Жайылымдар жайын қарастыратын заң жобасы Мәжіліске қайтарылды

Кеше Сенат басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен палатаның кезекті жалпы отырысы болып, онда аса маңызды заң жобалары қаралды.
Егемен Қазақстан
27.01.2017 1629
2

Күн тәртібіне сәйкес Сот-сараптама қызметі туралы және оған ілеспе заң жобасы алдымен қаралды. Заң жобалары бойынша баяндаманы Әділет министрі Марат Бекетаев жасады. Заң жобаларында мынадай тұжырымда­ма­лық ережелер қарастырылған екен: 1. Сот-медициналық, сот-наркология­лық және сот-психиатриялық сараптамаларды жүргізу функция­ларын бір мемлекеттік органға заң ая­сында орталықтандыру. Осы сала­дағы мемлекеттік бақылауды Әділет министрлігі жүзеге асырады. 2. Заң жобаларымен жеке сот сарапшылары институтын дамыту арқылы бәсекелес ортаны кеңейту ұсынылады. Осы мақсатпен заң жобасы сот сарапшылары палатасын құру және оның құзыретін белгілейді. 3. Сот-сараптама қызметі мәселелері бойынша ғылыми-әдістемелік материалдарды әзірлеу көзделген. 4. Сот-сараптама қызметімен айналысуға лицензияның қолданысын тоқтату және айыру туралы ұсыныстар Әділет министрлі­гіне енгізіледі. 5. Сот сарапшысы­ның өз міндетіне адалдығы бақылана­ды. 6. Сот-сараптама қызметін кадрлық және материалдық базалармен ны­ғайту, сондай-ақ сарапшылардың ғылыми әлеуетін нығайту үшін құ­қық­­тық жағдайларды жасау көздел­ген және т.б.

Баяндама аяқталған соң бірнеше сенатор өздеріне түсініксіз жайларды анықтау мақсатымен сұрақ­тар қойды. Соның ішінде сенатор Асқар Бейсенбаев сот-сараптама органдарының біліктілігі мен кәсіби дайындығы сараптаманың сапалы болуына тікелей әсер етеді дей келіп, сарапшылардың біліктілігін арттыру үшін қандай жұмыстар жүргізіледі және кәсіби біліктіліктерін арттыру үшін заң жобасында қандай нормалар көзделген деп сұрады. Оған министр сот-сараптама органдарын кадрлық нығайтуды қамтамасыз ету бағытында Әділет министрлігі біршама шаралар жасап отырғанын айтты. Мысалы, деді ол,  былтыр бір жылда 26 сарапшы шетелдік ғылыми тағылымдамадан өтті. Олар өз тәжірибелері мен білімдерін басқа­ларға да үйретуде. Сенатор Серік Бектұрғанов сараптаманың шы­найы­лығына күдік туса, құрылған комис­сияның қатысуымен кешенді түрде жүргізетін жаңа сараптама­ға салынады, дей келіп, судья  сол сараптардың қайсысын негізге алу керек­тігін сұрады. Оған министр соңы­нан жасалған кешенді сараптың басымды болатынын жеткізді.

Осындай талқылаулардан кейін заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Заң жобасын жүргізген сенатор Людмила Полторабатько оны екінші оқылымда да қарауды ұсынып, шағын үзілістен кейін заң жобасы екінші оқылымда да қаралып, заң қабылданды.

Күн тәртібіндегі екінші мәселе «Жайылымдар туралы» заң жобасы болды. Депутаттардың баста­машылдығымен әзірленген бұл заң жобасы Сенатта желтоқсан айы­ның соңында бірінші оқылымда мақұл­данып, көптеген дүдамал жайттар ашылып, оны екінші оқылымға мұқият әзірлеу керектігі жөнінде ұсыныстар айтылған еді. Енді, міне, сенаторлар аймақтарға барып, жергілікті халықпен оны талқылағаннан кейін, екінші оқылымға шығарылып отыр.

Заң жобасы туралы баяндаманы сенатор Серік Біләлов жасады. Ол сенаторлардың ұзақ талқысынан кейін оған мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілгенін айтты: республикалық маңызы бар қалалар және Астана мен Алматы қалаларының шегіндегі жерлерден жайылымдарды пайдалану жөніндегі нормаларды алып тастау; заң жобасын «аридтік жайылымдар», «жайылымдарды суландыру», «жайылымдардың жем-шөп мөлшері» ұғымдарына қатысты нормалармен толықтыру; жайылымдардағы су көздерінің тізбесін нақтылау; бір облыстың аумағындағы жайылымдарды басқа облыстардың пайдалануы­на беру бойынша нормаларды Жер кодексінің нормаларына сәйкестендіру және жайылымдарды алып қою нормаларын нақтылау.

Баяндама аяқталған соң сенатор Рашит Ахметов қазір Қазақстандағы малдың 80 пайызы жекеменшік қосалқы шаруашылықтарда екенін айта келіп, отырысқа қатысып отырған Ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары Г.Исаевадан осы саланы реттейтін заңның қашан дайындалатынын сұрады. Егер бұл заң болмаса «Жайылымдар туралы» Заңның да тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік болмайды, деді сенатор. Вице-министр 2007 жылы мұндай заң әзірленгенімен оны Мәжіліс кейін қайтарғанын айта келіп, енді ол заңнама әзірлеу жоспарына 2018 жылы ғана енгізілетінін айтты.

Заң жобасын енгізілген түзету­лері­мен Мәжіліске жіберу туралы шешім қабылданар алдында оны әзірлеуге қатысқандар арасынан сенатор Дулат Құсдәулетов мұндай шешімге өзінің қарсы екенін білдірген пікірлерін ортаға салды.  Оның ойынша «аридтік жайылымдар» деген түсінікті заң жобасына енгізудің жөні жоқ. Өйткені, ол ешқандай нормативтік-құқықтық негізге сүйенбеген. Барлық құқылық құжаттарда «аридтік аймақтар», «шөл және шөлейт жерлер» деген ұғымдар ғана қолданылады. Сондықтан «арид­тік жайылымдар» деп заңды нақ­ты­­лаудың қажеттілігі жоқ. Сенатор осы және басқа да түзе­ту­лер мен толық­ты­руларды ен­гізу негізсіз екенін атады.

Оған қарсы пікірді сенатор Қуа­ныш Айтаханов айтып, ұсынылған түзету­лер мен толықтырулардың негіз­ді екенін дәлелдеуге тырысты. Ол заң жобасының салалық ғылыми инсти­тут­тардың ғалымдарымен де талқылан­ғанын ортаға салды. Республиканың 14 облысының 11-індегі жайылымдар аридтік, яғни қуаң, шөл және шөлейт жерлердегі жайылымдар екен. Сондай өте ұланғайыр алқаптың, маңызды жайылымдардың мәселесін заңға енгізбей, көзге ілмеу қисынсыз екенін айтты шешен. Сонымен қатар, ол заң жобасына суландыру мәселесін енгізудің де маңызды екенін жеткізді. Жер кодексінде ондай ұғым жоқ, онда тек «суландырылған» деген ұғым бар. Ал біз «суландыру» деген ұғым енгізіп отырмыз, бұл келешекте суландыратын деген ұғым, деді сенатор.

Осындай қызу талқылаулардан кейін,  салыстырмалы кесте қаралған соң, «Жайылымдар туралы» және оған ілеспе заң жобаларын енгізілген түзетулерімен Мәжіліске қайтару туралы көпшілік дауыспен шешім қабылданды. Сенаторлар енгізілген түзетулерді бірауыздан емес, тек көпшілік дауыстармен ғана қабылдап отырды. Осының өзі Сенат жұмысына деген қызығушылықты тудырды.

Күн тәртібіндегі мәселелер қара­лып болған соң, бірнеше сенатор орта­лық билік органдарына өздерінің депу­тат­тық сауалдарын жариялады.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

24.09.2018

Юлия Путинцева WTA жаңартылған рейтингінде 46-орынға көтерілді

24.09.2018

БҰҰ Бас Ассамблеясының 73-ші сессиясы өз жұмысын бастады

24.09.2018

Виктория көліндегі апатта қаза тапқандар саны 225 адамға жетті

24.09.2018

Солтүстік Қазақстанда Жансүгір батырға еңселі кесене тұрғызылды

24.09.2018

Музей қызметкерлеріне үстемеақы төленгені жөн

24.09.2018

Жергілікті ерекшеліктер ескерілсе игі

24.09.2018

Қайрат «қаһарына» мінді

24.09.2018

Илон Масктың SpaceX компаниясы алғашқы жолаушының есімін жариялады

24.09.2018

Өзен арнасын бекіту – кезек күттірмейтін мәселе

24.09.2018

Медициналық көмек сапасы артады

24.09.2018

Атты әскер дивизиясының тағдыры

24.09.2018

Ұлттық рухтың ұстыны

24.09.2018

ШҚМТУ – ғылыми зерттеулер мен заманауи технологиялар орталығы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу