Иран өнерінің көрмесі

Көктемгі күн мен түннің теңелген уақытын тойлау дәстүрі түркітілдес Шығыс халықтары арасында ертеден, ислам діні қабылданғанға дейінгі кезеңнен бастау алғаны белгілі.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 2097
2

Шуақты көктем мерекесі – Наурыз мейрамы түркі халықтарының көпшілігі үшін тіршіліктің бастауы, табиғаттың жаңаруы, мейірімнің, махаббаттың, молшылықтың және бауырмалдықтың нышаны.  


Қазақстан Республикасы Мемлекеттік орталық музейі мен Иран Ислам Республикасының Ал­маты қаласындағы Бас кон­сул­­дығы жанындағы мәдени өкіл­­дігі Наурыз мейрамына орай «Наурыз нақыштары» ат­ты фес­тиваль өткізді. Қазақ жә­не парсы халықтарының ара­сын­­дағы терең тамырлы қарым-қаты­нас­тың бүгінгі көрінісі ретін­де өткен бұл фестиваль баян­ды дос­тықтың, мәдени дәс­түр­лер ортақ­тастығының белгісіндей.

Фестиваль аясында ашылған көрмеде Иранның дәстүрлі мәде­­ниетімен және өнерімен толы­­ғырақ танысуға мүмкіндік бере­тін, бүгінде сирек кездесетін көне бұйымдар, мәселен, кемпір­қосақша құбылып, түрлі амал-тәсілде жасалған миниатюра, ша­ғын мүсін, көркемсурет, бедер­лі металл, құты, құмыра, табақ, қобдиша, тұғыр сынды боя­­ма қыш туындылары байыр­ғы қолөнерші, суретші, калли­гра­­фис­тердің биік талғамы мен шеберлік деңгейін аңғартқандай.

Фирдоуси, Хайям, Саади және Хафиз туып-өскен, әлем­дегі ең көне өркениеттің бірі санала­тын Иран елі десе, көз алдымызға парсы елінің салта­натты сәулет өнері, мешіттердің күн түстес күмбездері, көздің жауын алар оюлары мен нақыш­тары, әсем ыдыс-аяғы мен үй жарағы, көне сарайлары мен сурет өне­рі, ал­уан түрлі қолөнері келе­тіні рас. Расымен де, бұл көрме­де Иран қол­өнерінің талант­ты өнер­паз­дарының, сурет­ші­лері­нің, мүсіншілерінің, көр­кем жазу және ағаш өнері шебер­лерінің озық туындылары көрермен назарына ұсынылды.

Көрменің ашылу салтанаты­на қатысып, сөз сөйлеген Алма­ты қаласындағы Иран Ислам Рес­публикасының Бас консул­дығы жанындағы мәдени өкілдік басшысы Сейд Джавад Джалали Киясари мырза «Хафт син» – Наурыз мейрамында ирандық­тар безендіретін адалдық пен ақи­­қаттың дастарқаны. «Хафт син» дастарқаны толық өмір­дің нышаны. «Хафт син» дастар­қаны парсы тілінде «син» әрпі­нен басталатын жеті нышан­ды білдіреді. «Хафт син» дастар­қаны наурыздан кейін 13 күн жа­йылып, соңғы күнінде (нау­рыз айының 13 күні) суға жібе­ріледі», деп парсылық ұлттық дас­тар­қан жайынан мағлұмат беріп өтті.

Қазақстандық мәде­­ниет­­тану­шы ғалымдар, өнер­тану­шылар, ұстаздар мен сту­денттер қатыс­қан фес­тиваль барысында, сон­дай-ақ, балаларға арналған «Ар­мы­­сың, Әз-Наурыз!», «Әжем­нің сан­дығындағы заттар­дың тари­хы», «Ертегі әлеміне сая­хат» тақырыбында интерактивті сабақ­тар, музейдің экспозиция зал­дары бойынша экскурсия өткізілді, қалалық баспалар­дан шыққан түрлі әдебиеттер көрмесі, Алматы сән және дизайн колледжі мен «Сымбат» сән академиясының технология және дизайн колледжі студенттері дайындаған қазақ ұлттық киі­мінің дефиле-көрсетілімі ұсы­нылды, республика халық әртіс­терінің, этнографиялық ан­самбльдің, музыкалық ұжым­дардың қатысуымен концерт ұйымдастырылды.

Бір айта кетерлігі, музей қыз­­­меткерлері де Оқушылар сара­йы, Республикалық спорт кол­леджі, «Халықтық және ұлт­­тық спорт түрлері мен бұқара­лық дене шынықтыру-сауық­тыру клубы» ЖШС қыз­мет­кер­лерімен бірлесіп асық иіру, тоғызқұмалақ, қазақша күрес, арқан тарту сияқ­ты дәстүрлі ұлттық спорт ойын­дарынан шеберлік-сыныптар өткізді.

Фестиваль барысында дәс­түр­лі қазақ мәдениетіне сай, мерекенің ең кішкентай қонақ­тары – тәй-тәй басқан балақай­лардың алғашқы қадамы сәтті, ғұмыры ұзақ, болашағы жар­қын болсын деген ниетпен «Тұсау­кесер», «Бесікке салу» жорал­ғы­лары атқарылды. «Тұсаукесер» жо­ралғысын Халық әртісі Нұр­ғали Нүсіпжанов өткізді.

Қазақ шеберлерінің ғасыр­лар бойы шыңдап, көзінің қара­шы­ғындай ұрпақтан-ұрпаққа жет­кізген дәстүрлі қолөнері де фес­­тиваль аясынан сырт қал­ған жоқ. Музейдің ғылыми қыз­мет­­керлері қазақ кестесі, зергер­лік өнер техникасы жай­лы, ал шебер Мұса Әділ домбы­ра жа­сау технологиясы бойын­ша ше­бер­лік-сынып өткізді. Му­зей­дің қор коллекциясынан алын­ған «Дәстүрдің жарқын жал­ға­сы» тақырыбындағы көрме Е.Дау­баев, И.Жалмұ­қанова, И.Бря­ки­на, Е.Христова, А.Абдул­даева, А.Мұқажанова, М.Әлім­баева, В.Шершнева сынды зер­гер­лер­дің әше­кей бұ­йымдары мен Қазақ­көр­кем­өнер кәсіпорны шығарған көркемдік өнімдерін ұсынды.

Мемлекеттік қуыршақ театры­­­­ның «Наурыз-Думан» жә­не Мұзафар Әлімбаевтың шы­­ғар­­­­масы желісімен С.Бега­лин атын­­дағы Орталық мемле­кет­тік бала­­лар кітапханасының қыз­мет­­кер­лері дайындаған «Мен дала баласымын» атты театр­лан­­ды­рылған қойылымдары да көрер­менді қуанышқа бөледі.

Қазақ халқының ұлы ша­йыры саналған Тұрмағамбет Ізтілеу­ұлының парсы ақыны Фир­доуси «Шахнамасының» желі­­сі­мен жырланған 900 бет­тік тарихи дастанының 4-ші рет жарыққа шыққан кіта­бын кітап­­тың жауапты шығару­шысы бол­ған танымал шы­ғыс­танушы Ис­лам Жеме­ней көр­меге келген кітап­құ­мар жұрт­шылыққа тегін тарат­­қанын айта кеткен жөн.

Мира БАЙБЕК,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу