Бұл – біздің көптен күткен жаңалық

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» атты бағдарламалық мақаласы ел ішінде ғана емес, шет мем­лекеттерде, соның ішінде бауырлас елдерде зор қызығушылық ту­дырды. Латын әліпбиіне көшу мәселесін Әзер­байжан елі қуана қабылдады. Бұл хабар Azerbaycan, Trend.az, Lent.Az, Modern.Az, Metbuat.Az, Teleqraf.Az секілді беделді жергілікті ба­сылымдар мен BBC Azeri, Radio Liberty сынды шетелдік басылымдарда күннің басты жаңалығы ретінде жарияланды.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 2744
2


Әзербайжанның мемлекеттік ақпарат агенттігі – AzerTac өз кезегінде «Нұрсұлтан Назарбаев латын әліпбиіне көшу туралы тап­­сырма берді» деп хабар тарат­ты. Ел­дегі ең көп оқылатын басы­лым­дардың бірі Şərq газеті Әзербай­жанның бұрынғы білім ми­нистрі, түркітанушы, профессор Фери­дун Джелиловтің мына пікірін келтіреді:

«Әрине, Қазақстанның бұл бас­та­масы өте құптарлық қадам. Енді бауыр­лас елдер арасында әріп кедергісі жойы­лып, білім беру саласы, әдебиет пен ғылымда бай­ланыс нығая түседі, мәде­ни қатынастарымыз бекиді. Қазақ әде­­бие­тімен біз бұрынғыдан да жақын таны­сатын боламыз. Бұ­рын біз Орталық Азия әдебиетін кирилл әріптерімен оқуға мәж­бүр едік. Енді бұл кедергіден құ­ты­латын болдық. Тарихи ортақ әде­би құндылықтарымыз қайта жаңғыра түседі. Біз де әліпбиді ауыстырғанда кітаптар мен мер­зімді басылымдарымызды жаңарт­тық. Қазақстан да осы жол­­дан өтеді. Әрине, қиын­дық­тар болады. Бірақ уақыт өте ке­ле бар­лығы орнына түседі. Қа­зір әлем латын әріптеріне бет бұруда».

Сонымен қатар, Қазақ­стан­­дағы «Бұл бастаманың түпкі мақ­сатында не жа­тыр?», «Жер­гілік­ті халық бұған қалай қарай­ды?» деген сауалға жауап ізде­ген ба­сы­лым Әзер­байжан Пар­ламен­ті төмен­гі пала­та­сы­ның де­пу­таты, бұқаралық ақпа­рат құ­рал­­дары саласындағы белгілі сарап­­шы Айдын Мирзезаденің мына сөзімен бөліседі:

«Қазақстан Әзербайжанмен дос мем­лекет және арамызда кең байланыс бар. Бір-біріміздің же­тістіктерімізге қуану­мен қа­тар, сын сағатта қолұшын беру­ге әр­­­дайым әзірміз. Түркітілдес елдер­­­дің ба­сым көпшілігі латын әліп­­биін қол­дана­ды. Қазақстан осы бағытта ұзақ уақыттан бері жұмыс істеп келеді. Енді Қазақ­стан Мем­лекет басшысы 8 жыл ішінде латын әліп­биіне көшу туралы нақты тапсырма бе рді.

Қазақстан қазіргі таңда тұ­ра­қ­ты да тату ел ретінде қалып­тасып болды. Латын әліпбиіне көшу­дегі басты мақсат – әлем­дік қоғамдастыққа бір табан жақын­дай түсу, түркі халық­тарының бірлігін нығайта түсу».

Жергілікті APA агенттігі мен APA TV арнасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған мақаласын мазмұндай келе, Елбасының жоғарыдағы шешімін «тарихи қадам» деп бағалады. «Назарбаев тарихи қадам жасады. Қазақстан латын әліпбиіне көшеді» деген атпен шыққан бас мақалада Қазақстандағы осы өзгеріс жан-жақты талданады. 

Ал Moderator.az порталы «Қазақ­станның латын әліпбиіне көшуі түркі халықтарына ортақ жазу қалыптастыруға түрткі бола ала ма?» деген сауалға жауап іздейді. 


«Ерте ме, кеш пе, түркі елдері ортақ әліпбиге ауысады» деген тақырыпта жарияланған мақалада «Бұл – біздің көптен күткен жаңалығымыз. Қазақстан мұндай қадамға баруы арқылы үлкен батылдық танытып отыр. Осыдан 20-25 жыл бұрын мұндай бастама көтеру мүмкін емес еді. Бүгінде уақыт дегенін істеді. Барша түркі елдеріне ортақ әліпби жасаудың негізі қаланды. Бұл қадам саяси тұрғыда да өте маңызды», делінген мақалада.

Sputnik Azerbaycan агенттігі Мем­лекет басшысының «Егемен Қазақ­стан­дағы» мақаласынан үзінді ала оты­рып, латын әліпбиіне көшу туралы бастама Қазақ­станды әлемдік өркениетке жақын­дата түсу және келешек ұрпақтың ағылшын тілін үйренуіне барынша қолайлы жағдай жасау жолы екенін айтады. 

Физули МЕДЖИДЛИ, 

арнайы «Егемен Қазақстан» үшін


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің Төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

21.02.2019

Қызылорда облысында электронды кітапханалар жұмыс істейді

21.02.2019

Шымкентте «Шымкентплан» құрылды

21.02.2019

Қарағанды облысында биыл дәрігерлерге 63 пәтер беріледі

21.02.2019

Ғалымбек Кенжебаев қазақ боксшыларының финалдағы жеңілісін түсіндірді

21.02.2019

Бангладеште өрт салдарынан 81 адам қаза тапты

21.02.2019

Мәжілісте Арал өңірінің өзекті мәселелері талқыланды

21.02.2019

Михаил Кукушкин Марсельдегі турнирдің ширек финалына өтті

21.02.2019

Қазақстан баскетболшылары әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Австралияны қабылдайды

21.02.2019

Қазақстандық гимнастар Мельбурндегі әлем кубогі кезеңіне қатысуда

21.02.2019

Австрияда шаңғы спорты түрлерінен әлем чемпионаты басталды

21.02.2019

Мәжілісте оңалту және банкроттық рәсімдерді жетiлдiру мәселелеріне қатысты дөңгелек үстел өтті

21.02.2019

Обыр дертінің соңғы кезеңінен келетін қауіп сейілді

21.02.2019

Бала Бақытжан «Өртте көрсеткен қайсарлығы үшін» медалімен марапатталды

21.02.2019

Елордада «Құқықтық тәртіп» жедел алдын алу іс-шарасы өтуде

21.02.2019

Мобильдік топтар базарларды аралап, бірыңғай жиынтық төлем туралы ақпарат беруде

21.02.2019

2018 жылы 4,9 мыңнан астам мүгедек жұмыспен қамтылды

21.02.2019

Қызылорда облысында тұрмысы төмен отбасыларға баспана салынып жатыр

21.02.2019

Елбасы сот жүйесіне өзгертулер енгізуге қатысты заңдарға қол қойды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу