Бұл – біздің көптен күткен жаңалық

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» атты бағдарламалық мақаласы ел ішінде ғана емес, шет мем­лекеттерде, соның ішінде бауырлас елдерде зор қызығушылық ту­дырды. Латын әліпбиіне көшу мәселесін Әзер­байжан елі қуана қабылдады. Бұл хабар Azerbaycan, Trend.az, Lent.Az, Modern.Az, Metbuat.Az, Teleqraf.Az секілді беделді жергілікті ба­сылымдар мен BBC Azeri, Radio Liberty сынды шетелдік басылымдарда күннің басты жаңалығы ретінде жарияланды.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 2262
2


Әзербайжанның мемлекеттік ақпарат агенттігі – AzerTac өз кезегінде «Нұрсұлтан Назарбаев латын әліпбиіне көшу туралы тап­­сырма берді» деп хабар тарат­ты. Ел­дегі ең көп оқылатын басы­лым­дардың бірі Şərq газеті Әзербай­жанның бұрынғы білім ми­нистрі, түркітанушы, профессор Фери­дун Джелиловтің мына пікірін келтіреді:

«Әрине, Қазақстанның бұл бас­та­масы өте құптарлық қадам. Енді бауыр­лас елдер арасында әріп кедергісі жойы­лып, білім беру саласы, әдебиет пен ғылымда бай­ланыс нығая түседі, мәде­ни қатынастарымыз бекиді. Қазақ әде­­бие­тімен біз бұрынғыдан да жақын таны­сатын боламыз. Бұ­рын біз Орталық Азия әдебиетін кирилл әріптерімен оқуға мәж­бүр едік. Енді бұл кедергіден құ­ты­латын болдық. Тарихи ортақ әде­би құндылықтарымыз қайта жаңғыра түседі. Біз де әліпбиді ауыстырғанда кітаптар мен мер­зімді басылымдарымызды жаңарт­тық. Қазақстан да осы жол­­дан өтеді. Әрине, қиын­дық­тар болады. Бірақ уақыт өте ке­ле бар­лығы орнына түседі. Қа­зір әлем латын әріптеріне бет бұруда».

Сонымен қатар, Қазақ­стан­­дағы «Бұл бастаманың түпкі мақ­сатында не жа­тыр?», «Жер­гілік­ті халық бұған қалай қарай­ды?» деген сауалға жауап ізде­ген ба­сы­лым Әзер­байжан Пар­ламен­ті төмен­гі пала­та­сы­ның де­пу­таты, бұқаралық ақпа­рат құ­рал­­дары саласындағы белгілі сарап­­шы Айдын Мирзезаденің мына сөзімен бөліседі:

«Қазақстан Әзербайжанмен дос мем­лекет және арамызда кең байланыс бар. Бір-біріміздің же­тістіктерімізге қуану­мен қа­тар, сын сағатта қолұшын беру­ге әр­­­дайым әзірміз. Түркітілдес елдер­­­дің ба­сым көпшілігі латын әліп­­биін қол­дана­ды. Қазақстан осы бағытта ұзақ уақыттан бері жұмыс істеп келеді. Енді Қазақ­стан Мем­лекет басшысы 8 жыл ішінде латын әліп­биіне көшу туралы нақты тапсырма бе рді.

Қазақстан қазіргі таңда тұ­ра­қ­ты да тату ел ретінде қалып­тасып болды. Латын әліпбиіне көшу­дегі басты мақсат – әлем­дік қоғамдастыққа бір табан жақын­дай түсу, түркі халық­тарының бірлігін нығайта түсу».

Жергілікті APA агенттігі мен APA TV арнасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған мақаласын мазмұндай келе, Елбасының жоғарыдағы шешімін «тарихи қадам» деп бағалады. «Назарбаев тарихи қадам жасады. Қазақстан латын әліпбиіне көшеді» деген атпен шыққан бас мақалада Қазақстандағы осы өзгеріс жан-жақты талданады. 

Ал Moderator.az порталы «Қазақ­станның латын әліпбиіне көшуі түркі халықтарына ортақ жазу қалыптастыруға түрткі бола ала ма?» деген сауалға жауап іздейді. 


«Ерте ме, кеш пе, түркі елдері ортақ әліпбиге ауысады» деген тақырыпта жарияланған мақалада «Бұл – біздің көптен күткен жаңалығымыз. Қазақстан мұндай қадамға баруы арқылы үлкен батылдық танытып отыр. Осыдан 20-25 жыл бұрын мұндай бастама көтеру мүмкін емес еді. Бүгінде уақыт дегенін істеді. Барша түркі елдеріне ортақ әліпби жасаудың негізі қаланды. Бұл қадам саяси тұрғыда да өте маңызды», делінген мақалада.

Sputnik Azerbaycan агенттігі Мем­лекет басшысының «Егемен Қазақ­стан­дағы» мақаласынан үзінді ала оты­рып, латын әліпбиіне көшу туралы бастама Қазақ­станды әлемдік өркениетке жақын­дата түсу және келешек ұрпақтың ағылшын тілін үйренуіне барынша қолайлы жағдай жасау жолы екенін айтады. 

Физули МЕДЖИДЛИ, 

арнайы «Егемен Қазақстан» үшін


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу