілік күзетінде. Осы бағыт одан әрі тереңдей түсуі, жаңа тұрпатта жаң­ғыруы мүмкін. Мәселен, өнер мен ғылымның байланысы бір елі ажы­раған емес. Тіпті, жаңа дүниелер сур­етшілерге жаңа техникаларды иге­руге немесе жаңа жанр ойлап та­бу­ға жәрдемдеседі. Соның ішінде таяуда science art термині пайда болды. Мұны ғылыми өнер деп те айта­ды. Яғни, ғалым мен суретшінің әріп­тес­тігінің нәтижесінде пайда болатын игі­лік болғандықтан, мұнда қылқалам ше­берінің құштарлығы ғана емес, ғы­лыми зертханалар мен зерттеу ор­та­лықтарының болуы да маңызды. Әлем­дегі көптеген университеттер сай­нс-артқа қолдау көрсетіп отырады. Бұл кеңінен қанат жайып келе жатқан әрі сұранысқа ие тың өнер.
Әрине, таңдау – әркімнің жеке құ­қы. Кез-келген мамандықпен қо­ғамға қыз­мет етуге болады.
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

Салық төлеушілердің 20 миллион теңге өсімпұлы кешірілді

19.02.2019

Сенаторлар мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру мәселелерін талқылады

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол-көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Болат (03.07.2017 15:15:10)

ИТ-евенгелист, Думан мырза, "евАнгелист", "евЕнгелист" емес.

Пікір қосу