Бұл – біздің көптен күткен жаңалық

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» атты бағдарламалық мақаласы ел ішінде ғана емес, шет мем­лекеттерде, соның ішінде бауырлас елдерде зор қызығушылық ту­дырды. Латын әліпбиіне көшу мәселесін Әзер­байжан елі қуана қабылдады. Бұл хабар Azerbaycan, Trend.az, Lent.Az, Modern.Az, Metbuat.Az, Teleqraf.Az секілді беделді жергілікті ба­сылымдар мен BBC Azeri, Radio Liberty сынды шетелдік басылымдарда күннің басты жаңалығы ретінде жарияланды.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 2018
2


Әзербайжанның мемлекеттік ақпарат агенттігі – AzerTac өз кезегінде «Нұрсұлтан Назарбаев латын әліпбиіне көшу туралы тап­­сырма берді» деп хабар тарат­ты. Ел­дегі ең көп оқылатын басы­лым­дардың бірі Şərq газеті Әзербай­жанның бұрынғы білім ми­нистрі, түркітанушы, профессор Фери­дун Джелиловтің мына пікірін келтіреді:

«Әрине, Қазақстанның бұл бас­та­масы өте құптарлық қадам. Енді бауыр­лас елдер арасында әріп кедергісі жойы­лып, білім беру саласы, әдебиет пен ғылымда бай­ланыс нығая түседі, мәде­ни қатынастарымыз бекиді. Қазақ әде­­бие­тімен біз бұрынғыдан да жақын таны­сатын боламыз. Бұ­рын біз Орталық Азия әдебиетін кирилл әріптерімен оқуға мәж­бүр едік. Енді бұл кедергіден құ­ты­латын болдық. Тарихи ортақ әде­би құндылықтарымыз қайта жаңғыра түседі. Біз де әліпбиді ауыстырғанда кітаптар мен мер­зімді басылымдарымызды жаңарт­тық. Қазақстан да осы жол­­дан өтеді. Әрине, қиын­дық­тар болады. Бірақ уақыт өте ке­ле бар­лығы орнына түседі. Қа­зір әлем латын әріптеріне бет бұруда».

Сонымен қатар, Қазақ­стан­­дағы «Бұл бастаманың түпкі мақ­сатында не жа­тыр?», «Жер­гілік­ті халық бұған қалай қарай­ды?» деген сауалға жауап ізде­ген ба­сы­лым Әзер­байжан Пар­ламен­ті төмен­гі пала­та­сы­ның де­пу­таты, бұқаралық ақпа­рат құ­рал­­дары саласындағы белгілі сарап­­шы Айдын Мирзезаденің мына сөзімен бөліседі:

«Қазақстан Әзербайжанмен дос мем­лекет және арамызда кең байланыс бар. Бір-біріміздің же­тістіктерімізге қуану­мен қа­тар, сын сағатта қолұшын беру­ге әр­­­дайым әзірміз. Түркітілдес елдер­­­дің ба­сым көпшілігі латын әліп­­биін қол­дана­ды. Қазақстан осы бағытта ұзақ уақыттан бері жұмыс істеп келеді. Енді Қазақ­стан Мем­лекет басшысы 8 жыл ішінде латын әліп­биіне көшу туралы нақты тапсырма бе рді.

Қазақстан қазіргі таңда тұ­ра­қ­ты да тату ел ретінде қалып­тасып болды. Латын әліпбиіне көшу­дегі басты мақсат – әлем­дік қоғамдастыққа бір табан жақын­дай түсу, түркі халық­тарының бірлігін нығайта түсу».

Жергілікті APA агенттігі мен APA TV арнасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған мақаласын мазмұндай келе, Елбасының жоғарыдағы шешімін «тарихи қадам» деп бағалады. «Назарбаев тарихи қадам жасады. Қазақстан латын әліпбиіне көшеді» деген атпен шыққан бас мақалада Қазақстандағы осы өзгеріс жан-жақты талданады. 

Ал Moderator.az порталы «Қазақ­станның латын әліпбиіне көшуі түркі халықтарына ортақ жазу қалыптастыруға түрткі бола ала ма?» деген сауалға жауап іздейді. 


«Ерте ме, кеш пе, түркі елдері ортақ әліпбиге ауысады» деген тақырыпта жарияланған мақалада «Бұл – біздің көптен күткен жаңалығымыз. Қазақстан мұндай қадамға баруы арқылы үлкен батылдық танытып отыр. Осыдан 20-25 жыл бұрын мұндай бастама көтеру мүмкін емес еді. Бүгінде уақыт дегенін істеді. Барша түркі елдеріне ортақ әліпби жасаудың негізі қаланды. Бұл қадам саяси тұрғыда да өте маңызды», делінген мақалада.

Sputnik Azerbaycan агенттігі Мем­лекет басшысының «Егемен Қазақ­стан­дағы» мақаласынан үзінді ала оты­рып, латын әліпбиіне көшу туралы бастама Қазақ­станды әлемдік өркениетке жақын­дата түсу және келешек ұрпақтың ағылшын тілін үйренуіне барынша қолайлы жағдай жасау жолы екенін айтады. 

Физули МЕДЖИДЛИ, 

арнайы «Егемен Қазақстан» үшін


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

19.09.2018

Мәжіліс: кинематография туралы заң жобасы I оқылымда мақұлданды

19.09.2018

Велошабандоз Андрей Кивилевтің құрметіне арналады

19.09.2018

Қызылордалық полицейлер жедел профилактикалық іс-шарасын өткізді

19.09.2018

Атырауда халықты емханаларға тіркеу науқаны басталды

19.09.2018

Роботтар Қызылорда да құрастырылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу