Франция – Батыстағы басты серіктестеріміздің бірі

Қазақстан үшін сыртқы саясаттың негізгі діңгегі – көпвекторлық, яғни көпбағыттық. Мұны геосаяси тұрғыдан алғанда, өмірдің өзі талап етіп отыр. Еліміз барлық көршілес мемлекетпен, дүние жүзіндегі негізгі серіктестерімен байыпты да байсалды әріптестік орнатуға ұмты­лып келеді. Сыртқы саясат пен халықаралық қа­ты­­нас­тар саласында көп жұмыстың басы қайы­рылды. Әлемнің 180-ге тарта елімен өзара дипломатиялық байланысын бекемдеді. Негізгі халықаралық ұйымдарға мүше болды. Еуразиялық кеңістіктегі интеграция­лық үдерістердің басты локомотивтері­нің біріне айналды. Шет елдерде 40-тан астам дипломатиялық және консулдық өкілдігі ашылды. Алматы мен Астанада 50-ден астам шетелдік елшілік пен миссия, халықаралық және ұлтаралық ұйымдардың ондаған өкілдігінің тетігі іске қосылды.
Егемен Қазақстан
27.01.2017 7194
2

Қазақстанның Тәуелсіздік алған уақыттан бері сыртқы саясат саласында тұрақты әрі берік дипломатиялық байла­ныс орнатып келе жатқан бір­ден-бір серіктесі – Франция. Осы­дан 25 жыл бұрын 1992 жыл­­дың қаңтарында Қа­зақ­стан мен Франция арасын­дағы дип­ломатиялық байла­ныс­тың негізі қаланды. Фран­ция – Батыс елдерінің ішінде Қазақстан тәуелсіздігін алғаш таныған мемлекет. Ши­рек ғасыр ішінде екі ел арасын­дағы қарым-қатынасты дамыту жолында ауқымды жұмыстар атқарылды. Бүгінге дейін Париж Астананың негізгі өңірлік және халықаралық бастамаларын қолдап келді. Яғни, бұл – саяси тұрғыдан алғанда, қос тарап та өзара түсіністіктің жоғары деңгейіне жетті деген сөз.

Францияның Қазақстандағы елшісі Франсис Этьен мен Сыртқы істер министрінің орын­басары Роман Василен­ко қатысқан бірлескен баспа­сөз мәслихатында екі ел дип­ло­матиясының ерекшеліктері мен артықшылықтары жан-жақты ой таразысына салынды. «Біздің егемендігімізді Батыс елдерінің ішінде алғаш­қылардың бірі болып таныған Франция – стра­тегиялық әріптесіміз және сенімді досымыз. Париж әр­дайым Астананың негізгі бас­тамаларын қолдап, қуаттап келе­ді. Бұл ЕҚЫҰ саммитін өт­кізу, Дүниежүзілік сауда ұйы­мы­ның толық­қанды мү­шесі болу, ЭКСПО-2017 халық­­аралық мамандан­дырыл­ған көрмесін ұйым­дастыру, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұ­рақ­ты емес мүшесі болу кезін­­де байқалды», деді Роман Василенко өз сөзінде.

Оның айтуынша, Франция Президенті Франсуа Олландтың Қазақстанға 2014 жылғы жел­тоқ­сандағы мемлекеттік сапары мен Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Фран­цияға 2015 жылғы қараша­дағы ресми сапары қос мемлекет үшін де маңызды оқиға бол­ған. «Бүгінгі күнге дейін кең ауқымды келі­сім­шарт­тық-құқық­тық базаның негізі қала­нып үлгерді. Солар­дың ішінде 2008 жылы қол қойыл­ған Стратегиялық әріптестік туралы шарттың маңызы орасан. Мәдени байланыс­­тары­мыздың көкжиегі кеңейді. Ха­лықтарымыздың арасын­­дағы достық нығая түсті. Білім-ғылым саласындағы ынты­мақ­тастыққа соны серпін қо­сылды. 2014 жылы Алма­тыда «Сорбонна» фран­цуз уни­вер­ситетінің әлем­де екінші, ал Орталық Азия­да бірінші болып саналатын филиалы ашылды», деді Қазақстан Сыртқы істер ми­нистрінің орынбасары Роман Ва­силенко. Сондай-ақ, ол Алматы мен Ренн, Алматы мен Канн арасындағы ор­та­лық­сыздандырылған ын­тымақ­тас­тықтың белсенді дамып келе жатқанына да назар аударды. Астана мен Ницца, Атырау мен портты қала Мар­сель арасындағы байланыстар­ды нығайта түсу көзделіп отыр­ғанын атап өтті. Бұған қоса, 2015 жылдың наурызынан бас­тап ашылған Астана – Париж бағыты бойынша тікелей әуе қатынасының елдер арасындағы саяси, экономикалық және мәдени ынтымақтастықтың қа­р­қын алуына жаңаша серпін қосқанына мән берді.

«Биыл да Франциямен тығыз әріптес­тік орнататын боламыз. Бұған БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақ­ты емес мүше болуымыз да оң әсер етеді деп ойлаймыз. Мен Францияның бұрынғы көшбасшыларының бірі – Фран­суа Миттеранның «Болашағын ойлай­тындардың болашағы әрқашан жарқын болады» деген сөзін, сондай-ақ, қазақтың «Ырыс алды – ынтымақ» деген ұлағатты сөзін мысалға келтіргім келеді. Жалпы, Қазақ­стан мен Фран­ция қарым-қаты­насының стратегиялық әріптестік рухында жандана беретініне сенімдіміз. Ал Астана страте­гиялық әріптестіктің одан әрі күшейіп, кеңеюіне бейілді», деді Роман Василенко.

Франсис Этьеннің қос тарап қарым-қатынасының келешегі туралы болжамды ой-пайымы да көңілге қонымды шықты. «1966 жылы 24 маусымда генерал Шарль де Голль Байқоңырға сапармен барды. Байқоңыр, әрине, Қазақстан­ның жері. Бірақ, 1966 жылы Кеңес Одағының иелігін­де еді. Генерал де Голльдің сол кездегі сапары қазіргі таңда екі елдің ғарыш саласындағы әріптестігіне негіз болды. Ал­дағы уақытта біз Астанадағы ғар­ыш спутниктерін құрастыру өн­д­ірісін 25 пайызға арттыру­ды жоспарлап отырмыз. Бұл жер серіктері ға­рышқа ұшы­рылғаннан кейін ел эко­н­оми­касының дамуына, мем­лекет­тік қауіпсіздіктің нығаюы­на, басқа да салалардың өркен­деуіне ық­пал етері анық. Жалпы, қазақ халқы 1966 жыл­дан бұрын да фран­цуз жұр­тына танылды. 1925 жылы Фран­цияда өт­кен әлемдік көрмеде қазақ әнші­сінің әуелете ән шыр­қағанын, оны жергілікті халық ерекше әрі ыстық ықылас­пен қабыл алғанын білеміз. Сол кезде қазақ музыкасы, қазақ мәдениеті Францияда кеңі­нен танылған еді. Ал қазір­гі таңда қос мемлекет ара­сын­­­дағы әріптестік байла­ныс қай­та­­дан жандана бастады. Фран­­ция Қазақстанды стра­те­гия­лық әріптесі ретінде таны­ды. Бүгінде біз саясат, эко­но­мика, мәдениет, білім-ғы­лы­м салаларындағы ынты­мақ­­тас­тығымызды дамытуға барын­ша күш салып келеміз. Яғни, Франция мен Қазақстан – стратегиялық әріптес елдер», деді елші.

Бұдан кейін Франсис Этьен Франция Президенті Фран­суа Олландтың екі ел арасын­дағы дипломатиялық қарым-қа­ты­настың орнағаны­ның 25 жылдығына орай, Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевты арнайы құттықтап жолдаған хатын оқып берді. Онда: «Франция мен Қазақ­стан­ның арасындағы дип­лома­тиялық қарым-қатынас­тар­дың 25 жылдығына орай құттықтап жолдаған xатыңызға зор алғысымды білдіремін. Өз кезегімде Францияның Қазақ­станмен арадағы байланыстарды ұдайы нығайтуға орасан мән беретінін жеткізуге рұқсат етіңіз. 25 жыл бұрын, 1992 жылдың 23 қыркүйегінде Елисей сарайында Сіз Франсуа Мит­теранмен кездескен едіңіз. Сіздің құрметіңізге орай ұйым­дас­тырылған кешкі ас үстінде Франсуа Миттеран әріптес­тігімізді барлық салада нығай­туға деген Францияның қалауын жеткізген болатын. Парижде 2015 жылдың 5 қарашасында өткен кездесуіміз кезінде ұзақ мерзімге негізделген Қазақстан экономикасының беріктігіне сенімімді білдіріп, ортақ жобаларымызды жүзеге асыру үшін кез келген кедергі­нің жо­йыл­ғанын қалаған тілектес­ті­гім­ді білдірген едім. Менім сен­імім өзгерген жоқ. Алдағы уақытта Фран­ция-Қазақстан әріптестігінің нығаюы үшін біздің тараптың одан әрі белсенді жұмыс жасайтынына сенім білдіргім келеді»,  делінген жолдар бар.

Бұдан кейін Францияның Қа­зақстандағы елшісі еліміздің «2050» Стратегиясын басшы­лыққа алып отырғанын, алайда қазірдің өзінде Франция Қа­зақстанды дамыған елдердің бірі ретінде мойындайтынын жеткізді. «Қазақстан – Фран­ция­ның сенімді инвесторы. Қазақ­стан – Франция үшін маңызды әріптес. Себебі, біз Қазақ­стан­мен түрлі салада тығыз әріптес­тік орнатып келеміз», деді бұл орайда Фран­сис Этьен.

Баспасөз мәсли­хаты бары­сында, сондай-ақ Фран­­ция Қа­зақстанның жетекші сау­да әріп­тестерінің тізімін­де 5-ші орын­ға тұрақтағаны, Қазақстан­да француз капита­лы­ның қатысуымен 130-дан астам, мәселен, «Total», «Areva», «Air Liquide», «Danone», «Vicat», «PSA», «Alstom» сынды кәсіп­орындар жұмыс істейтіні айтылды. Яғни, бұл – Франция еліміздің ірі инвесторларының қатарында тұр деген сөз. 2005 жылдан бері Қазақстан экономикасына жұмсалған француз инвестициясының жалпы көлемі 13 миллиардтан астам АҚШ долларын құрайды. Ал қазір француз компания­ларымен бірлесіп, жалпы мөлшері 1 мил­лиардтан астам АҚШ долларын құрайтын 7 инвестициялық жоба бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ол жоба­лардың аясында мұнай өңдеу, машина жасау, инфрақұ­ры­лым, ғарыш секілді салаларды жандандыра түсу көзделмек.

Қазақстан-Франция дип­ломатиялық қарым-қаты­насы­ның 25 жылдығына арналған шаралар Қазақ мемлекеттік заң университетінде одан әрі жалғасты. Онда қазақ-француз дипломатиялық әріптестігіне қатысты конференция өтті. Сондай-ақ, Қазақстан Респуб­ликасы Қарулы Күштерінің Ұлттық әскери-патриоттық орта­лығында «Генерал де Голль­дің Байқоңырға жасаған сапа­ры­ның мәні» тақыры­бында кон­ференция ұйымдас­ты­рылып, жиынның соңында Шарль де Голль қоры мен Фран­цияның Ға­рыш тарихы инсти­тутының ұйытқы болуымен «Байқоңыр­дан Астанаға дейін: Қазақстан мен Франция арасын­дағы ресми кез­десулерге-50 жыл» атты көрменің ашылу рәсімі өтті. Ал­дағы уақытта екі ел арасын­дағы дипломатиялық қа­рым-қатынастың 25 жыл­дығына орай басқа да мерекелік шараларды өткізу жоспарланған. Мәселен, бұл атаулы датаға орай арнайы логотип әзірленіп, пошта маркасы шығарылатын болады.


Қазақстанның Тәуелсіздік алған уақыттан бері сыртқы саясат саласында тұрақты әрі берік дипломатиялық байла­ныс орнатып келе жатқан бір­ден-бір серіктесі – Франция. Осы­дан 25 жыл бұрын 1992 жыл­­дың қаңтарында Қа­зақ­стан мен Франция арасын­дағы дип­ломатиялық байла­ныс­тың негізі қаланды. Фран­ция – Батыс елдерінің ішінде Қазақстан тәуелсіздігін алғаш таныған мемлекет. Ши­рек ғасыр ішінде екі ел арасын­дағы қарым-қатынасты дамыту жолында ауқымды жұмыстар атқарылды. Бүгінге дейін Париж Астананың негізгі өңірлік және халықаралық бастамаларын қолдап келді. Яғни, бұл – саяси тұрғыдан алғанда, қос тарап та өзара түсіністіктің жоғары деңгейіне жетті деген сөз.

Францияның Қазақстандағы елшісі Франсис Этьен мен Сыртқы істер министрінің орын­басары Роман Василен­ко қатысқан бірлескен баспа­сөз мәслихатында екі ел дип­ло­матиясының ерекшеліктері мен артықшылықтары жан-жақты ой таразысына салынды. «Біздің егемендігімізді Батыс елдерінің ішінде алғаш­қылардың бірі болып таныған Франция – стра­тегиялық әріптесіміз және сенімді досымыз. Париж әр­дайым Астананың негізгі бас­тамаларын қолдап, қуаттап келе­ді. Бұл ЕҚЫҰ саммитін өт­кізу, Дүниежүзілік сауда ұйы­мы­ның толық­қанды мү­шесі болу, ЭКСПО-2017 халық­­аралық мамандан­дырыл­ған көрмесін ұйым­дастыру, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұ­рақ­ты емес мүшесі болу кезін­­де байқалды», деді Роман Василенко өз сөзінде.

Оның айтуынша, Франция Президенті Франсуа Олландтың Қазақстанға 2014 жылғы жел­тоқ­сандағы мемлекеттік сапары мен Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Фран­цияға 2015 жылғы қараша­дағы ресми сапары қос мемлекет үшін де маңызды оқиға бол­ған. «Бүгінгі күнге дейін кең ауқымды келі­сім­шарт­тық-құқық­тық базаның негізі қала­нып үлгерді. Солар­дың ішінде 2008 жылы қол қойыл­ған Стратегиялық әріптестік туралы шарттың маңызы орасан. Мәдени байланыс­­тары­мыздың көкжиегі кеңейді. Ха­лықтарымыздың арасын­­дағы достық нығая түсті. Білім-ғылым саласындағы ынты­мақ­тастыққа соны серпін қо­сылды. 2014 жылы Алма­тыда «Сорбонна» фран­цуз уни­вер­ситетінің әлем­де екінші, ал Орталық Азия­да бірінші болып саналатын филиалы ашылды», деді Қазақстан Сыртқы істер ми­нистрінің орынбасары Роман Ва­силенко. Сондай-ақ, ол Алматы мен Ренн, Алматы мен Канн арасындағы ор­та­лық­сыздандырылған ын­тымақ­тас­тықтың белсенді дамып келе жатқанына да назар аударды. Астана мен Ницца, Атырау мен портты қала Мар­сель арасындағы байланыстар­ды нығайта түсу көзделіп отыр­ғанын атап өтті. Бұған қоса, 2015 жылдың наурызынан бас­тап ашылған Астана – Париж бағыты бойынша тікелей әуе қатынасының елдер арасындағы саяси, экономикалық және мәдени ынтымақтастықтың қа­р­қын алуына жаңаша серпін қосқанына мән берді.

«Биыл да Франциямен тығыз әріптес­тік орнататын боламыз. Бұған БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақ­ты емес мүше болуымыз да оң әсер етеді деп ойлаймыз. Мен Францияның бұрынғы көшбасшыларының бірі – Фран­суа Миттеранның «Болашағын ойлай­тындардың болашағы әрқашан жарқын болады» деген сөзін, сондай-ақ, қазақтың «Ырыс алды – ынтымақ» деген ұлағатты сөзін мысалға келтіргім келеді. Жалпы, Қазақ­стан мен Фран­ция қарым-қаты­насының стратегиялық әріптестік рухында жандана беретініне сенімдіміз. Ал Астана страте­гиялық әріптестіктің одан әрі күшейіп, кеңеюіне бейілді», деді Роман Василенко.

Франсис Этьеннің қос тарап қарым-қатынасының келешегі туралы болжамды ой-пайымы да көңілге қонымды шықты. «1966 жылы 24 маусымда генерал Шарль де Голль Байқоңырға сапармен барды. Байқоңыр, әрине, Қазақстан­ның жері. Бірақ, 1966 жылы Кеңес Одағының иелігін­де еді. Генерал де Голльдің сол кездегі сапары қазіргі таңда екі елдің ғарыш саласындағы әріптестігіне негіз болды. Ал­дағы уақытта біз Астанадағы ғар­ыш спутниктерін құрастыру өн­д­ірісін 25 пайызға арттыру­ды жоспарлап отырмыз. Бұл жер серіктері ға­рышқа ұшы­рылғаннан кейін ел эко­н­оми­касының дамуына, мем­лекет­тік қауіпсіздіктің нығаюы­на, басқа да салалардың өркен­деуіне ық­пал етері анық. Жалпы, қазақ халқы 1966 жыл­дан бұрын да фран­цуз жұр­тына танылды. 1925 жылы Фран­цияда өт­кен әлемдік көрмеде қазақ әнші­сінің әуелете ән шыр­қағанын, оны жергілікті халық ерекше әрі ыстық ықылас­пен қабыл алғанын білеміз. Сол кезде қазақ музыкасы, қазақ мәдениеті Францияда кеңі­нен танылған еді. Ал қазір­гі таңда қос мемлекет ара­сын­­­дағы әріптестік байла­ныс қай­та­­дан жандана бастады. Фран­­ция Қазақстанды стра­те­гия­лық әріптесі ретінде таны­ды. Бүгінде біз саясат, эко­но­мика, мәдениет, білім-ғы­лы­м салаларындағы ынты­мақ­­тас­тығымызды дамытуға барын­ша күш салып келеміз. Яғни, Франция мен Қазақстан – стратегиялық әріптес елдер», деді елші.

Бұдан кейін Франсис Этьен Франция Президенті Фран­суа Олландтың екі ел арасын­дағы дипломатиялық қарым-қа­ты­настың орнағаны­ның 25 жылдығына орай, Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевты арнайы құттықтап жолдаған хатын оқып берді. Онда: «Франция мен Қазақ­стан­ның арасындағы дип­лома­тиялық қарым-қатынас­тар­дың 25 жылдығына орай құттықтап жолдаған xатыңызға зор алғысымды білдіремін. Өз кезегімде Францияның Қазақ­станмен арадағы байланыстарды ұдайы нығайтуға орасан мән беретінін жеткізуге рұқсат етіңіз. 25 жыл бұрын, 1992 жылдың 23 қыркүйегінде Елисей сарайында Сіз Франсуа Мит­теранмен кездескен едіңіз. Сіздің құрметіңізге орай ұйым­дас­тырылған кешкі ас үстінде Франсуа Миттеран әріптес­тігімізді барлық салада нығай­туға деген Францияның қалауын жеткізген болатын. Парижде 2015 жылдың 5 қарашасында өткен кездесуіміз кезінде ұзақ мерзімге негізделген Қазақстан экономикасының беріктігіне сенімімді білдіріп, ортақ жобаларымызды жүзеге асыру үшін кез келген кедергі­нің жо­йыл­ғанын қалаған тілектес­ті­гім­ді білдірген едім. Менім сен­імім өзгерген жоқ. Алдағы уақытта Фран­ция-Қазақстан әріптестігінің нығаюы үшін біздің тараптың одан әрі белсенді жұмыс жасайтынына сенім білдіргім келеді»,  делінген жолдар бар.

Бұдан кейін Францияның Қа­зақстандағы елшісі еліміздің «2050» Стратегиясын басшы­лыққа алып отырғанын, алайда қазірдің өзінде Франция Қа­зақстанды дамыған елдердің бірі ретінде мойындайтынын жеткізді. «Қазақстан – Фран­ция­ның сенімді инвесторы. Қазақ­стан – Франция үшін маңызды әріптес. Себебі, біз Қазақ­стан­мен түрлі салада тығыз әріптес­тік орнатып келеміз», деді бұл орайда Фран­сис Этьен.

Баспасөз мәсли­хаты бары­сында, сондай-ақ Фран­­ция Қа­зақстанның жетекші сау­да әріп­тестерінің тізімін­де 5-ші орын­ға тұрақтағаны, Қазақстан­да француз капита­лы­ның қатысуымен 130-дан астам, мәселен, «Total», «Areva», «Air Liquide», «Danone», «Vicat», «PSA», «Alstom» сынды кәсіп­орындар жұмыс істейтіні айтылды. Яғни, бұл – Франция еліміздің ірі инвесторларының қатарында тұр деген сөз. 2005 жылдан бері Қазақстан экономикасына жұмсалған француз инвестициясының жалпы көлемі 13 миллиардтан астам АҚШ долларын құрайды. Ал қазір француз компания­ларымен бірлесіп, жалпы мөлшері 1 мил­лиардтан астам АҚШ долларын құрайтын 7 инвестициялық жоба бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ол жоба­лардың аясында мұнай өңдеу, машина жасау, инфрақұ­ры­лым, ғарыш секілді салаларды жандандыра түсу көзделмек.

Қазақстан-Франция дип­ломатиялық қарым-қаты­насы­ның 25 жылдығына арналған шаралар Қазақ мемлекеттік заң университетінде одан әрі жалғасты. Онда қазақ-француз дипломатиялық әріптестігіне қатысты конференция өтті. Сондай-ақ, Қазақстан Респуб­ликасы Қарулы Күштерінің Ұлттық әскери-патриоттық орта­лығында «Генерал де Голль­дің Байқоңырға жасаған сапа­ры­ның мәні» тақыры­бында кон­ференция ұйымдас­ты­рылып, жиынның соңында Шарль де Голль қоры мен Фран­цияның Ға­рыш тарихы инсти­тутының ұйытқы болуымен «Байқоңыр­дан Астанаға дейін: Қазақстан мен Франция арасын­дағы ресми кез­десулерге-50 жыл» атты көрменің ашылу рәсімі өтті. Ал­дағы уақытта екі ел арасын­дағы дипломатиялық қа­рым-қатынастың 25 жыл­дығына орай басқа да мерекелік шараларды өткізу жоспарланған. Мәселен, бұл атаулы датаға орай арнайы логотип әзірленіп, пошта маркасы шығарылатын болады.

Ләйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген

О.БАЛМҰРАТ, Е.ОМАРОВ,

«Егемен Қазақстан»



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу