Ер туған жеріне тартады!

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласындағы «Адам баласы – шексіз зерденің ғана емес, ғажайып сезімнің иесі. Туған жер – әркімнің шыр етіп жерге түскен, бауырында еңбектеп, қаз басқан қасиетті мекені, талай жанның өмір-бақи тұратын өлкесі. Оны қайда жүрсе де жүрегінің түбінде әлдилеп өтпейтін жан баласы болмайды», деген жолдар еңсесін енді көтерген тәуелсіз мемлекетіміздің әрбір азаматына ой салса, деген тілектеміз.
Егемен Қазақстан
02.05.2017 8230
2

Әрине, жұмыр жер адам бала­сының игілігі үшін жа­ра­тылған. Оның қай қиырында тұр­саң да, өз еркің. Бірақ, қазақта «Отан» деген қасиетті ұғым бар. «Отан үшін отқа түс, күймейсің», дейтін жүректі тербейтін ғажап сөз тағы бар. Біз үшін қазақ даласына жететін жер жоқ. Біздің айт­пағымыз: туған жерге деген пер­зенттік сезім, атажұртқа деген ал­ғаусыз көңіл тұрғысында болмақ.

Кезінде Кеңес Одағы құрама­сының бапкерлері тарапынан көп әділетсіздік көрген Жақсылық Үш­кемпіровті Украина мамандары шақырған екен. Киевтің дәл төрінен саңғырлаған үй, советтік өлшеммен алғанда ең жақсы көлік – «Волга» береміз, басқа да тұрмыстық игіліктер бар, ең бастысы, Олимпиада ойындарына, әлем чемпионатына жо­лың ашық, дейді украин күресінің дөкейлері. КСРО халықтарының спартакиадасын ұтып, бірнеше жыл қатарынан одақ чемпионатында медаль алып жүрсе де, ең болмаса, Еуропа чемпионатына жолы түспеген Жақсылық ағамыз кәдім­гідей толқиды. Бірақ, жеме-жемге келгенде атажұртын тастап кетуге дәті шыдамайды. Сол ниетіне қарай, Алла Тағала жа­рылқады: Жақсылық Олимпиада чемпионы атанды.

Су добынан әлем чемпионы, Олимпиада жүлдегері Нұрлан Меңдіғалиевке нағыз бабында жүрген кезінде Мәскеудің «Дина­мосы» қолқа салды. Нұрлан біраз жыл Мәскеудің атынан ойнады да, қанжығасын қазаққа өте қажет олжаларға толтырып барып, елге оралды. Сол жақта қалып қойса, қайтер едік?

Су добынан Еуропаның күміс жүлдегері, КСРО-ның 2 мәрте чем­пионы Асқар Оразалинов Венгрия, Израиль чемпионаттарында шебер­лігімен танылды. Венгрия – су добынан 8 дүркін Олимпиада жеңімпазы! Асқар мадияр бауырларды мойындатып, екі жыл қатарынан осы ел чемпионатының үздік мергені болды. Израильден да маңдайы жарқырап, чемпион болып қайтты. Әңгіме ың­ғайында Оразалиновқа Нидерланд, Италия, Испания елдерінің «құда» түскенін айта кетейік. Асқар бөтен елде қалған жоқ, Отанына оралды.

Көгалдағы хоккейден КСРО-ның 6 дүркін чемпионы, 2 мәрте үздік мергені Берікқазы Сексенбаев бірнеше жыл Малайзияда ойнады. Сол елдің ең үздік шабуылшысы, бірнеше рет чемпионы атанды. Азияның символикалық құрамасына енді. Берікқазының ғажап өнеріне сүйсінген Малайзия королі Сұлтан Азлан шах оған аза­маттық алып, малай туы астында алаңға шығуды, бұған қоса бас айналдыратын материалдық игі­ліктер ұсынады. Біздің жігіт өмі­ріне жететін байлық пен жат елдің марапатынан өз Отанының бір уыс топырағын артық санап, ауылға қайтты. Қазір шаруасы шалқыған бизнесмен.

Ермахан Ыбрайымовқа да қолқа салушылар болған. Ермахан­ның табиғи бейімін, шойын жұды­рығын сырттан бақылап жүрген АҚШ пен Канада промоутерлері 1999 жылы Хьюстондағы әлем чемпионатының үстінде оған «кәсіпқой боксқа ауыс», деп ұсыныс жасайды. Сенің мүм­кіндігіңмен ақшаны қырып табуға болады, дейді кәсіпқой бокстың жілік майын шағатын көкжалдар. Ермахан кәдімгідей ойланып қалады. Ауылға оралған соң болған жайды әкесіне айтпай ма. Сонда Сағи әке: «Сен қазақсың! Сен қайда барсаң да, тек қазақтың атынан бар. Өзгенің атынан алған атағың мен миллионың мен үшін түкке тұрмайды!» деп шорт кесіпті. Әке сөзін құп алған Ермахан келесі, 2000 жылы Олимпиада жеңімпазы атанды.

Жүрек тебірентер тағы бір мысал: миллиардтан мол асатын адамы бар Қытайды мойындатқан Қанат Ислам «Орыстана бастаған Қазақстанға барып не опа таба­сың?» деген ағайын­дарға: «Атажұртымда мықты малшы болсам да, мен үшін абырой!» деп елге тартып отырды. Сол ниетіне қа­рай қадамы құтты болды: Қанат кә­сіпқой бокстың айтулы шебер­лерінің қатарына қосылды. Өз ұл­тының абыройлы ұлдарының бірі.

Енді әңгімені басқа арнаға бұрсақ. Кеңеске қараған заманда, одан кейінгі тәуелсіздік тұсында жоғарыдағы сайыпқырандарға қоса Олимпиада және әлем чемпиондары, жүлдегерлері бірінен соң бірі шығып жатты. Хош, жеңістің аты – жеңіс. Көк байрағың миллиардтаған халықтың көз алдында желбіреп, әнұраның мұқым дүние аспанында шырқалғаннан артық қандай мәртебе болуы мүм­кін.Сол мезет чемпионды аяқ-қолын жерге тигізбей, тік көтеріп әкет­кің келеді. Еліңнің мерейін асқақтатқаны үшін, ұлтыңның атын айдай әлемге жария қылғаны үшін. Бірақ өмір ағын судай жыл­дам. Бүгінгі чемпион ертең жаңа жеңімпаздардың тасасында қалады. Атағы, дәрежесі тарих шежі­ресінде қаттаулы, бірақ көз­ден кеткен соң, көңілден де алыст­ай береді екен.

Хош, әңгіме орайымен қазақ спор­тының тарихындағы әйгілі чем­пиондардың біразын іздестіріп көрейікші:

Олимпиаданың 2, әлемнің 5 мәр­те чемпионы, Гиннестің рекордтар кітабына енген әйгілі балуан Валерий Резанцев қазір Мәс­кеуде тұрады. Олимпиада чем­пионы әрі күміс жүлдегері, әлем чемпионы Анатолий Быков (күрес) – Канадада, Олимпиаданың күміс жүлдегері, дүние жүзінің 3 дүркін чемпионы Анатолий Назаренко(күрес) – АҚШ-та, 5 мәрте Олимпиада, 5 дүркін әлем чемпионы Нелли Ким (гимнастика) – АҚШ-та, Олимпиаданың 2 мәр­те жеңімпазы, дүние жүзінің бірнеше дүркін чемпионы Валерий Люкин (гимнастика) – АҚШ-та, Олимпиада чемпионы Виктор Мазин (ауыр атлетика) – Ресейде, 2 мәрте Олимпиада жеңімпазы Владимир Муравьев (жеңіл атлетика) – Германияда, Олимпиада чемпионы Виталий Савин (жеңіл атлетика) – Ресейде, күрестен әлемнің 2 дүркін чемпионы Игорь Растороцкий – Ресейде, бессайыстан Олимпиада жеңімпазы Александр Парыгин – Австралияда, бокстан Олимпиада жеңімпазы Василий Жиров – АҚШ-та, гимнастикадан Олимпиада жеңімпазы Владимир Новиков – АҚШ-та, жүзуден әлем чемпионы Владислав Поляков – АҚШ-та, бокстан әлем чем­пионы Игорь Ружников – Ресейде, футболдан Олимпиада жеңім­пазы Евгений Яровенко Украинада тұрып жатыр.

Егер осылай кете берсек, кезін­де Қазақ елінің намысын қорғап, кейін тағдырдың жазуымен өзге елдерге көшіп кеткен чемпиондарды түгендеп шығу оңайға соқ­пайды. Бұлардың бәрі бірдей із-түзсіз кеткен жоқ. Қазақ еліне ат ізін салып тұратындары бар. Валерий Резанцев пен Нелли Кимді елдегі ірі жарыстар кезінде сирек те болса, көріп тұрамыз. Евгений Яровенко футбол майданының бел ортасынан төбе көрсетіп қояды. Таяу жылдары Анатолий Быков Алматыға келіп кетті. Грекияда тұра­тын атақты футболшы Евста­фий Пехлеваниди жақында өзінің ұстазы Тимур Сегізбаевқа сәлем бере кіріп шықты. Бір жылдары Александр Парыгиннің баспасөзде Авс­тралияға бекер кеткендігін айтып, өкінген сұхбаты жарияланды...

Біз басқа жұртқа қоныс аудар­ған жоғарыдағы саңлақтарды кінәлаудан аулақпыз. Біздікі, кім қайда жүр дегенді хатқа түсіріп қой­сақ деген ниет қана. Өзге елдерге көшкен чемпиондардың қай-қайсысы да Қазақ елі десе, елең ете түсері сөзсіз. Cебебі, біз­дің халықтың қонақжайлығы, жо­марттығы, мейірімі – талай ұлыс­тарды тәнті еткен табиғи қасиет.

Президент аталмыш мақала­сында: «Біз «Жаныңда жүр жақсы адам» деген сөздің байыбына бара бермейміз. Шын мәнінде, Тәу­елсіздік дәуірінде өзінің ең­бегімен, білімімен, өнерімен озып шыққан қаншама замандастарымыз бар. Олардың жүріп өткен жолдары – кез келген статистикадан артық көрсеткіш», дейді.

Аллаға шүкір, әлемдік айтулы сындарда ұлт мерейін көтерген жүздеген сайыпқырандарымыз өз ортамызда ғұмыр кешіп жатыр. Оларды ел біледі, бәріміз құрмет тұтамыз: Жақсылық Үш­­­кем­піров, Серік Қонақбаев, Дәулет Тұрлықанов, Нұрлан Мең­ді­ғалиев, Марат Саты­балдиев, Алмас Мұсабеков, Айтжан Шаң­ғараев, Серік Қалымбаев, Асылбек Қилымов, Берікқазы Сек­­сен­баев, Бақтияр Байсейітов, Асқар Оразалинов, Жомарт Саты­балдин, Қанат, Талғат, Жанат Байшолақовтар, Ермахан Ыбрайы­мов, Болат Жұ­маділов, Бақтияр Артаев, Ардақ Назаров, Мәулен Мамыров, Серік Сәпиев, Бақыт Сәрсекбаев, Нұрбақыт Теңізбаев, Алмас Өтешев, Данияр Елеусінов, Әділбек Ниязымбетов, Мерей Ақшалов, Жәнібек Әлім­ханұлы, Алмат Кебісбаев, Нұрмахан Тінәлиев... Бұлардың қай-қайсысы да Отанымыздың игілігі үшін тер төгіп жүрген азаматтар. Бірі министр болған, бірі депутат, енді бірі шаруашылығы дөңгеленген кәсіпкер. Мемлекеттік мекеме басқарып отырғандары қаншама. Ең бастысы, ардақты ұлдарының қадірін біліп, қасиетін танитын елі орнында! Олай болса, осы мықтылардың өкшесін баса қалың қолдай тұтасқан жастар күні ертең ағалары салған даңғылға түсетіні даусыз. Бұл дегеніңіз, мемлекеттің ауызбірлігі мен берекесінің айнасы, әрі жігіттеріміздің ұлттық сезімінің орнықтылығын, күш­тілігін білдірсе керек.

«Туған жерге деген сүйіспен­шілік Туған елге – Қазақстанға деген патриоттық сезімге ұласады», дейді Президент Нұрсұлтан Назарбаев. Алаш жұртына, кейінгі өскелең ұр­паққа керегі де осындай аталы сөз екені анық.

Қазақтың Қазақ елінен басқа Отаны жоқ! Мұны ұлт намысының шарқайрағындай спорт саңлақтары жан жүрегімен ұғынары даусыз.

Қыдырбек РЫСБЕК


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қостанай облысында кәсіпкер көп балалы отбасына баспана сыйлады

22.02.2019

Қозғалысты реттеймін деп айыппұл төледі

22.02.2019

БҚО құтқарушылары 5 айлық сәбиді құтқарды

22.02.2019

Асыл тұқымды 5 мың сиыр әкеледі

22.02.2019

Көлік комитеті 2018 жылдың жұмысын қорытындылады

22.02.2019

Алматы облысында бекіре тұқымдас балық өсіріледі

22.02.2019

«Хромтау – Алтынсарин» темір жолы қалай салынды?

22.02.2019

Кәсіподақ федерациясы көпбалалы аналарды қолдау тетіктерін ұсынуда

22.02.2019

2019 жылы республикалық маңызы бар 4,4 мың км автожол салынады және қайта жаңғыртылады

22.02.2019

Озық білімді жастар – өркениетті елдің өзегі

22.02.2019

Түркістан: Бәйдібекте жылына 70 млн кірпіш өндіретін зауыт салынады

22.02.2019

Түркістан спортшылары Токио олимпиадасына дайындықты бастады

22.02.2019

Есімғалидың алмағайып әлемі

22.02.2019

Жұмада Астана, Алматы мен Шымкент айырбас қосынында доллар бағамы түрлі бағытта өзгерді

22.02.2019

Оралдық оқушылар Гонконг университетінің грантына ие болды

22.02.2019

Мұқтаж отбасылар баспаналы болуда

22.02.2019

Жұма күні Қазақстанның батысы мен солтүстік-батысында жауын-шашын болуы мүмкін

22.02.2019

Мүгедек жандар үшін құнды құрылғы

22.02.2019

Қазақстанның футболшылары Молдованы ұтты

22.02.2019

Жекешелендірілген балабақшаларды неге қайтармайды?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу